Arteria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search


Arteria
Arterial System en.svg
Giza gorputzeko arteria nagusiak
Xehetasunak
Artikulazioa Bihotza
arteriola
Identifikadoreak
Latinez arteries
MeSH A07.231.114
TA A12.0.00.003
A12.2.00.001
FMA 50720
Terminologia anatomikoa

Arteria (grezieraz: ἀρτηρίαartêria) odola bihotzetik gorputzaren gainerako ataletara eramaten duen odol-hodia da. Zirkulazio-aparatuaren zati dira arteriak, eta haien gaixotasun batzuk oso ezagunak dira: arteriosklerosia, enbolia, tronbosia, etab.

Anatomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arteriak organo luzeak dira, tutu edo hodi itxurakoa eta hiru geruzek osatua: barnekoa (endoteliala), erdikoa (giharrezkoa) eta kanpokoa (konjuntiboa). Azken horretan bukatzen dira arteriaren elikadura hodiak eta zentzumen nerbioen buruak. Arteria batzuek euren izena dute: Hala, karotida bikoitza da eta garunera eramaten du odola; aorta bihotzaren ezkerreko barrunbean sortzen da eta gorputzeko handiena da. Gainerako arteriak, zeri dagozkion haren arabera izendatzen dira; esate baterako, sabel arteria: odola urdailera eta sabelaldeko beste organoetara eramaten duena; arteria koronarioak: bihotzaren berezko arteriak; giltzurrun arteriak: odola giltzurrunetara eramaten dutenak; arteria subklabioak: bi dira eta enbor brakeozefalikotik eta arku aortikotik abiatu eta leporantz bideratzen dira.

Burua eta lepoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Goiko gorputz adarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Arteria erradiala.
  • Arteria kubitala.
  • Besapeko arteria.
  • Humeroko arteria.

Toraxa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Giza bihotza eta Aorta

Abdomena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Pelbisa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beheko gorputz adarrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Fisiologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arteriek zeregin bat baino gehiago dituzte zirkulazio nagusian eta txikian. Zirkulazio nagusian odol arteriala (oxigenoduna) garraiatzen dute; aortaren albo adarrak dira. Horretarako, bihotzaren taupadek ahalbidetzen dute biriketan garbitutako odol hori organo guztietara ailegatzea. Zirkulazio txikian odol benosoa eramaten dute bihotzetik biriketara, han oxigenoa har dezan; birika arteriaren adarrak dira.

Lotutako gaixotasunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Arteria Aldatu lotura Wikidatan