Arturo Jauretche

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arturo Jauretche
Perón Jauretche.jpg
Bizitza
JaiotzaLincoln (en) Itzuli1901eko azaroaren 13a
Herrialdea Argentina
HeriotzaBuenos Aires1974ko maiatzaren 25a (72 urte)
Heriotza modua: bihotz-gutxiegitasuna
Hezkuntza
HeziketaBuenos Airesko Unibertsitatea
Hizkuntzakgaztelania
Jarduerak
Jarduerakidazlea, kazetaria, historialaria, politikaria, soziologoa, abokatua eta poeta
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoaQ833801 Itzuli
Justicialist Party (en) Itzuli

Find a Grave: 7195707 Edit the value on Wikidata

Arturo Martín Jauretche (Lincoln, Buenos Aires, 1901eko azaroaren 13a; Buenos Aires, 1974ko maiatzaren 25a) argentinar idazle, politikari eta filosofoa izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jauretxek bere haurtzaroa eta nerabezaroa Lincoln hirian igaro zituen Buenos Airesera joan aurretik. Herritar Batasun Erradikalak bultzatutako gizarteratze eredu berriarekin bat egin zuen eta Hipólito Yrigoyenen bando erradikalarekin aliatu zen, pertsonalistak deiturikoekin. Homero Manzi poeta eta tango letragilearen eragina izan zuen, zeinaren langile-klasearen erakargarritasuna Jauretche, landa-jatorrikoa bera, estrategia politiko positibotzat jo baitzuen.

1928an, Yrigoyenek Marcelo T. de Alvear-en tartearen ondoren bere bigarren agintaldia hartu zuenean, Jauretche funtzio publikorako izendatu zuten, nahiz eta Argentinako armadak Yrigoyen estatu kolpe batean kendu zuen denbora gutxi igarota, Hamarraldi Zitala abiaraziz. Jauretche estatu kolpearen aurkako borroka armatuarekin bat egin zuen, eta, ondoren, erregimenaren aurka egin zuen ekintza politiko biziarekin. 1933an, Corrientesko probintzian, Francisco Bosch eta Gregorio Pomar koronelek zuzendutako porrot egindako matxinada batean parte hartu zuen..

Jauretchek altxamenduan izan zuen paperagatik espetxeratu zuten. Kartzelan, gertakariaren narrazio poetikoa idatzi zuen gauchesque estiloan, Paso de los Libres lana izenburupean. 1934an argitaratu zen Jorge Luis Borgesen hitzaurrearekin, eta harekin desberdintasun nabarmena zuen Jauretche gai politikoetan.

Idaztea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere ibilbide politikoa moztu zenean, literaturara itzuli zen Jauretche. 1960ko hamarkadan maiz eta oparo argitaratu zuen, aldizkari eta aldizkarietan lagunduz eta arrakasta handiko saiakera bildumak kaleratu zituen. 1962an Forja y la Década Infame argitaratu zuen, bi urte geroago Filo, contrafilo y punta, eta 1966an El medio pelo en la sociedad Argentina, klase ertainaren paperaren inguruko inkisizio sakona eta berehala erreakzio gogorra sortu zuen. Confederación General del Trabajo de los Argentinos-en aldekoa, sindikatuko Comisión de Afirmación Nacional-en parte hartu zuen.

Obrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1934: El Paso de los Libres . Jorge Luis Borgesen hitzaurrea. 1960an berrargitaratua Jorge Abelardo Ramosen hitzaurrearekin.
  • 1956: El Plan Prebisch: retorno al coloniaje .
  • 1957: Los profetas del Odio y la Yapa .
  • 1958: Ejército y Política .
  • 1959: Política Nacional y Revisionismo Histórico .
  • 1960: Prosas de Hacha y Tiza .
  • 1962: Forja y la Década Infame .
  • 1964: Filo, Contrafilo y Punta .
  • 1966: El Medio Pelo en la Sociedad Argentina .
  • 1968: Manual de Zonceras Argentinas .
  • 1969: Mano a Mano entre Nosotros .

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]