Amu Daria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Amu Daria
Омударё or дарёи Ому (td);
Amudaryo (uz); آمودریا(ps)
Aral map.png
Datu orokorrak
Luzera 2.620 km
Geografia
Koordenatuak 44° 06′ 30″ N, 59° 40′ 52″ E / 44.108333333333°N,59.681111111111°E / 44.108333333333; 59.681111111111Koordenatuak: 44° 06′ 30″ N, 59° 40′ 52″ E / 44.108333333333°N,59.681111111111°E / 44.108333333333; 59.681111111111
Herrialdea Turkmenistan, Tajikistan eta Afganistan
Lurraldea Ghor probintzia
Hidrografia
Ur-emaileak
Arroaren azalera 309.000 km²
Iturburua Pamir River Itzuli
Bokalea Hegoaldeko Aral itsasoa
Mendizaletasuna

Amu Daria[1] (tajikeraz Омударё or дарёи Ому; persieraz آمودریا‎; uzbekeraz Amudaryo) Erdialdeko Asiako ibai nagusienetako bat da.

Bere iturria Pamir goi-ordokian dago eta, behin Vakhx eta Panj ibaiak lotuta, Afganistan, Tajikistan, Turkmenistan eta Uzbekistan arteko muga egiten du. Bere ahoa Aral itsasoan dago behin 2.540 km egina.

Antzinako Grezian Oxus zuen izena eta Alexandro Handia bere kanpainetan zeharkatu zuen. Erdi Aroan Jayhoun (جيحون‎) zuen izena, Paradisuko lau ibaietako baten izena, bertokoek horrela diote egun, baina gaur egungo izena Āmul hiritik, egungo Türkmenabat, datorkio.

Ibai nabigagarria da 1450 kilometroetan zehar. Sir Daria bezala, historian zehar, bere urak Aral itsasora (hegoaldetik), Kaspiar itsasora (ekialdetik) edo bietara joan dira.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia (2012-06-29) 171. araua: Asiako toponimia . Noiz kontsultatua: 2013-02-10.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Amu Daria Aldatu lotura Wikidatan