Arantxa Iturbe

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Arantxa Iturbe
Bizitza
Jaiotza Alegia1964ko ekainaren 9a (52 urte)
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
euskara
Lanbidea
Lanbidea kazetaria, idazlea eta esataria

Arantxa Iturbe Maiz (Alegia, Gipuzkoa, 1964ko ekainaren 9a - ) euskal idazle eta irrati esataria da, "Euskadi Irratia"n lan egiten duena. Egun Tolosan bizi da[1].

Bizitza eta obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Informazio-zientzietako ikasketak egin zituen Nafarroako Unibertsitatean. Euskadi Irratian egiten du lan, kazetari gisa. Goizean Behin saioan esatari eta zuzendari moduan egindako lanagatik Kazetaritzako Rikardo Arregi saria jaso zuen 2000. urtean. Bere burua kazetaritzat baino esataritzat du Iturbek[2].

Horretaz gainera, iritzi-zutabeak idazten ditu hainbat egunkaritan.

Bere idatziek gizakien arteko harremanez dihardute batez ere[3].

1992an Ezer baino lehen ipuin bilduma argitaratu zuen, eta urte horretan bertan Euskadi Irratiak haren Maite, maite, maitea antzezlana eman zuen irrati nobela gisa. Hizkuntza zuzen eta biziko 17 ipuin laburrek osatzen dute, bikote harremanen gorabeherak, gaizki ulertuak, komunikazio arazoak… gune nagusitzat harturik Batzuk, aurretiaz argitaratuta zeuden HABE aldizkarian; beste batzuk, zenbait sari lortutakoak: “Riiiing” eta “Maiteak denak”[1]

1995ean beste ipuin bilduma bat argitaratu zuen: "Lehenago zen berandu". 13 testu laburrek osatutakoa da. Bere ipuinek pertsonen arteko harremanez dihardute batez ere, eta emakumeak dira protagonista nagusi.

Bi lan hauen ondoren aitortu zuen Arantxa Iturbek  bere burua idazle[4].

1999an, "Ai ama!" saiakera laburrean, amatasunaren gaineko burutapenak plazaratu zituen, topikoak hauste aldera. Lan hori antzerkirako moldatu zuen Agurtzane Intxaurragarekin batera, eta HIKA Taldeak antzeztu zuen 2001ean. Iturbek eta Intxaurragak euskarazko antzerkigilerik onenaren Max saria jaso zuten handik bi urtera. Antzerki lanak idazten jarraitu du azken urte hauetan HIKA Taldeko Agurtzane Intxaurragarekin batera. Eta "Aitarekin bidaia" obraren gidoiaren idazketa lanarengatik sari bera irabazi zuten Intxaurragak eta Iturbek 2011n[5].

2001ean euskal haur eta gazte literaturaren alorrean barneratu zen eta hainbat lan argitaratu ditu.

2006an "Kontu-jaten" argitaratu zuen, XX. mendearen lehen hamarkadetan jaiotako Euskal Herriko hainbat emakume eskarmentu handikoei egindako elkarrizketa bilduma.

Ibilbidea irratian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezaguna egin zen irratiaren munduan Jaime Otamendirekin batera aurkeztutako "Goizean Behin" irratsaioarekin, "Euskadi Irratia"n. 1985ean hasi zen bertan lan egiten.

Gaur egun, "Arratsaldekoa" saioa gidatzen du.

Idazlanen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Narrazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ezer baino lehen (1992, Elkar)
  • Lehenago zen berandu (1995, Alberdania)
  • Bakarrizketan (2001, Alberdania): Kike Amonarriz, Pako Aristi, Harkaitz Cano, Andoni Egaña... eta beste idazle askoren narrazioak biltzen dituen bilduma
  • Kontu-jaten: gure herriko emakume eskarmentudunen mahaian (2006, Alberdania)

Saiakera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ai ama! (1999, Alberdania)

Haur Literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Nik eserita egiten dut eta zer? (2001, Elkar)
  • Amona basoan galdu zenekoa (2003, Elkar)
  • Norak suhiltzaile izan nahi du (2003 Elkar)

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Taularatutako antzerki lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nobela[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Koaderno zuria" (2017, Elkar)

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itzulpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nik eserita egiten dut

Ai ama!

  • (Gaztelaniaz) ¡Ay, madre! (Irun: Alberdania, 2001) itz. Jorge Giménez
  • (Gaztelaniaz) ¡Ay madre! (Irun: Alberdania-Alga, 2006) itz. Jorge Giménez

Lehenago zen berandu

  • (Gaztelaniaz) Ya ni siquiera es tarde! (Irun: Alberdania, 2005) itz. Jorge Giménez

Hamaika arrosa

  • (Gaztelaniaz) Once rosas in Otamendi, J.L., Desde aquí (Antología del cuento vasco actual), (Hiru, 1996) Itz. B. Montoio

Maria eta Jose ; Pañuelo gorria lepoan

  • (Gaztelaniaz) María y José ; El pañuelo rojo in Olaziregi, M.J., An anthology of Basque short stories (Center for Basque Studies, 2004) Itz. A. Gabantxo
  • (Italieraz) Maria e Jose ; Un foulard rosso al collo in Olaziregi, M.J. Pintxos. Nuovi racconti baschi” (Gran Via Edizioni, 2005) itz. R. Gozzi
  • Txantiloi:Pol Maria i Józef ; Czerwona chusta na szyi in A.A, Kontu-kontari. Opowiadania baskijskie (TIPI, 2001) Itz. A. Wiacek

Nik arrazoi ; Gehiago galderarik ez

  • Txantiloi:Pol Mialam racje ; Tylko zádnych prosze! in Pewnej nocy w parku: opowiadania baskijskie (Rebis: 2000) Itz. A. Szofer & A. Zawiszewski

Gehienez bost hilabete

  • (Ingelesez) Five months at most in Ayerbe, M. Our wrs: short fiction on basque conflicts (Center for Basque Studies, 2012) Itz. A. Gabantxo

El viaje de mi padre, 2009ko antzerki obraren itzulpen laginak hainbat hizkuntzetan http://www.eizie.eus/Argitalpenak/Senez/20111230

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b   Euskal Literaturaren Hiztegia. EHU, http://www.ehu.eus/ehg/literatura/idazleak/?p=530. Noiz kontsultatua: 2017/05/04 .
  2. Arantxa. "Biografía" in Olaziregi, M.J. (comp.) Pintxos. Nuevos cuentos vascos, Editorial Lengua de Trapo, Madrid, 2005.
  3.   Basqueliterature, http://www.basqueliterature.com/Katalogoak/egileak/iturbe. Noiz kontsultatua: 2017/05/04 .
  4. Txantiloi:Euskara  Torrealdai, Joan Mari (1997), Euskal Kultura gaur: liburuaren mundua., Jakin, 43. orrialdea, ISBN 84-922537-0-3 .
  5.   Narratiba Garaikidea. Etxepare Institutua, http://www.etxepare.eus/media/uploads/publicaciones/narratiba_antologia.pdf. Noiz kontsultatua: 2017/05/05 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]