Artikulu hau "Kalitatezko 2.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Artzain Onaren katedrala

Wikipedia, Entziklopedia askea

Artzain Onaren katedrala
Logotipo del Gobierno Vasco.svg Eraikitako euskal ondasun nabarmena
Kostaldeko Donejakue bidea Kostaldeko Donejakue bidea
San Sebastian Buen Pastor.jpg
Cathédrale du Bon-Pasteur de Saint-Sébastien 001.jpg
Artzain Onaren katedralaren aurrealde eta dorrea.Commons-logo.svg Irudi gehiago
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Gipuzkoa
Udalerria Donostia
Koordenatuak 43° 19′ 00″ N, 1° 58′ 54″ W / 43.3167°N,1.98156°W / 43.3167; -1.98156Koordenatuak: 43° 19′ 00″ N, 1° 58′ 54″ W / 43.3167°N,1.98156°W / 43.3167; -1.98156
Historia eta erabilera
Irekiera1897
Erlijioa katolizismoa
Elizbarrutia Donostiako elizbarrutia
Izena Jesus Nazaretekoa
Edukiera 4.000
Arkitektura
Estiloa Arkitektura neogotikoa
Ondarea
EJren ondarea 745

Artzain Onaren katedrala Donostiako katedrala da, 1897an Manuel Etxabe arkitektoak estilo neogotikoan eraikia. Erdialdean dago, Artzain Onaren plazan. Donostiako elizbarrutiaren egoitza nagusia eta Iruñea eta Tuterako artxidiozesiaren barnean dago. Donostiako eliza nabarmen eta handiena da.

Latindar gurutze itxurako oinplanoa du. Sarrerako atarian, tinpanoan, Eduardo Txillidaren alabastrozko gurutzea dago. Neogotiko estilokoa da eta 1953. urtea ezkeroztik katedral maila du.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1881ean Errege Aginduz, Donostiak elizbarruti berri bat izango zuela erabaki zen, haren barnean inguruko biztanleek zuela urte askotik eskatzen ari ziren parrokia orduko hiriko hegoaldean eraikiko zen, gerora Amara‎ko zabalgunea deituko zen eremuan. 1887ko abuztuan Donostiako Udalak Urumea ibaia eta Kontxako hondartzaren artean zeuden hondartza eta padurez osaturiko eremua bertan tenplu berria eraiki zedin laga zuen. Hau amaitua egon arte, elizkizunak Loiola eta Printzearen kaleen artean egurrez eraiki zen aldi baterako tenplu sotil batean burutu ziren.

1887ko abenduan, Martin Lorenzo Urizar Zalduegi-Ariño buru zuen batzorde eraikitzaile batek proiektuen lehiaketaren arauak ezarri eta aurrekontua 750.000 pezetan ipini zuen, tenpluarn edukiera eta arkitektur estiloa ere zeintzuk izan beharko zuten zehaztu zuelarik. Lehiaketara lau proiektu aurkeztu ziren, Manuel Etxabe donostiarrarena hautatu zen, eraikuntza lanen zuzendaritzaren ardura ere eman zitzaiolarik. Eliza berria Artzain Onari sagaratua egongo zen.

Eraikina[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dirudienez, Etxabe proiektua gauzatzerako unean Koloniako katedralan oinarritu omen zen, donostiar tenpluaren neurriak hona dira: 1.915 metro karratuko azalera, nabeen 25 metroko garaiera, 75 metro garaierako dorre bat, 64 metro luzeko erdialdeko nabea eta gehienezko 36 metro zabaleko gurutzadura, eta denera 4.000 pertsonentzako edukiera.[1]

Barnealdea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kripta[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beirateak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Organoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Artzain Onaren katedraleko organoa»

Katedraleko organoa tenpluaren koroaren goialdean 1954ko urtarrilaren 19an inauguratu zuten, Donostiako elizbarrutia sortu eta hiru urte pasa eta gero eta katedrala eraiki eta hilabete batzuk geroago. Cavaillé-Coll organoak Aquilino Ametzuak egindako organo bat ordezkatu zuen.

Zaharberritzea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Katedrala zaharberritua izan da behin baino gehiagotan, azken aldia 2019-2020 izanik. Elizaren jabetzako eraikina izanik ere, zaharberritze lanen finantzaketaren %87 erakunde publikoek egin zuten, Donostiako EH Bilduk salatu zuenez. Salaketa horren arabera, Eneko Goia alkateak diru publikoko 400.000 euro eman zizkion Juan Ignacio Munilla apezpikuari, udal aurrekontuetan onartu gabe.[2]

Ordutegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erabilera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Egunero dago irekita eta igande eta larunbatero ematen dituzte mezak. Kultuz gain, musika arloa beste erabilera nagusietakoa da, besteak beste bertan Musika Hamabostaldia antolatzen dutelarik.

Bestalde, haurrek elizaren kanpoaldea erabiltzen dute kirol ezberdinak egiteko.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «Donostiako katedrala. Artzain Ona - Euskonews» www.euskonews.eus . Noiz kontsultatua: 2020-02-05.
  2. (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA. (2020-02-05). «EH Bildu denuncia que Goia ha entregado a Munilla otros 400.000 euros para el Buen Pastor» naiz: . Noiz kontsultatua: 2020-02-05.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Donostia