Armañantzas

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Armañantzas
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Armanñantzasko bandera

Armanñantzasko armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Lizarrerria
Eskualdea Vianaldea
Izen ofiziala Bandera de Armañanzas.svg Armañanzas
Alkatea Francisco Javier Oion Sanz (UPN)
Posta kodea 31228
INE kodea 31035
Herritarra armañantzastar
Kokapena
Koordenatuak 42° 33′ 36″ N, 2° 17′ 06″ W / 42.56°N,2.285°W / 42.56; -2.285Koordenatuak: 42° 33′ 36″ N, 2° 17′ 06″ W / 42.56°N,2.285°W / 42.56; -2.285
Armañantzas hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Armañantzas
Armañantzas
Armañantzas (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 12,36 km2
Garaiera 489 metro
Distantzia 70 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 61 biztanle
% 58,82 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 41,18
Dentsitatea 4,94 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 30,59
Zahartze tasa[1] % 59,32
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 0
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 0 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 10,42 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 1,28 (2010)
Euskararen erabilera %  0,0 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.armananzas.es/

Armañantzas[2] Nafarroako Lizarrerria merindadeko udalerri bat da. Iruñetik 70 kilometrora eta itsaso gainetik 489 metrora dago, eta 61 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armañantzaseko kale bat.

Herria Lizarrako merindadearen mendebaldean kokatzen da Arabako mugatik gertu. Herria, Santsol eta Esprontzeda bitarteko errepidean kokatzen da. Herrigunea, bi aldapen arteko mendixka batean dago. Etxeak nahasmenduan banatzen dira, eta kaleak, estuak eta irregularrak dira.

Armañantzasek, Desoio eta Esprontzedarekin egiten du muga iparraldean, mendebaldean Bargotarekin eta ekialde eta hegoaldean Santsol, El Busto eta Torres del Riorekin.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerria kokatzen den toki berean ahaidego feudaleko jauregi bat izan zen. Eraikina hegoaldean kokatzen zen, elizatik 150 metrora. Jauregiari buruzko lehen aipamena XII. mendekoa da. XIII. mendean, berriz, jauregiko bizilagunek Nafarroan Teobaldo I.a erregeak zuzenduriko seigarren gurutzadan hartu zuten parte. Armañantzasen historiak Los Arcos udalerriaren historiarekin bat egiten du. 1176. urtean, Antso VI.a Jakituna erregeak armañantzastarrei Los Arcostarrei emaniko pribilegio berak jasotzeko aukera eman zien.

1463. urtetik 1753. urtera, herria Gaztelaren jabetzakoa izan zen. Nafarroara berrerantsia izan zenean, hiri moduan egin zuen, eta erregeordeak izendaturiko alkate batek agintzen zuen herrian. 1849an herriak eskola zeukan, eta bertako maisua sakristaua eta sekretarioa zen aldi berean. Biztanleria-galera dela eta, herrian gero eta ume gutxiago zeudenez, eskola itxi behar izan zuten 1976an, eta ordutik, herriko haurrek Los Arcoseko eskoletara joan behar izan dute.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Aramañantzaseko biztanleria
Datu-iturria: www.ine.es

2008ko erroldaren arabera, ez da etorkinik bizi Armañantzasen.

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen inguruko laborantza lurren ikuspegia.

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007tik Armañantzasko alkatea Francisco Javier Oion Sanz da. 2007an talde bakarra (Agrupación Independiente de Armañanazas AIA) aurkeztu zen eta herriaren tamaina txikia dela eta pertsona bakarra aukeratu zuten. Ez zen boto zuririk izan. Eta baliogabeko botoak 2 izan ziren (emandako botoen %3,85)

Armañantzasko Udala (2007)
Alderdia Botoak Aukeratua?
Francisco Javier Oion Sanz (AIA) 50 Bai

2011n Oionek karguari eutsi zion; kasu honetan, ordea, UPNren izenean aurkeztu zen aurretik alkate izandako María Celsa Mansorekin batera, nahiz eta biek zerrendan "independente" etiketa eraman[3]. Beraz, egun udalbatzak bi zinegotzi ditu.

Alkateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1999-2003 María Celsa Manso Sanz de Galdeano PIA (indep.)
2003-2007 María Celsa Manso Sanz de Galdeano AIDE (indep.)
2007-2011 Francisco Javier Oion Sanz AIA (indep.)
2011-2015 Francisco Javier Oion Sanz UPN

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Plaza Nagusia, z/g

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Armañantzas eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %1,20k zekien euskaraz hitz egiten.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Armañantzasko herriko jaiak Abuztuko laugarren asteburuan ospatzen dira. Normalean jaiak ostiralean hasten dira txupinazoaren jaurtiketarekin eta asteartean antolaturiko herri bazkariarekin amaitu.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Andre Mariaren eliza, XVI. mendeko eraikin gotiko-pizkundetarra da, nahiz eta elizaren jatorria Erdi Arokoa izan. Jatorrizko garai horretakoak dira kanpoaldeko oinarrizko hormak eta hiru zutabedun mugarriak. Elizak, laukizuzen itxurako nabe bakarra dauka eta aurrealde zuzen txikia. Parrokiak, XVI. mendeko portiko barrokoa dauka eta Lizarreriko erretaula nagusirik handienetakoa dauka, XVIII. mendean eraikia.

Ondarearen gainontzeko egituren artean, San Joanen baseliza eta Linares ibaiaren gaineko zubia nabarmentzen dira. Zubiak harrizko harlankaitzez eginiko arku zirkularra dauka.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Armañantzas Aldatu lotura Wikidatan
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Nafarroa