Edukira joan

Aspa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Aspa
Aspa
Kataluniako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Katalunia
ProbintziaLleidako probintzia
Eremu funtzionalaPonent
EskualdeaSegrià
AlkateaMaria José Invernon Módol
Izen ofizialaAspa
Jatorrizko izenaAspa
Posta kodea25151
INEk ezarritako kodea25036
HerriburuaAspa
Geografia
Koordenatuak41°29′51″N 0°40′24″E / 41.4975°N 0.67333333333333°E / 41.4975; 0.67333333333333
Mapa
Azalera10,2 km²
Altitudea256 m
MugakideakLleida, Artesa de Lleida, Castelldans, El Cogul eta Alfés
Demografia
Biztanleria233 (2025)
alt_left 106 (%45,7) (%54,3) 126 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
Etxebizitzak27
MatrikulaL
Hizkuntza ofizialakatalan
aspa.ddl.net

Aspa Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. Azken erroldaren arabera 233 biztanle zituen 10,2 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lleida, Artesa de Lleida, Castelldans, El Cogul eta Alfés.

Mapa
Aspa eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea010020030040050060070017001750180018501900195020002050AspaBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 126 gizon, 106 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
0.94
2.38
 
90-94
 
3.77
1.59
 
85-89
 
4.72
4.76
 
80-84
 
8.49
7.14
 
75-79
 
5.66
4.76
 
70-74
 
6.60
5.56
 
65-69
 
3.77
8.73
 
60-64
 
6.60
4.76
 
55-59
 
5.66
9.52
 
50-54
 
8.49
8.73
 
45-49
 
6.60
3.97
 
40-44
 
5.66
3.17
 
35-39
 
7.55
6.35
 
30-34
 
2.83
6.35
 
25-29
 
6.60
5.56
 
20-24
 
1.89
6.35
 
15-19
 
0.94
0.79
 
10-14
 
3.77
4.76
 
5-9
 
5.66
4.76
 
0-4
 
3.77
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 44,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 38,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,1 —probintzian % 24,6—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Lleidako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 44,4Probintzia berean · % 31,5Erkidegoan · % 4,7Beste erkidegoa · % 4,3Estatutik kanpo · % 15,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 35 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 60)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Aljeria, Argentina dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 25,7Europa · % 8,6Afrika · % 60Asia · % 5,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
9
Maroko
5
5
Aljeria
0
2
Argentina
2
2
Uruguai
1
2
Pakistan
0
1
Venezuela
1
0
Bulgaria
1
1
Erresuma Batua
0
1
Mali
0
1
Senegal
0
0
Ukraina
1
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 167 etxebizitza zeuden: 96 (% 57,5) nagusiak eta 71 (% 42,5) ez-nagusiak.[4]

167etxebizitza
96etxegune

Etxebizitza multzoa Lleidako mapa

96
71
Etxebizitza nagusia (96)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (71)

Guztira 96 etxegune zeuden, eta horietatik 40 (% 41,7) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 140
2 pertsona27
3 pertsona12
4 pertsona13
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 193 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 34,7 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 16,1; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 24,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 34,9 zen 2021ean eta % 34,7 2024an; beraz, ia aldatu gabe mantendu zen. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 25,3 izatetik % 24,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 35,2 ziren, eta gizonen artean % 34,3; aldea, beraz, txikia da. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 29,7 eta gizonen % 20,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

193biztanle 15 urte edo +, 2024
% 34,7goi-mailako ikasketak−0,2 puntu 2021etik mapa
% 24,9lehen hezkuntza edo gutxiago−0,4 puntu 2021etik mapa
% 24,9
% 24,4
% 16,1
% 34,7
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 24,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 24,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 16,1Goi-mailako ikasketak · % 34,7
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Lleidako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Aspa, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak67% 34,735% 34,332% 35,2
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa31% 16,121% 20,610% 11,0
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)47% 24,425% 24,522% 24,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago48% 24,921% 20,627% 29,7
Guztira193% 100,0102% 100,091% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Aspa, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 34,9% 16,7% 23,1% 25,3186
2022% 33,0% 17,5% 24,7% 24,7194
2023% 33,7% 16,3% 24,7% 25,3190
2024% 34,7% 16,1% 24,4% 24,9193
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.035 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 27.911 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.713 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 14.700 euro zen. Errenta gordina 14.214 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 43,6[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,7), beste diru-sarrerak (% 17,2), langabezia-prestazioak (% 1,4), beste prestazioak (% 5,2).

44%
33%
17%
Soldata · % 43,6Pentsioak · % 32,7Langabezia · % 1,4Beste prestazioak · % 5,2Beste sarrerak · % 17,2
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 29,3 da, probintziakoaren (30,3; Lleidako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,6; Lleidako mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Aspa udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 95 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 3,2 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,0 zen eta emakumezkoena % 49,5; langabezia-tasa, aldiz, % 4,0 eta % 2,2 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 87 zen 2023ean, 2021eko 88etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 47,1 osatzen dute, eta gizonek % 52,9.

87okupatu, 2023−% 1,1 2021etik
% 47,1emakumeak okupatuen artean
% 49,7jarduera-tasa, 2024
% 3,2langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 48,2
% 50,3
Okupatuak · % 48,2Langabeak · % 1,6Inaktiboak · % 50,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Aspa, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak92% 48,248% 48,044% 48,4
Langabeak3% 1,62% 2,01% 1,1
Inaktiboak96% 50,350% 50,046% 50,5
Guztira191% 100,0100% 100,091% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 51,7), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 31,0), eraikuntza (% 11,5) eta industria (% 5,7).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Lleidako mapa
% 31,0
% 11,5
% 51,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 31,0Industria · % 5,7Eraikuntza · % 11,5Zerbitzuak · % 51,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,0; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 33,3), eta oinarrizko okupazioak % 11,5.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 45,7 eta emakumeen % 46,3).

% 33,3
% 46,0
% 11,5
% 9,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 33,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,0Oinarrizko okupazioak · % 11,5Ez dago jasota · % 9,2
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Aspa, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak29% 33,312% 26,117% 41,5
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak40% 46,021% 45,719% 46,3
Oinarrizko okupazioak10% 11,58% 17,42% 4,9
Ez dago jasota8% 9,25% 10,93% 7,3
Guztira87% 100,046% 100,041% 100,0

Okupatuen % 62,1 besteren konturako langileak dira, eta % 37,9 norberaren konturakoak.[13]

% 37,9
% 62,1
Norberaren kontura · % 37,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 62,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Aspa, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura33% 37,916% 34,817% 41,5
Besteren kontura54% 62,130% 65,224% 58,5
Guztira87% 100,046% 100,041% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 781 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 10,2 km² denez, NAE lurraldearen % 76,5 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 59,8 arbolak (467 ha, 38 ustiategitan), % 40,1 lur goldagarria (313 ha, 25 ustiategitan), larre iraunkorrak (0,19 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,01 ha, ustiategi batean)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
77%
23%
NAE · 781 ha (% 76,5)Gainerako azalera · 239 ha (% 23,5)
NAE, lur-erabileraren arabera
40%
60%
Lur goldagarria · 313 ha (% 40,1)Larre iraunkorrak · 0,19 ha (< % 0,1)Arbolak · 467 ha (% 59,8)Baratzeak · 0,01 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 117 gidari zeuden erroldatuta: 70 gizon (% 59,8) eta 47 emakume (% 40,2)[16]. Biztanleen % 50,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 252 ibilgailuk osatzen zuten: 152 turismo, 31 kamioi, 23 motozikleta, 17 furgoneta eta 15 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 655 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (527) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 12,4 urtekoa zen; turismoen % 14,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 8,6k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 52 diesel zen eta % 47,6 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,4; probintzian % 1). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 7,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 34k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
30%
29%
34%
0 etiketa · 4 (% 1,6)ECO · 14 (% 5,6)C etiketa · 75 (% 30)B etiketa · 72 (% 28,8)Etiketarik gabe · 85 (% 34)
Turismoak, adinaren arabera
14%
11%
32%
34%
9%
< 4 urte · 22 (% 14,5)4–8 urte · 17 (% 11,2)8–15 urte · 48 (% 31,6)15–25 urte · 52 (% 34,2)≥ 25 urte · 13 (% 8,6)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Lleida.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Lleida.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Lleida.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Lleida.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Lleida.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1770861.
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Lleida.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Aspa&oldid=11786845"(e)tik eskuratuta