Arantxa Iturbe

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Arantxa Iturbe
Arantxa Iturbe (Dani Blanco).jpg
Ahotsa
Bizitza
Jaiotza Alegia1964ko ekainaren 9a (53 urte)
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Hizkuntzak gaztelania
euskara
Lanbidea
Lanbidea kazetaria, idazlea eta esataria

Arantxa Iturbe Maiz (Alegia, Gipuzkoa, 1964ko ekainaren 9a - ) euskal idazle eta irrati esataria da, Euskadi Irratian lan egiten duena. Egun, Tolosan bizi da[1].

Bizitza eta obra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Informazio-zientzietako ikasketak egin zituen Nafarroako Unibertsitatean. Euskadi Irratian egiten du lan, kazetari gisa. Goizean Behin saioan esatari eta zuzendari moduan egindako lanagatik Kazetaritzako Rikardo Arregi Saria jaso zuen 2000. urtean. Bere burua kazetaritzat baino esataritzat du Iturbek[2].

Horretaz gainera, iritzi-zutabeak idazten ditu hainbat egunkaritan.

Bere idatziek gizakien arteko harremanez dihardute batez ere[3].

1992an Ezer baino lehen ipuin bilduma argitaratu zuen, eta urte horretan bertan Euskadi Irratiak haren Maite, maite, maitea antzezlana eman zuen irrati nobela gisa. Hizkuntza zuzen eta biziko 17 ipuin laburrek osatzen dute, bikote harremanen gorabeherak, gaizki-ulertuak, komunikazio arazoak… gune nagusitzat harturik. Batzuk, aurretiaz argitaratuta zeuden HABE aldizkarian; beste batzuk, zenbait sari lortutakoak dira: “Riiiiiiiiiing!” eta “Maiteak, denak”[1].

1995ean beste ipuin bilduma bat argitaratu zuen: Lehenago zen berandu. 13 testu laburrek osatutakoa da. Bere ipuinek pertsonen arteko harremanez dihardute batez ere, eta emakumeak dira protagonista nagusi.

Bi lan hauen ondoren aitortu zuen Arantxa Iturbek bere burua idazle[4].

1999an, Ai ama! saiakera laburrean, amatasunaren gaineko burutapenak plazaratu zituen, topikoak hauste aldera. Lan hori antzerkirako moldatu zuen Agurtzane Intxaurragarekin batera, eta HIKA Taldeak antzeztu zuen 2001ean. Iturbek eta Intxaurragak euskarazko antzerkigilerik onenaren Max Saria jaso zuten handik bi urtera. Antzerki lanak idazten jarraitu du azken urte hauetan HIKA Taldeko Agurtzane Intxaurragarekin batera. Eta Aitarekin bidaian obraren gidoiaren idazketa lanarengatik sari bera irabazi zuten Intxaurragak eta Iturbek 2011n[5].

2001ean euskal haur eta gazte literaturaren alorrean barneratu zen eta hainbat lan argitaratu ditu.

2006an Kontu-jaten argitaratu zuen, XX. mendearen lehen hamarkadetan jaiotako Euskal Herriko hainbat emakume eskarmentu handikori egindako elkarrizketa bilduma.

Ibilbidea irratian[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ezaguna egin zen irratiaren munduan Jaime Otamendirekin batera aurkeztutako Goizean Behin irratsaioarekin, Euskadi Irratian. 1985ean hasi zen bertan lan egiten.

Gaur egun, Arratsaldekoa saioa gidatzen du.

Nazioarteko ibilbidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 2017— Polonia ko Wroclaw eko (Polonia) antolatuko Międzynarodowy Festiwal Opowiadania istorio laburren jaialdian gonbidatua, (2017ko urriaren 5etik 8ra)[6]

Idazlanen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Narrazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saiakera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haur Literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Taularatutako antzerki lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nobela[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Literatura sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerki sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Max Saria. VI edizioa. 2003. Euskal Autore Onena. Ai ama!
  • Max Saria. VIII edizioa. 2005. Euskal Autore Onena. Ixa / Equis
  • Max Saria. XIV edizioa. 2011. Euskal Autore Onena. Aitarekin bidaian

Itzulpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nik eserita egiten dut

Ai ama!

Lehenago zen berandu

  • (Gaztelaniaz) Ya ni siquiera es tarde! (Irun: Alberdania, 2005) itz. Jorge Giménez

Hamaika arrosa

  • (Gaztelaniaz) Once rosas in Otamendi, J.L., Desde aquí (Antología del cuento vasco actual), (Hiru, 1996) Itz. B. Montoio

Maria eta Jose; Pañuelo gorria lepoan

Nik arrazoi; Gehiago galderarik ez

  • (Polonieraz) Mialam racje; Tylko zádnych prosze! in Pewnej nocy w parku: opowiadania baskijskie (Rebis: 2000) Itz. A. Szofer & A. Zawiszewski

Gehienez bost hilabete

El viaje de mi padre, 2009ko antzerki obraren itzulpen laginak hainbat hizkuntzatan: http://www.eizie.eus/Argitalpenak/Senez/20111230

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b   Euskal Literaturaren Hiztegia. EHU, http://www.ehu.eus/ehg/literatura/idazleak/?p=530. Noiz kontsultatua: 2017/05/04 .
  2. Arantxa. "Biografía" in Olaziregi, M.J. (comp.) Pintxos. Nuevos cuentos vascos, Editorial Lengua de Trapo, Madrid, 2005.
  3.   Basqueliterature, http://www.basqueliterature.com/Katalogoak/egileak/iturbe. Noiz kontsultatua: 2017/05/04 .
  4.   Torrealdai, Joan Mari (1997), Euskal Kultura gaur: liburuaren mundua., Jakin, 43. orrialdea, ISBN 84-922537-0-3 .
  5.   Narratiba Garaikidea. Etxepare Institutua, http://www.etxepare.eus/media/uploads/publicaciones/narratiba_antologia.pdf. Noiz kontsultatua: 2017/05/05 .
  6.   , «Euskalkultura.com Albisteak.(2017/10/06): Arantxa Iturbe, Wroclaw hiriko istorio laburren jaialdian.» .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]