Arte aplikatuak
Arte aplikatuak (arte baliagarriak edo arte xeheak ere esaten zaie) egunero erabiltzen diren objektuei konposizioaren eta sormenaren idealak eransten dizkietenak dira, hala nola katilu bat, aldizkari bat, ate bat edo parkeko dekorazio-banku bat. Arte Ederren kontrajarritako adierazpen gisa agertzen dira, eta ikuslearen estimulu intelektual edo sentsibilitate akademiko gisa balio dute.
Gaur egun, grabatua eta artisautza arte aplikatuen eta plastikoen arteko erdibidean daude. Hori ez zen beti horrela izan: arte aplikatuak arte plastikoen barruko jarduera apalagotzat hartzen ziren, artisautzaren eta grabatuaren ekoizpen anizkoitzean eta/edo erabilgarrian hasierako ikuspegia hartuz. Hala ere, kontzeptua partzialki aldatu zen XVIII. mendean Industria Iraultzarekin, teknika teknologia bihurtu zenean, zientzia aplikatuen inguruko lurralde bat partekatuz.
Arte aplikatuek barne hartzen dituzten arloetako adibide batzuk diseinu industriala, barne-diseinua, moda-diseinua, diseinu grafikoa eta publizitatea dira; era berean, testuinguru abstraktuago edo zabalago batean, argazkilaritza eta arkitektura ere badaude.
Frankizien agerpenari esker, arte aplikatuko objektu asko bildumagarriak izan daitezke, hala nola, jostailuak, stickerrak, bitxiak, autoak, gitarra elektrikoak, film edo iragarki zaharren hainbat kartel, etab.
Domeinuak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Gaur egun, arte aplikatuen barruan honako hauek sartzen dira:
- espazioaren diseinua (barne-arkitektura, paisajismoa, ekitaldiak);
- ehun-diseinua (arropa, goi-mailako joskintza, jantziak, egoera berezietarako arropa, osagarriak);
- produktuen diseinua (altzariak, objektu industrialak);
- komunikazio-diseinua (diseinu grafikoa, publizitatea, komunikabideak, multimedia);
- artisautza artistikoa (beirateak, bitxiak, zeramika).
