Arakaldo

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu

Arakaldo

 Bizkaia
Arakaldoko bandera

Arakaldoko armarria

Izen ofiziala Arakaldo
Estatua
Erkidegoa
Herrialdea
Eskualdea
Espainia
Euskal Autonomia Erkidegoa
Bizkaia
Nerbioi ibarra
Alkatea Jabi Asurmendi Sainz (EH Bildu)
Herritarra arakaldar
Koordenatuak 43°9′10″N 2°56′25″W / 43.15278°N 2.94028°W / 43.15278; -2.94028Koordenatuak: 43°9′10″N 2°56′25″W / 43.15278°N 2.94028°W / 43.15278; -2.94028

Bizkaia municipalities Arakaldo.PNG

Eremua 2,65 km2
Garaiera 108 m
Distantzia 18 km Bilbora
Posta kodea 48498
Biztanleria 150 bizt. (2014) — (Green Arrow Up.svg 13)
Euskaldunen % 44,44
Dentsitatea 56,6 bizt./km²
Sorrera 1520
http://www.arakaldo.org


Arakaldo Bizkaiko udalerria da. Bizkaian biztanle gutxien dituen udalerria. Nerbioi ibaiaren parean dago, izen bereko eskualdean.

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldo Bizkaiaren hegoaldean kokatzen da, Nerbioi ibaiaren ibarrean, eta Bilbotik hamazortzi kilometrora. Herriaren erdigunea, Elexalde-Madariagan dago eta elizaren inguruan bildutako etxe multzoak osatzen du.

Udalerriak Arrankudiagarekin egiten du muga iparraldean eta ekialdean, Araban dagoen Laudiorekin mendebaldean, eta azkenik, Orozkorekin hegoaldean.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldo 1520an sorturiko herria da. Urte hartan Arrankudiagatik banatu eta elizate independentea osatu zuen. Dena den, eraketa hori Bizkaiko jaurerriaren baimenik gabe egin omen zen, eta horrela, Arakaldok ez zuen sekula ordezkaririk izan Bizkaiko batzar nagusietan. Politikoki Arrankudiagaren erabakien menpe egon zen, harik eta XIX. mendean ofizialki udalerri bihurtu zen arte.

Gerra Karlistetan herriari su eman zioten eta eliza eta bi etxe baino ez ziren zutik geratu.

Etorkizunean, Arakaldok 50 etxebizitza inguru eraiki nahi ditu Elexalde-Madariaga auzoan. Horrez gain, Urduña eta Arakaldoren artean, bidegorri bat eraikiko da, Laudio zeharkatuz. Bidegorria eraikitzearekin batera, Nerbioi ibaiaren ertzetan 33 kilometro luze izango den parke bat egokitu nahi da.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldoko jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza izan da historian zehar. Garia, fruta-arbolak eta barazkiak landatzea nagusi izan zen. Horrez gain, abeltzaintzak ere bazuen garrantzirik. Dena den, herriaren itxura, betiko nekazaritza herri batena den arren, 2000. urtean nekazaritza udalerriaren jardueraren %2,77 bakarrik zen. Gaur egun,berriz, nekazaritza eta abeltzaintzaren inguruko 25 esplotazio daude herrian eta 230 hektareako azalera hartzen dute. Bestalde, Arakaldoko lurren %77an landatutako pinuak daude.

1971. urtean Postensa enpresak (gaur egun Norten PH izenarekin ezagutua) bere fabrika Arakaldon ezarri zuen. Enpresa horrek porlanetik eratorritako produktuak ekoizten ditu eta 100 langiletik gora dihardute lanean bertan, Arakaldon bizi diren biztanle guztiak baino gehiago. Azken urteetan, etxe prefabrikatuak ekoizten hasi dira, eta Zabalgana auzoan, bederatzi solairuko bi eraikin egingo dituzte.

Langileen gehiengoa inguruetako herrietatik dator, izan ere, 2001eko erroldaren arabera, herriko 8 langilek bakarrik egiten zuten lan industria arloan.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldoko biztanleria

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldon boto-emaileek zuzenean alkatea bozkatzen dute. Zerrenden barruan egon behar badute ere, botoa pertsonari ematen zaio. Hala, herritar bakoitzak papeleta batekin 4 pertsona bozkatzen ditu, eta gehiengoa lortzen duena bihurtzen da alkate.

2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Jabi Asurmendi Sainz (EH Bildu) da Arakaldoko alkatea, Víctor Egia Larrakoetxearen (EAJ) ondotik. Asurmendik alkatetza lortu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, gehiengo osoaz.

2015eko udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldoko udalbatza

Alderdia

2015eko maiatzaren 24a

2011ko maiatzaren 22a

Zinegotziak Boto kopurua Zinegotziak Boto kopurua
Euskal Herria Bildu (EH Bildu)*
4 / 5
43 (% 50,59)
2 / 5
42 (% 57,53)
Euzko Alderdi Jeltzalea (EAJ-PNV)
1 / 5
36 (% 42,35)
3 / 5
37 (% 50,68)
* 2011n Bildu koalizioa aurkeztu zen.
Datuen iturria: 2015eko Udal hauteskundeak. Behin-behineko emaitzak euskadi.eus webgunean

Garraiobide eta Azpiegiturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bilboko Renfe Aldirien C-3 lineari dagokion Arakaldoko geltokiak zerbitzatzen du udalerria.

Autobusa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bizkaibusen hurrengo lineek ematen diote zerbitzu Arakaldori, nahiz eta geralekuak Arrankudiagako udalerrian kokatuta baitauden:

  • A3918 Bilbo - Orozko
  • A3919 Orozko - Galdakaoko Ospitalea
  • A3920 Urduña - Galdakaoko Ospitalea

Errepideak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arakaldo AP-68 autobidearen albo batean kokatzen da. Iparraldean, Bilbotik etorrita, 2. irteera; eta hegoaldean, Gasteiztik etorrita, 3. irteerak har ditzakegu udalerrira sartzeko.

Bestalde, N-625 (Burgos-Bilbao) errepideak udalerria Laudio eta Ugao udalerriekin lotzen du.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Santa Marina jaiak uztailaren 18an.

Arakaldotar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arakaldo Aldatu lotura Wikidatan