Argynnis pandora

Argynnis pandora
	Irudi gehiago
Sailkapen zientifikoa
Erreinua	Animalia
Filuma	Arthropoda
Klasea	Insecta
Ordena	Lepidoptera
Familia	Nymphalidae
Leinua	Argynnini
Generoa	Argynnis
Espeziea	Argynnis pandora; [[Michael Denis, Ignaz Schiffermüller\|]], 1775
Datu orokorrak
Ostalaria	Viola collina, Ruta chalepensis, Viola sylvatica, Viola willkommii eta Viola arborescens

Argynnis pandora Nymphalidae familiako tximeleta bat da. Europa hegoaldean, Asian zehar Indiaraino eta Afrika iparraldean aurkitzen da, baita Kanariar uharteetan ere. Euskal Herrian ere ikusten da.^[1]

Taxonomia

Johann N. C. Michael Denis eta Ignaz Schiffermüller austriar entomologoek deskribatu zuten 1775. urtean. Papilio pandora izena eman zioten, Pandora mito greziarrari omenaldia eginez.^[2]

Deskribapena

Tamaina handiko tximeleta da, 58 eta 74 mm arteko hegal-zabalera du. Arrak urre koloreko hegalak ditu, tonu berdexka dutenak. Hegal bietan puntu beltzezko lerroak ikusten dira. Azpialdean aurreko hegalak orban laranja-gorrixka berezi bat du, atzeko hegala berdexka da eta zilar koloreko lerroak ditu. Emea handiagoa da arra baino eta hegalen gainaldea berdeagoa du. Azpialdean atzeko hegaleko zilar koloreko lerroak markatuagoak ditu.^[3]

Beldarrak kolore iluna du, ia beltza, eta bizkarraldean puntu gorriak ditu, ez oso deigarriak. Multzoka kokaturiko arantza argi samarrak ditu.^[3]

Bizi zikloa

Maiatza eta iraila artean ikusten dira helduak. Belaunaldi bakarra ateratzen du urtean, bizialdi luzea baitute, eta urtearen arabera tximeleta ugaria edo urria izango da.^[1] Arrek lurraldekotasun handia izaten dute. Emeak arrautzak banan bana jartzen ditu, landareetan edo lurraren gainean. Handik ateratzen den beldarrak Viola generotako landaretaz elikatzen da^[1] eta negua iristean hibernatu egiten du. Udaberrian pupa eratzen du harri artean edo landare artean, beti ere lurrean.^[3]

Habitata

Zelai epel loretsuetan eta bide ertzetan ikusten da, itsas mailatik hasi eta 1.700 metrotako altuerararino.^[3]

Iruditegia

Arra.
Arraren azpialdea.
Emea.
Emearen azpialdea.

Erreferentziak

↑ ^a ^b ^c Yeray Monasterio León - Ruth Escobés Jiménez. Euskadiko Eguneko Tximeletak. , 128 or..
↑ Alvar Ezquerra, J.. (2000). Las mariposas diurnas de Castilla y León (Lepidópteros ropalóceros) Especies, biología, distribución y conservación I. Valladolid: Junta de Castilla y León, 1.041 or. ISBN 978-84-9718-473-1..
↑ ^a ^b ^c ^d (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Argynnis pandora (Denis & Schiffermüller, 1775)» Naturaleza y turismo (kontsulta data: 2025-09-09).

Kanpo estekak

Datuak: Q691376
Multimedia: Argynnis pandora / Q691376
Espezieak: Argynnis pandora

[:0-1] Yeray Monasterio León - Ruth Escobés Jiménez. Euskadiko Eguneko Tximeletak. , 128 or..

[2] Alvar Ezquerra, J.. (2000). Las mariposas diurnas de Castilla y León (Lepidópteros ropalóceros) Especies, biología, distribución y conservación I. Valladolid: Junta de Castilla y León, 1.041 or. ISBN 978-84-9718-473-1..

[:1-3] (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Argynnis pandora (Denis & Schiffermüller, 1775)» Naturaleza y turismo (kontsulta data: 2025-09-09).

[1]

[2]

[3]