Apache Software Foundation
| Apache Software Foundation | |
|---|---|
| Datuak | |
| Mota | fundazioa eta open-source project (en) |
| Jarduera sektorea | Kategoria:Software garapena |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |
| Jarduera | |
| Kidetza | World Wide Web Consortium eta CVE Numbering Authority (en) |
| Ekoizpena | |
| Agintea | |
| Lehendakaria | ezezaguna, Roy Fielding (en) |
| Egoitza nagusi | |
| Egoitza nagusi | |
| Kideak | Apache Accumulo (en) Apache ActiveMQ (en) Apache Airavata (en) Apache Airflow Apache Allura (en) Apache Ambari (en) Apache Ant (en) Apache Aries (en) Apache Attic (en) Apache Avro (en) Apache Axis2 (en) Apache Beam (en) Apache Software Foundation project (en) |
| Legezko forma | fundazio eta 501(c)(3) antolaketa |
| Zeren jabe | |
| Historia | |
| Sorrera | 1999ko martxoaren 25a |
| Sortzailea | |
| Jasotako sariak | BigBrotherAwards (2000) |
| webgune ofiziala | |
Apache Software Foundation (Apache Software fundazioa, ASF) irabazi-asmorik gabeko fundazioa da, Apache proiektuei laguntzeko sortua, HTTP Apache zerbitzari ezaguna barne. Apache Taldea deiturikoan sortu zen ASF, eta Delaware-n (AEB) erregistratu zen 1999ko ekainean.
Gizartearen gehiengoak ez du, ziurrenik, Apache Software Fundazioa ezagutuko. Izan ere, software libreko hainbat proiektu oso garrantzitsuren koordinazioaz eta garapenaz arduratzen bada ere, proiektu horiek ez dira izaten azken erabiltzaileei bideratutakoak; informatikariontzat eta garatzaileontzat eta, bereziki, weba garatzeko beharrezko den softwarerako jarduten du fundazioak. Webgune, web-zerbitzu edo -aplikazio orok ditu software-osagai ugari (web-zerbitzaria, web-garapeneko ingurunea, programazio-lengoaia, datu-basea, bilaketa-motorra, bestelako osagai bereziagoak...), eta Apache Fundazioak osagai-mota horietako ia guztientzat garatu izan du software librea. [1]
Apache Software Foundation kode irekiko proiektuak trebatzen dituzten programatzaileen komunitate deszentralizatua da. Apache proiektuak software librea izateko sortzen dira. Proiektuan parte hartzen duten aditu teknikoen talde autohautatu batek kudeatzen du proiektu bakoitza. ASFren egituraketa merituetan oinarritzen da; beraz, Apache proiektuekin ekarpen esanguratsua egin duen jendea soilik izan daiteke fundazioko kide.
ASFren helburuen artean Apache proiektuetan lan egiten duten boluntarioei legezko babesa ematea dago, eta izen bera du Apache.
Apache proiektuetatik sortu ziren Apache lizentziak, bai eta antzeko eskema bat duten lizentzia guztiak ere ("Apache estiloko" lizentziak deritzenak).
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]ASFren historia HTTP Apache zerbitzariarekin lotuta dago, 1995ean hasi zen proiektu hori. Zortzi programatzaileko talde bat NCSAren HTTP daemon (deabrua) zabaltzeko lanean hasi zen. Hauek ziren zortzi progrmalatzaileak BRIAN Behlendorf, Roy T. Fielding, Rob Hartill, David Robinson, Cliff Skolnick, Randy Terbush, Robert S. Thau eta Andrew Wilson ziren, Eric Hagberg, Frank Peters eta Nicolas Pioch.
Apache zerbitzaria izeneko produktu hedatua 1995ean plazaratu zuten. 1999an, Apache Taldeko kideek HTTP Apache zerbitzaria babesteko fundazioa sortu zuten. ASFk 113 kide izatera heldu zen 2004an.
Proiektuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Fundazioaren 20 urte baino gehiagoko historian, proiektu asko jarri dira martxan, zehazki, 300 proiektu baino gehiago, eta horietako asko oso ezagunak. Horietako askok jardunean jarraitzen dute, eta beste batzuk bertan behera utzi, fusionatu edo birbideratu egin dira.
Esate baterako, Solr da webguneen barneko edukien bilatzaileak jartzea ahalbidetzen duen bilaketa-motorra. Webgune barruko eduki osoa indexatzen du, ofimatika dokumentuetakoa barne; horien gaineko bilaketa egin dezake, hainbat aukera kontuan izanik (testu zehatza, hitz guztiak, hitzetako bat...); emaitzak ordena ditzake zenbait garrantzi-irizpideren arabera; eta guztia pertsonalizatzeko eta funtzionalitate aurreratuak eskaintzeko aukera ere ematen du. Webguneetan bilaketak ahalbidetzeko software erabilienetako bat da. Solr erabiltzen dute, esaterako Elhuyarren garatzen dituzten bilatzaileetan: Zientzia.eus-eko zientzia-bilatzaile eleaniztunean, Nahieran-eko bilatzailean (zeinak euskarazko lematizazioa, autoosaketa aurreratua eta hizkuntzen arteko bilaketa baititu), Eusmerotekan...[1]
NoSQL datu-baseetan hedatuenetakoa den softwareetako bat ere, Cassandra, Apache Fundazioaren proiektuetako bat da. Bestalde, konputazio banaturako softwarea eta datu-baseak ere baditu: Hadoop eta HBase. Hodeiak muntatzeko azpiegitura eskaintzen du CloudStack bidez; datu-base banatuetan SQL galderak egitea ahalbidetzeko, Hive; lengoaia naturalaren prozesamendurako, OpenNLP; datu-kopuru handien gainean analitikak egiteko, Spark; spam mezuak detektatu eta garbitzeko, SpamAssassin; XMLrekin lan egiteko, Xerces, Xalan eta Xindice; Nutch web crawler-a... Fundazioak sortuak dira, halaber, garai batean asko erabili izan ziren Tomcat, Subversion, NetBeans, Cordova... Eta horiek guztiak adibide batzuk baino ez dira, alternatiba libreak eskaintzen baititu weberako bururatzen zaigun ia edozein software-motarentzat.[1]
Argi dago lan ikaragarria egiten dutela Apache Software Fundazioan web ireki eta libre baten alde, eta, ziur aski, hori gabe weba ez litzatekeela izango gaur egun den bezalakoa. Lana fokuen atzean egiten dutenez, gehienentzat nahiko ezezagunak dira. Duela urte-pare bat Apache Fundazioari buruz Trillions and trillions served izeneko dokumentala egin zuten, eta hauxe esaten dute fundazioari buruz bertan: “Gure proiektuen hedapena izugarria da; [...] oharkabean, ez baita begien bistakoa; [...] lo ez bazaude, behintzat, oso-oso zaila da Apacheren softwarerik erabili gabe egotea mundu teknologiko modernoan denbora-tarte labur bat baino luzaroago”.[1]
Apache Software Foundazioak proiektu hauek hartzen ditu bere gain:[2]
| Proiektuaren izena | Deskribapen laburra | Sartze-data | Etenaldiaren data |
|---|---|---|---|
| HTTP Server | Plataforma anitzeko kode irekiko HTTP zerbitzaria. | 1995 | |
| Akumulua | |||
| ActiveMQ | |||
| Airabata | |||
| Airflowa | |||
| Allura | |||
| Ambari | |||
| Ante | Java eta XMLn oinarritutako eraikuntza-tresna. | 2000 | |
| Any23 | |||
| APISIX | |||
| Artxibatu | |||
| Aries | |||
| Arrow | |||
| AsterixDB | |||
| Atlas | |||
| Attic | |||
| Avroa | |||
| Axis | Web zerbitzuak. | ||
| Bahir | |||
| Beam | |||
| Bigtop | |||
| Bloodhound | |||
| BookKeeper | |||
| Brooklyn | |||
| Buildr | |||
| BVal | |||
| Kaltzita | |||
| Camel | |||
| CarbonData | |||
| Cassandra | NoSQL datu-basea zutabeetara orientatuta. | 2009 | |
| Cayenne | |||
| Celix | |||
| Chemistry | |||
| Clerezza | |||
| CloudStack | |||
| Cocoon | Web orri dinamikoen programazioaren inguruan. | 2006 | |
| Commons | |||
| Garapen Komunitatea | |||
| Cordova | |||
| CouchDB | Dokumentuetara bideratutako NoSQL datu-ematea. | 2008 | |
| Creadur | |||
| cTAKES | |||
| Curator | |||
| CXF | |||
| Daffodil | |||
| DataFu | |||
| DataSketchak | |||
| dB | |||
| DeltaSpike | |||
| Directory | |||
| DolphinScheduler | |||
| Drill | |||
| Druid | NoSQL datu-basea zutabeetara orientatuta. | ||
| Dubbo | |||
| ECharts | |||
| Empire-db | |||
| Felix | |||
| Fineract | |||
| Flex | |||
| Flink | |||
| Flumea | |||
| Fluo | |||
| FreeMarker | |||
| Geode | |||
| Geronimo | J2EE aplikazioen zerbitzaria. | ||
| Giraph | Grafoak prozesatzeko sistema. | ||
| Gobblin | |||
| Gora | |||
| Griffin-a | |||
| Groovy | |||
| Guacamole | |||
| Gump | |||
| Hadoop | Datuen biltegiratze banatua. | 2006 | |
| HAWQ | |||
| HBase | NoSQL datu-basea zutabeetara orientatua. | ||
| Helix | |||
| Hive | Banatutako datuen gaineko SQL tratamendua. | ||
| HttpComponents | |||
| Hudi | |||
| Izeberga | |||
| Ignite | |||
| Impala | |||
| Incubator | |||
| IoTDB | |||
| Isis | |||
| Jackrabbit | |||
| Jakarta | 1999 | 2011 / 12 / 21 | |
| James | |||
| jclouds | |||
| Jena | |||
| JMeter | |||
| Johnzon | |||
| Joshua | |||
| JSPWiki | |||
| jUDDI | |||
| Juneau | |||
| Kafka | Mezularitza-kudeatzailea denbora errealean. | 2012 | |
| Karaf | |||
| Kibble | |||
| KNOX | |||
| Kudu | |||
| Kylin | |||
| Libcloud | |||
| Logging Services | |||
| Lucene | |||
| Lucene.net | |||
| MADlib | |||
| Mahout | |||
| ManifoldCF | |||
| Maven | |||
| Hilak | |||
| MetaModel | |||
| MEATZEA | |||
| Mnemonic | |||
| MyFaces | |||
| Mynewt | |||
| NetBeans | |||
| NiFi | Datu-fluxuen diseinatzailea. | ||
| Nutcha | |||
| OFBiz | |||
| Olingo | |||
| OODT | |||
| Oozie | |||
| OpenJPA | |||
| OpenMeetings | |||
| OpenNLP | |||
| OpenOffice | |||
| OpenWebBeans | |||
| OpenWhisk | |||
| ORC | |||
| Ozone | |||
| Parquet | |||
| PDFBox | |||
| Perl | Webgune dinamikoak Perl-ekin. | 03/2000 | |
| Petri | |||
| Phoenix | |||
| Eop | |||
| Pivot | |||
| PLC4X | |||
| POI | |||
| Portable Runtime (URSO) | |||
| Portals | |||
| Pulsar | |||
| Qpid | |||
| Ranger | |||
| Ratis | |||
| ERREEF | |||
| River | |||
| RocketMQ | |||
| Roller | |||
| Royal | |||
| Rya | |||
| Samza | |||
| Santuario | |||
| Serf | |||
| ServiceComb | |||
| ServiceMix | |||
| ShardingSphere | |||
| Shiro | |||
| SINGA | |||
| SEI | |||
| SkyWalking | |||
| Sling | |||
| Solr | |||
| SpamAssassin | Spama identifikatzeko posta elektronikoaren iragazkia. | ||
| Spark | Datuen prozesua. | 2013 | |
| Sqoop | Datu-base erlazionalen eta ingurune banatuen artean datuak esportatzea/inportatzea. | ||
| Steve | |||
| Storm | |||
| Streams | |||
| Struts | |||
| Submarine | |||
| Subversion | |||
| Superset | |||
| Synapse | |||
| Syncope | |||
| SystemDS | |||
| Tapestry | |||
| Tcl | 07/2000 | ||
| Tez | |||
| Thrift | |||
| Tika | |||
| TinkerPop | |||
| Tomcat | Servlet-en edukiontzia. | 2007 | |
| TomEE | |||
| Traffic Control | |||
| Traffic Server | |||
| Trafodion | |||
| Turbine | |||
| TB | |||
| UIMA | |||
| Unomi | |||
| Usergrid | |||
| VCL | |||
| Abiaduraty | |||
| Web Services | |||
| Whimsy | |||
| Wicketa | |||
| Xalan | |||
| Xerces | |||
| XML Graphics | Weberako XML irtenbideak. | 2006 | |
| Yetus | |||
| Zeppelin | Libreten bidez datuak arakatzeko interfazea. | ||
| ZooKeeper | Baliabideen kudeatzailea. |
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 4 Leturia Azkarate, Igor. (2021). «Apache Software Fundazioa, webaren garapenean giltzarri» Elhuyar Zientzia (kontsulta data: 2026-04-16).
- ↑ Welcome to The Apache Software Foundation!. .
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Apache Software Foundation-en Plana ((Ingelesez))
- Apache proiektuaren wikia ((Ingelesez))