Asma

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Ohar medikoa
Oharra: Wikipediak ez du mediku aholkurik ematen. Tratamendua behar duzula uste baduzu, jo ezazu sendagilearengana.

Asma arnas gaixotasun kronikoa da. BGBK (Biriketako Gaixotasun Kroniko Butxatzailea) ez bezala, asma eritasun itzulgarria da, hau da, tratamenduaren bidez konpondu ahal dena.

Epidemiologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Herrian, orokorrean, asmak jotzen ditu helduen %5a eta umeen %10a gutxi gora-behera.

2001-2002an egindako ISAAC ("Internacional Study of Asthma and Alergies in Childhood") ikerketaren arabera, 6-7 urteko umeen %8.5a Gipuzkoan eta %12.2a Bizkaian asmatikoak ziren, bai eta 13-14 urteko %12.8a eta %13.8a ere, hurrenez hurren.


ASMA


ZER DA ASMA?


Asma arnas gaixotasun kronikoa da. BGBK (Biriketako Gaixotasun Kroniko Butxatzailea) ez bezala, asma eritasun itzulgarria da, hau da, tratamenduaren bidez konpondu ahal dena. Tipikoki, krisialdietan agertzen da.

ASMA GURE INGURUAN:

Euskal Herrian, orokorrean, asmak jotzen ditu helduen %5a eta umeen %10a gutxi gora-behera. 2001-2002an egindako ISAAC ("Internacional Study of Asthma and Alergies in Childhood") ikerketaren arabera; 6-7 urteko umeen %8.5a Gipuzkoan eta %12.2a Bizkaian asmatikoak ziren 13-14 urteko umeen %12.8a Gipuzkoan eta %13.8a ere Bizkaian. ZEINTZUK DIRA ASMAREN ERAGILEAK?


Alergenoak: katuak, lore- eta belar-hautsak, etxeko hautsak, hezetasuna, keak (tabakoaren barne) eta abar. Infekzioak. Farmakoak: Tipikoki, aspirina. Estresa: lanekoa, emozionala, kirola.

ASMAREN SINTOMAK: Lehendabiziko sintomak 1. urteb aurretik agertzen dira. Agerpen ohikoa da gauez eztula eta arnasestua edukitzea eta txistualdiak entzutea toraxen. Askotan, urtaroen arabera gaixotasuna agertzen edo okertzen da, udaberrian batik bat.

Eragileak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sintomak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Asmaren ezaugarri da behin eta berriz episodio hauek izatea: arnastean txistu hotsa, arnasestua, bular-estua eta eztula.[1]

Zeinuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Auskultazioan, tipikoak dira txistu-hotsak eta espirazio luzatua gaixotasuna kontrolaturik ez dagoenean.

Laborategia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Proba erradiologikoetan, ez da ezer berezirik ikusten. Proba analitikoetan, aldiz, E immunoglobulina (E Ig) eta eosinofilo altuak ikusten dira odolean.

GINA[aldatu | aldatu iturburu kodea]

GINA edo Global Iniciative for Asthma mundu mailan gaixotasunaren inguruan adostatutako arauak dira.

Tratamendua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez) «Global Strategy for Asthma Management and Prevention» (PDF dokumentua). Global Initiative for Asthma. 2011.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Asma Aldatu lotura Wikidatan