Aranaratxe

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Aranaratxe
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Aranaratxeko pilotalekua eta eliza, Ameskoa Harana, Nafarroa, Euskal Herria. 2015-05-07.jpg
Pilotalekua eta eliza.
Aranaratxeko bandera

Aranaratxeko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Lizarrako merindadea
Eskualdea Ameskoak
Izen ofiziala Escudo de Aranache.svg Aranarache <> Aranaratxe[1]
Alkatea Alfonso Ulibarri Iparragirre (AEA, indep.)
Posta kodea 31271
INE kodea 31021
Herritarra aranaratxear
Kokapena
Koordenatuak 42° 46′ 46″ N, 2° 13′ 42″ W / 42.779444444444°N,2.2283333333333°W / 42.779444444444; -2.2283333333333Koordenatuak: 42° 46′ 46″ N, 2° 13′ 42″ W / 42.779444444444°N,2.2283333333333°W / 42.779444444444; -2.2283333333333
Aranaratxe hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Aranaratxe
Aranaratxe
Aranaratxe (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi 346534, 346539 OpenStreetMapen
Azalera 5,10 km2
Garaiera 781 metro
Distantzia 72 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 77 biztanle
% 57,53 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 42,47
Dentsitatea 15,1 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[2]
Red Arrow Down.svg -% 7,87
Zahartze tasa[2] % 21,9
Ugalkortasun tasa[2] ‰ 45,45
Ekonomia
Jarduera tasa[2] % 0 (2011)
Genero desoreka[2] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[2] % 3,14 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 42,5 (2010)
Euskararen erabilera % 12,5 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.aranarache.es/


Aranaratxe[3] Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 77 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 72 kilometrora dago.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herria Nafarroa mendebaldean dago, Lizarrako merindadearen mendebaldeko muturrean. Udalerria NA-7185 errepidean dago Lizarra-Gasteiz norabidean.

Aranaratxek Urbasako mendizerrarekin egiten du muga iparraldean, Eulaterekin ekialdean, eta Larragoarekin mendebaldean.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerriko landaredia klima azpimediterraneoari dagokio, nahiz eta zenbat eta iparralderago egin, klima hezeagoa den. Udalerriaren hegoalde eta iparraldean dauden mendizerretan klima atlantiarra da nagusi, prezipitazioak herrigunean baino ugariagoak dira. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradu bitartekoa eta prezipitazioak 1.200 eta 1.400mm ingurukoak dira. Urteroko egun euritsuak 120 dira herrigunean, eta 140 edo gehiago gune menditsuenetan.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aranaratxeko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko bi etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %2,53 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007-2011 Jesús Landa Peñas AEA
2011-2015 Alfonso Ulibarri Iparragirre AEA

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aranaratxeko alkatea (eta hautetsi bakarra[4]) AEA (Agrupación Electoral Aranaratxe) herri ekimeneko Jesús Landa Peñas atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Baliogabeko botoak lau izan ziren (emandako boto guztien %8,20) eta boto zuriak ere lau izan zen (%8,70). Abstentzioa %39,76koa izan zen.

Aranaratxeko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Jesús Landa Peñas (AEA) 84 Bai

2011n zerrenda beraren izenean hiru zinegotzi aukeratu zituzten; alkate Alfonso Ulibarri Iparragirre izendatu zuten.

Aranaratxeko udal hauteskundeak
Alderdi politikoa 2015[5] 2011[6] 2007[7] 2003[8] 1999[9] 1995[10] 1991[11] 1987[12] 1983[13] 1979[14]
Aranaratxe Hautesle Elkarte  %48,48 3  %79,55 3  %91,30 1  %98,18 1 - - - - - - - - - - - -
Zentro Demokratikoaren Batasuna (UCD) - - - - - - - - - - - - - - - - - -  %62,22 5

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udaletxe berria 1965ean eraiki zen, inguruko eraikinen antzeko estiloan. Herriko idazkaria Eulate eta Larragoako udaletan ere egiten du lan. Aranaratxeko udalak alkatea eta lau zinegotzi dauzka. Aranaratxeko udaleko idazkaria, Larragoa eta Eulateko idazkari ere bada.

  • HELBIDEA: San Miguel Kalea, z/g

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Automoviles Urederra autobus konpainiak Aranaratxe Lizarrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abuztuaren 10ean San Lorentzo baselizarako erromeria ospatzen da.

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Aranaratxe eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %41,94k zekien euskaraz hitz egiten.

2009ko urtarriletik Aranaratxe udalerriaren izen ofiziala Aranarache <> Aranaratxe da[1].

2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak eremu mistora pasatzea erabaki zuen, beste 43 udalekin batean.

Zerbitzuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzin-Ameskoako Zerbitzu Sozialen Mankomunitatea, zaborra bildu, ura hornitu eta bestelako zerbitzuak emateaz arduratzen da Aranaratxen eta eskualdeko beste hainbat herritan.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jasokundearen eliza, Aranaratxe erdigunean kokaturik, Erdi Aroan eraiki eta XVII. mendean handituriko eliza gotikoa da. Horrez gain, San Lorentzo baseliza, oinarri laukizuzeneko XVI. mendekoa, barruan San Lorentzoren egurrezko irudi erromanista daukana.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Aranaratxe Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa