Edukira joan

Sengladia-Arriba-Muneiñe

Arriba» orritik birbideratua)
Sengladia-Arriba-Muneiñe
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Pirinio Atlantikoak
BarrutiOloroe-Donamariako barrutia
KantonamenduSalbaterra Bearnoko kantonamendua
Izen ofizialaSaint-Gladie-Arrive-Munein
Posta kodea64390
Geografia
Koordenatuak43°22′51″N 0°55′56″W / 43.3808°N 0.9322°W / 43.3808; -0.9322
Mapa
Azalera6,53 km²
Altitudea53 m, 201 m eta 91 m
MugakideakBarraute-Camu, Domintxaine-Berroeta, Azpilda, Etxarri, Guinarthe-Parenties, Montfort, Ozaraine-Erribareita, Salbaterra Bearno eta Tabaille-Usquain
Demografia
Biztanleria193 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 104 (%54,2) (%45,8) 88 alt_right
Dentsitatea30 bizt/km²

Sengladia-Arriba-Muneiñe[1] (bearneraz: Sent Gladia, Arriba e Munenh; frantsesez eta ofizialki: Saint-Gladie-Arrive-Munein) Pirinio Atlantikoak departamenduko mendebaldeko udalerri bat da, Bearnokoa, Zuberoako mugatik kilometro gutxi batzuk ekialdera dagoena.Azken erroldaren arabera 193 biztanle zituen 6,5 km²-ko azaleran.

XIV. menderaino behintzat, euskaraz egiten zen han, eta toponimian arrasto ugari utzi du euskal hizkuntzak.[2]

Udalerrian 3 herriak eta udalerri-ohiak daude:

  • Sengladia
  • Arriba
  • Muneiñe

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[3]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[4]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak)[5]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[6].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 14 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1279 mm-koa da, urtarrilean 12,1 euri-egun eta uztailean 8,2 egun izanik[3]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1323,1 mm-koa delarik[7]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2004ko abuztuaren 1an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][7].

BiztanleriaUrtea1001502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 88 gizon, 104 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
3.85
0.00
 
80-84
 
3.85
15.91
 
75-79
 
8.65
0.00
 
70-74
 
3.85
4.55
 
65-69
 
3.85
0.00
 
60-64
 
3.85
25.00
 
55-59
 
13.46
0.00
 
50-54
 
8.65
10.23
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
8.65
4.55
 
35-39
 
3.85
4.55
 
30-34
 
3.85
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
8.65
4.55
 
15-19
 
3.85
10.23
 
10-14
 
3.85
0.00
 
5-9
 
17.31
20.45
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Gladie-Arrive-Munein udalerrian 193 biztanle zeuden eta 86 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,24 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 30 kide bakarrekoak ziren, 30 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

193biztanle
86elkarbizitza-unitate
2,24lagun elkarbizitza-unitateko
61familia
20Bikotea seme-alabekin
30Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
30Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 61 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (36). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 46 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

36
20
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 113 etxebizitza zeuden. Horietatik 89 egoitza nagusi ziren, 16 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (104), eta apartamentuak gutxi ziren (8). Egoitza nagusietatik 72 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

113etxebizitza
89egoitza nagusi
104etxe
8apartamentu

Etxebizitza multzoa

89
16
Egoitza nagusia (89)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (16)Hutsik (8)

Etxe mota

104
Etxea (104)Apartamentua (8)

Jabetza egoera

72
16
Jabeak (72)Alokairuan (16)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik36
1919-19453
1946-197012
1971-199020
1991-20054
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (59). 37 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 64 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 34 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 50tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela8
4 gela18
5 gela edo gehiago59

Berogailu mota

15
31
37
Fuel-olioa (15)Elektrizitatea (31)Gas botila (6)Bestelakoak (37)

Aparkalekua eta ibilgailuak

64aparkalekua
34ibilgailu 1
50ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 107 biztanleetatik 82 aktibo ziren (% 76,6), horietako 76 lanean (% 71,0) eta 6 langabezian (aktiboen % 7,3).

10715-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 71,0lanean
% 7,3langabezia-tasa

24 ez-aktibotik 8 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 13 erretiraturik zeuden (% 54,2) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 12,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 54
% 12
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 169 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 76 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

169enplegu udalerrian
% 91,7soldatapeko
% 7,7ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.430 eurokoa zen.

24.430 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.300 €
AlkateaAgintaldiaAlderdia
Victor Loustaunau1995-2008
Gilbert Larroude2008-2014
  1. Estazioko erregistroak 1986ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Euskaltzaindia: «Munduko leku-izen nagusiak euskaraz eta Euskal Herriaren inguruko exonimia» (euskara baturako testu arau-emailea), Euskal Onomastikaren Datutegia.
  2. Txomin PEILLEN: «Uhaitzibar osoa euskaldun», Fontes linguae vasconum: Studia et documenta, ISSN 0046-435X, 14. urtea, 39 zenbakia, 1982, 339-346 orrialdeak.
  3. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  4. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  5. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  6. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  7. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Gladie », fiche climatologique. .
  8. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]