Edukira joan

Apache Software Foundation

Wikipedia, Entziklopedia askea
Apache Software Foundation
Datuak
Motafundazioa eta open-source project (en) Itzuli
Jarduera sektoreaKategoria:Software garapena
HerrialdeaAmeriketako Estatu Batuak
Jarduera
KidetzaWorld Wide Web Consortium eta CVE Numbering Authority (en) Itzuli
Ekoizpena
Agintea
Lehendakariaezezaguna, Roy Fielding (en) Itzuli, Greg Stein eta Jim Jagielski (en) Itzuli
Egoitza nagusi
Egoitza nagusi
Kideak
Legezko formafundazio eta 501(c)(3) antolaketa
Zeren jabe
Historia
Sorrera1999ko martxoaren 25a
Sortzailea
Jasotako sariak
BigBrotherAwards  (2000)
webgune ofiziala
Twitter: TheASF Mastodon: TheASF@fosstodon.org Youtube: UCLDJ_V9KUOdOFSbDvPfGBxw GitHub: apache Edit the value on Wikidata

Apache Software Foundation (Apache Software fundazioa, ASF) irabazi-asmorik gabeko fundazioa da, Apache proiektuei laguntzeko sortua, HTTP Apache zerbitzari ezaguna barne. Apache Taldea deiturikoan sortu zen ASF, eta Delaware-n (AEB) erregistratu zen 1999ko ekainean.

Gizartearen gehiengoak ez du, ziurrenik, Apache Software Fundazioa ezagutuko. Izan ere, software libreko hainbat proiektu oso garrantzitsuren koordinazioaz eta garapenaz arduratzen bada ere, proiektu horiek ez dira izaten azken erabiltzaileei bideratutakoak; informatikariontzat eta garatzaileontzat eta, bereziki, weba garatzeko beharrezko den softwarerako jarduten du fundazioak. Webgune, web-zerbitzu edo -aplikazio orok ditu software-osagai ugari (web-zerbitzaria, web-garapeneko ingurunea, programazio-lengoaia, datu-basea, bilaketa-motorra, bestelako osagai bereziagoak...), eta Apache Fundazioak osagai-mota horietako ia guztientzat garatu izan du software librea. [1]

Apache Software Foundation kode irekiko proiektuak trebatzen dituzten programatzaileen komunitate deszentralizatua da. Apache proiektuak software librea izateko sortzen dira. Proiektuan parte hartzen duten aditu teknikoen talde autohautatu batek kudeatzen du proiektu bakoitza. ASFren egituraketa merituetan oinarritzen da; beraz, Apache proiektuekin ekarpen esanguratsua egin duen jendea soilik izan daiteke fundazioko kide.

ASFren helburuen artean Apache proiektuetan lan egiten duten boluntarioei legezko babesa ematea dago, eta izen bera du Apache.

Apache proiektuetatik sortu ziren Apache lizentziak, bai eta antzeko eskema bat duten lizentzia guztiak ere ("Apache estiloko" lizentziak deritzenak).

ASFren historia HTTP Apache zerbitzariarekin lotuta dago, 1995ean hasi zen proiektu hori. Zortzi programatzaileko talde bat NCSAren HTTP daemon (deabrua) zabaltzeko lanean hasi zen. Hauek ziren zortzi progrmalatzaileak BRIAN Behlendorf, Roy T. Fielding, Rob Hartill, David Robinson, Cliff Skolnick, Randy Terbush, Robert S. Thau eta Andrew Wilson ziren, Eric Hagberg, Frank Peters eta Nicolas Pioch.

Apache zerbitzaria izeneko produktu hedatua 1995ean plazaratu zuten. 1999an, Apache Taldeko kideek HTTP Apache zerbitzaria babesteko fundazioa sortu zuten. ASFk 113 kide izatera heldu zen 2004an.

Fundazioaren 20 urte baino gehiagoko historian, proiektu asko jarri dira martxan, zehazki, 300 proiektu baino gehiago, eta horietako asko oso ezagunak. Horietako askok jardunean jarraitzen dute, eta beste batzuk bertan behera utzi, fusionatu edo birbideratu egin dira.

Esate baterako, Solr da webguneen barneko edukien bilatzaileak jartzea ahalbidetzen duen bilaketa-motorra. Webgune barruko eduki osoa indexatzen du, ofimatika dokumentuetakoa barne; horien gaineko bilaketa egin dezake, hainbat aukera kontuan izanik (testu zehatza, hitz guztiak, hitzetako bat...); emaitzak ordena ditzake zenbait garrantzi-irizpideren arabera; eta guztia pertsonalizatzeko eta funtzionalitate aurreratuak eskaintzeko aukera ere ematen du. Webguneetan bilaketak ahalbidetzeko software erabilienetako bat da. Solr erabiltzen dute, esaterako Elhuyarren garatzen dituzten bilatzaileetan: Zientzia.eus-eko zientzia-bilatzaile eleaniztunean, Nahieran-eko bilatzailean (zeinak euskarazko lematizazioa, autoosaketa aurreratua eta hizkuntzen arteko bilaketa baititu), Eusmerotekan...[1]

NoSQL datu-baseetan hedatuenetakoa den softwareetako bat ere, Cassandra, Apache Fundazioaren proiektuetako bat da. Bestalde, konputazio banaturako softwarea eta datu-baseak ere baditu: Hadoop eta HBase. Hodeiak muntatzeko azpiegitura eskaintzen du CloudStack bidez; datu-base banatuetan SQL galderak egitea ahalbidetzeko, Hive; lengoaia naturalaren prozesamendurako, OpenNLP; datu-kopuru handien gainean analitikak egiteko, Spark; spam mezuak detektatu eta garbitzeko, SpamAssassin; XMLrekin lan egiteko, Xerces, Xalan eta Xindice; Nutch web crawler-a... Fundazioak sortuak dira, halaber, garai batean asko erabili izan ziren Tomcat, Subversion, NetBeans, Cordova... Eta horiek guztiak adibide batzuk baino ez dira, alternatiba libreak eskaintzen baititu weberako bururatzen zaigun ia edozein software-motarentzat.[1]

Argi dago lan ikaragarria egiten dutela Apache Software Fundazioan web ireki eta libre baten alde, eta, ziur aski, hori gabe weba ez litzatekeela izango gaur egun den bezalakoa. Lana fokuen atzean egiten dutenez, gehienentzat nahiko ezezagunak dira. Duela urte-pare bat Apache Fundazioari buruz Trillions and trillions served izeneko dokumentala egin zuten, eta hauxe esaten dute fundazioari buruz bertan: “Gure proiektuen hedapena izugarria da; [...] oharkabean, ez baita begien bistakoa; [...] lo ez bazaude, behintzat, oso-oso zaila da Apacheren softwarerik erabili gabe egotea mundu teknologiko modernoan denbora-tarte labur bat baino luzaroago”.[1]

Apache Software Foundazioak proiektu hauek hartzen ditu bere gain:[2]

Proiektuaren izena Deskribapen laburra Sartze-data Etenaldiaren data
HTTP Server Plataforma anitzeko kode irekiko HTTP zerbitzaria. 1995
Akumulua
ActiveMQ
Airabata
Airflowa
Allura
Ambari
Ante Java eta XMLn oinarritutako eraikuntza-tresna. 2000
Any23
APISIX
Artxibatu
Aries
Arrow
AsterixDB
Atlas
Attic
Avroa
Axis Web zerbitzuak.
Bahir
Beam
Bigtop
Bloodhound
BookKeeper
Brooklyn
Buildr
BVal
Kaltzita
Camel
CarbonData
Cassandra NoSQL datu-basea zutabeetara orientatuta. 2009
Cayenne
Celix
Chemistry
Clerezza
CloudStack
Cocoon Web orri dinamikoen programazioaren inguruan. 2006
Commons
Garapen Komunitatea
Cordova
CouchDB Dokumentuetara bideratutako NoSQL datu-ematea. 2008
Creadur
cTAKES
Curator
CXF
Daffodil
DataFu
DataSketchak
dB
DeltaSpike
Directory
DolphinScheduler
Drill
Druid NoSQL datu-basea zutabeetara orientatuta.
Dubbo
ECharts
Empire-db
Felix
Fineract
Flex
Flink
Flumea
Fluo
FreeMarker
Geode
Geronimo J2EE aplikazioen zerbitzaria.
Giraph Grafoak prozesatzeko sistema.
Gobblin
Gora
Griffin-a
Groovy
Guacamole
Gump
Hadoop Datuen biltegiratze banatua. 2006
HAWQ
HBase NoSQL datu-basea zutabeetara orientatua.
Helix
Hive Banatutako datuen gaineko SQL tratamendua.
HttpComponents
Hudi
Izeberga
Ignite
Impala
Incubator
IoTDB
Isis
Jackrabbit
Jakarta 1999 2011 / 12 / 21
James
jclouds
Jena
JMeter
Johnzon
Joshua
JSPWiki
jUDDI
Juneau
Kafka Mezularitza-kudeatzailea denbora errealean. 2012
Karaf
Kibble
KNOX
Kudu
Kylin
Libcloud
Logging Services
Lucene
Lucene.net
MADlib
Mahout
ManifoldCF
Maven
Hilak
MetaModel
MEATZEA
Mnemonic
MyFaces
Mynewt
NetBeans
NiFi Datu-fluxuen diseinatzailea.
Nutcha
OFBiz
Olingo
OODT
Oozie
OpenJPA
OpenMeetings
OpenNLP
OpenOffice
OpenWebBeans
OpenWhisk
ORC
Ozone
Parquet
PDFBox
Perl Webgune dinamikoak Perl-ekin. 03/2000
Petri
Phoenix
Eop
Pivot
PLC4X
POI
Portable Runtime (URSO)
Portals
Pulsar
Qpid
Ranger
Ratis
ERREEF
River
RocketMQ
Roller
Royal
Rya
Samza
Santuario
Serf
ServiceComb
ServiceMix
ShardingSphere
Shiro
SINGA
SEI
SkyWalking
Sling
Solr
SpamAssassin Spama identifikatzeko posta elektronikoaren iragazkia.
Spark Datuen prozesua. 2013
Sqoop Datu-base erlazionalen eta ingurune banatuen artean datuak esportatzea/inportatzea.
Steve
Storm
Streams
Struts
Submarine
Subversion
Superset
Synapse
Syncope
SystemDS
Tapestry
Tcl 07/2000
Tez
Thrift
Tika
TinkerPop
Tomcat Servlet-en edukiontzia. 2007
TomEE
Traffic Control
Traffic Server
Trafodion
Turbine
TB
UIMA
Unomi
Usergrid
VCL
Abiaduraty
Web Services
Whimsy
Wicketa
Xalan
Xerces
XML Graphics Weberako XML irtenbideak. 2006
Yetus
Zeppelin Libreten bidez datuak arakatzeko interfazea.
ZooKeeper Baliabideen kudeatzailea.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 3 4 Leturia Azkarate, Igor. (2021). «Apache Software Fundazioa, webaren garapenean giltzarri» Elhuyar Zientzia (kontsulta data: 2026-04-16).
  2. Welcome to The Apache Software Foundation!. .

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]