Armiñon
| Armiñon | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
| |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatua | Espainia | ||||||||||
| Erkidegoa | Euskal Autonomia Erkidegoa | ||||||||||
| Lurraldea | Araba | ||||||||||
| Eskualdea | Añana | ||||||||||
| Izen ofiziala | |||||||||||
| Alkatea | Juan Muñoz Bartolome (Euzko Alderdi Jeltzalea) | ||||||||||
| Posta kodea | 01220 | ||||||||||
| INE kodea | 01006 | ||||||||||
| Herritarra | armiñondar[1] | ||||||||||
| Kokapena | |||||||||||
| Koordenatuak | 42°43′21″N 2°52′20″W / 42.7226°N 2.8722°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 10,6 km² | ||||||||||
| Garaiera | 467 metro | ||||||||||
| Distantzia | 24 km Gasteiza | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 236 (2025: | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 21,79 bizt/km² | ||||||||||
| Hazkundea (2003-2013)[2] | |||||||||||
| Zahartze tasa[2] | % 15,61 | ||||||||||
| Ugalkortasun tasa[2] | ‰ 51,72 | ||||||||||
| Ekonomia | |||||||||||
| Jarduera tasa[2] | % 90 (2011) | ||||||||||
| Genero desoreka[2] | % 7,08 (2011) | ||||||||||
| Langabezia erregistratua[2] | % 8,44 (2013) | ||||||||||
| Euskara | |||||||||||
| Euskaldunak[3] | % 27.15 + % 19.0 hartzaile (2021) | ||||||||||
| Kaleko erabilera [4] | % (2021) | ||||||||||
| Etxeko erabilera[5] | % 9.05 (2021) | ||||||||||
| Datu gehigarriak | |||||||||||
| Webgunea | http://arminon.eus/ | ||||||||||
Armiñon[1][oh 1] Arabako hego-mendebaldeko udalerri bat da, Añanako kuadrillakoa. Gasteizko hirigunetik 24 bat kilometro mendebaldera dago, eta Miranda Ebrotik 5 kilometro inguru ekialdera. N-1 errepidearen ertzean dago, Miranda eta Argantzon artean.
Izen bereko herria, Zadorra ibaiaren ertzean dena, udalerriko herriburua da.
Izena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Aramingon izenarekin azaltzen zen Erdi Aroko Donemiliagako goldean (XI. mendekoa).[6]
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Iparraldean: Trebiñu
- Ekialdean: Trebiñu
- Hegoaldean: Berantevilla
- Mendebaldean: Erriberabeitia
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]XI. mendean Trebiñuko konderriaren barruan zegoen Armiñon udalerria. 1403an Arabaren zati izatera iragan zen.[7]
Banaketa administratiboa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Armiñongo udalerria hiru herriz osatua dago:
- Armiñón (udalerriko herriburua): 106 biztanle (2019)
- Estavillo : 119 biztanle. (2019)
- Lacorzana : 2 biztanle. (2019)
Udalerri hau osatzen duten hiru herrien artean, zaharrena Estavillo da, antza. Armiñon, hasieran, herri horri lotuta egon zen, baina denborarekin kontzeju bereizia eratu zuen.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Politika
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023-2027 legegintzaldia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| 2023ko hauteskundeen ondorengo Armiñongo udalbatza | |||||
| Alderdia | 2023ko maiatzak 28 | ||||
| Zinegotziak | Boto kopurua | ||||
| Gorka Meana Marcos / Javier Ramirez Asensio / Beatriz Benitez Delgado / Juan Muñoz Bartolome (EAJ) | 4 / 5 |
62 / 62 / 47 / 42
(% 48,82 / 48,82 / 37,01 / 33,07) | |||
| Ricardo Puras Izquierdo / Jose Manuel Gines Muriel / Rosa Marcos Alvarez / Monica Miguel Izquierdo / Ignacio Arrien Tornos (PP) | 1 / 5 |
29 / 29 / 26 / 20 / 15
(% 22,83 / 22,83 / 20,47 / 15,75 / 11,81) | |||
| Raquel Roman Herran / Iñaki Xabier Ullivarri Urraca / Aitor Bezares Vargas (EHB) | 0 / 5 |
14 / 6 / 6
(% 11,02 / 4,72 / 4,72) | |||
| Igor Salazar Ochoa (PSE-EE) | 0 / 5 |
11
(% 8,66) | |||
| *250 biztanle baino gutxiagoko udalerrietan, hautagai zerrenda irekiekin bozkatzen denez, boto guztien ehuneko totala ez da zergaitik 100 izan behar. | |||||
| Datuen iturria: Hauteskunde emaitzak. Eusko Jaurlaritza | |||||
Alkateak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauek izan dira Armiñongo azken alkateak:
| Alkatea | Agintaldi hasiera | Agintaldi amaiera | Alderdia[8] | |
| Esteban Samaniego Perez de Aransolo[8] | 1979 | 1983 | Zentro Demokratikoaren Batasuna | |
| Luis Bermeo Busto[8] | 1983 | 1987 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Julio Angulo Eguiluz[8] | 1987 | 1991 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Matilde Varona Fernandez[8] | 1991 | 1995 | Alderdi Popularra | |
| Matilde Varona Fernandez[8] | 1995 | 1999 | Alderdi Popularra | |
| Rosa Marcos Alvarez[8] | 1999 | 2003 | Alderdi Popularra | |
| Vicente Pascual Pascual[8] | 2003 | 2007 | Alderdi Popularra | |
| Javier Arrien Goicoechea[8][9][10] | 2007 | 2009 a | Agrupacion Electoral Independiente de Armiñon | |
| Luis Angel Meana Perez[8][11] | 2009 | 2011 | Agrupacion Electoral Independiente de Armiñon | |
| Juan Muñoz Bartolome[8] | 2011 | 2015 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Juan Muñoz Bartolome[8] | 2015 | 2019 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Juan Muñoz Bartolome[8][12] | 2019 | 2023 | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
| Juan Muñoz Bartolome[13][14] | 2023 | Jardunean | Euzko Alderdi Jeltzalea | |
a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 15ean, San Isidro.
- Irailaren 25ean San Formerioren erromeria ospatzen da, Trebiñuko zaindaria. San Formerioren baseliza Pangua herrian dago.
Euskara
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Armiñoneko biztanleen artean %35,7a euskalduna zen 2016an
Ondasun nabarmenak
[aldatu | aldatu iturburu kodea] Armiñongo San Andres eliza, XVII. mendekoa.
Armiñongo zubi zaharra, jatorriz erromanikoa. Zadorra ibaia zeharkatzen du. - Armiñongo zubi zaharra, jatorriz erromanikoa. 1339ko agirietan jada ageri da.[15]
- Lacorzanako dorrea, XVI. mendearen hasieran Lacorzanan eraikia.
- Lacorzanako urmaela, galtzeko arriskuan diren zenbait anfibio espezieren babesleku.[16]
Armiñondar ospetsuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Gaspar Montoia Zarate (??-1763), elizgizona.[17]
- Avelino Fernández de Quincoces (1961-), politikaria eta Alaves futbol-taldeko lehendakari ohia.
Argazki galeria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]-
Armiñongo San Andres eliza.
-
San Andres elizaren apirikua, XVII. mendekoa.
-
Terango Markesaren jauregia.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskaltzaindiak, euskara baturako, Armiñon izena arautu du, ohar honekin: «Euskal testuetan azentu grafikorik gabeko forma erabiliko da».[1]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c Euskaltzaindia. (PDF) 150. arauaː Arabako herri izendegia. .
- ↑ a b c d e f Euskal Herriari Begira. Udalbiltza.
- ↑ Euskararen Adierazle Sistema. Euskara-gaitasuna adinaren eta sexuaren arabera. EAE (eskualdeka/udalerrika). Eusko Jaurlaritza.
- ↑ «Kaleko erabilera herrialdez herrialde» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Etxeko erabilera» Euskararen erabilera (Wikipedia).
- ↑ «Aramingon» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2024-11-09).
- ↑ «Armiñon - Historia» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2024-11-09).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m (Gaztelaniaz) «Base de datos de Alcaldes y Concejales: Ministerio de Política Territorial y Función Pública.» www.mptfp.gob.es (kontsulta data: 2020-04-04).
- ↑ (Gaztelaniaz) «El Gobierno vasco y La Caixa rehabilitan la laguna de Lacorzana» El Correo 2008-04-17 (kontsulta data: 2021-10-19).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Encuentran en Vitoria al vecino de Armiñón de 72 años que desapareció el lunes» El Correo 2013-12-26 (kontsulta data: 2021-10-19).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Varias vigas del polideportivo salen volando y se incrustan en una casa» El Correo 2010-02-28 (kontsulta data: 2024-11-09).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Paso adelante para configurar la supermanzana de Arasur» Diario de Noticias de Álava 2022-07-30 (kontsulta data: 2023-02-11).
- ↑ «Hego Euskal Herriko alkateak 2023ko ekainak 17» Orain 2023-06-17 (kontsulta data: 2025-11-17).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Todos los alcaldes y alcaldesas de Álava, pueblo a pueblo» Diario de Noticias de Álava 2023-06-18 (kontsulta data: 2024-02-12).
- ↑ «Armiñón - Artea» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2024-11-09).
- ↑ Ugarte Lopez de Arkaute, Estitxu. «Mehatxupeko anfibioen gotorleku bat, Lacorzanan» Alea 2017-05-05 (kontsulta data: 2020-04-09).
- ↑ «Montoya, Gaspar de» Auñamendi Eusko Ikaskuntza (kontsulta data: 2024-11-09).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Armiñongo Udalaren webgunea.
- (Gaztelaniaz) «Armiñon», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
- Armiñon, Eusko Jaurlaritzaren euskadi.net webgunean.
| Armiñongo herriak | ||
|---|---|---|

