Aspach (Rhin Garaia)

Biztanleria-piramidea 2022; Guztira: 600 gizon, 535 emakume
	Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Aspach
	Frantziako udalerria
	Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe	Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboa	metropolitar Frantzia
Eskualdea	Ekialde Handia
Departamendua	Rhin Garaia
Izen ofiziala	Aspach
Posta kodea	68130
Geografia
Koordenatuak	47°38′34″N 7°14′02″E / 47.6428°N 7.2339°E
Azalera	4,2 km²
Altitudea	293 m, 386 m eta 323 m
Mugakideak	Carspach, Altkirch, Heidwiller, Tagolsheim eta Walheim
Demografia
Biztanleria	1.138 (2023ko urtarrilaren 1a)
Dentsitatea	271 bizt/km²
	parole-aspach.fr

Beste esanahi batzuen berri izateko, ikus: «Aspach»

Aspach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.138 biztanle zituen 4,2 km²-ko azaleran.

Geografia

Udalerri mugakideak

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Carspach, Altkirch, Heidwiller, Tagolsheim eta Walheim.

Mapa — Aspach eta ondoko udalerrien arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Aspach-le-Haut

Michelbach (1,6 km)

Aspach-le-Bas (2,1 km)

Leimbach (3,1 km)

Vieux-Thann (3,1 km)

Roderen (3,1 km)

Guewenheim (3,7 km)

Schweighouse-Thann (3,9 km)

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du^[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe^[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))^[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago^[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 17,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 877 mm-koa da, urtarrilean 9,2 euri-egun eta uztailean 9,8 egun izanik^[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Carspach udalerrian dago, 2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 827,7 mm-koa delarik^[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,1 °C-koa da, 2022ko abuztuaren 4an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua^{[oh 1]}^[5].

Demografia

Biztanleria

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:^[6]

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	18	13	5	−4	9	5	−4	2	6	4	6	1	−1	7	5	−7	12	2
Jaiotzak	22	16	12	13	14	11	6	11	12	10	9	11	10	14	9	5	17	8
Heriotzak	4	3	7	17	5	6	10	9	6	6	3	10	11	7	4	12	5	6

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu^[8] eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Aspach udalerrian 1.138 biztanle zeuden eta 494 elkarbizitza unitate^{[oh 2]}, hau da, 2,30 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 36,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 23,9 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).^[9]

1.138biztanle

494elkarbizitza-unitate

2,30lagun elkarbizitza-unitateko

366familia

Udalerria

% 29

% 37

% 8

% 24

Metropolitar Frantzia

% 24

% 26

% 10

% 39

Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 366 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (182). Guraso bakarreko 40 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 202 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 75k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 25k hiru edo gehiago.^[9]

182

144

40

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean202

Seme-alaba bat75

Bi seme-alaba64

Hiru seme-alaba20

Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 955 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,8).^[9]

Bakarrik bizi da

15-24% 1

25-39% 8

40-54% 11

55-64% 15

65-79% 16

80 +% 51

Bikotean bizi da

15-24% 15

25-39% 77

40-54% 83

55-64% 77

65-79% 82

80 +% 45

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 22,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,4 izatezko bikotean eta % 13,1 PACS bidez lotuta). % 18,5 ezkongabeak ziren, % 5,8 alargunak eta % 4,9 dibortziatuak.^[9]

Ezkonduta% 48,3

Ezkongabea% 18,5

PACS bidez lotuta% 13,1

Izatezko bikotean% 9,4

Alarguna% 5,8

Dibortziatuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 27,7), erdi-mailako lanbideak (% 27,5), eskulangileak (% 19,4), goi-mailako langileak (% 9,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 27,7) Rhin Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 30,5) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.^[9]

Udalerria

% 9

% 28

% 9

% 19

% 28

Rhin Garaia

% 10

% 16

% 15

% 18

% 30

Metropolitar Frantzia

% 13

% 16

% 15

% 14

% 30

NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua	%
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	144	% 29,1
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	182	% 36,8
Guraso bakarrekoak	40	% 8,1
Kide bakarrekoak	118	% 23,9
Bestelakoak	10	% 2,0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	182	% 49,7
Seme-alabadun bikoteak	144	% 39,3
Guraso bakarrekoak	40	% 10,9
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	202	% 55,2
Seme-alaba bat	75	% 20,5
Bi seme-alaba	64	% 17,5
Hiru seme-alaba	20	% 5,5
Lau seme-alaba edo gehiago	5	% 1,4
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	461	% 48,3
Izatezko bikotean	90	% 9,4
PACS bidez lotuta	125	% 13,1
Ezkongabea	177	% 18,5
Alarguna	55	% 5,8
Dibortziatuta	47	% 4,9
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	0	% 0,0
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	30	% 6,1
Goi-mailako langileak	45	% 9,1
Erdi-mailako lanbideak	136	% 27,5
Enplegatuak	45	% 9,1
Eskulangileak	96	% 19,4
Erretiratuak	137	% 27,7
Bestelakoak	5	% 1,0
Iturria: INSEE, RP2023.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 535 etxebizitza zeuden. Horietatik 494 egoitza nagusi ziren, 4 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 37 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (415), eta apartamentuak gutxi ziren (118). Egoitza nagusietatik 412 beren jabearen bizilekuak ziren, 75 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.^[10]

535etxebizitza

494egoitza nagusi

415etxe

118apartamentu

Etxebizitza multzoa

494

Egoitza nagusia (494)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (4)Hutsik (37)

Etxe mota

415

118

Etxea (415)Apartamentua (118)

Jabetza egoera

412

75

Jabeak (412)Alokairuan (75)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (140).^[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik51

1919-194543

1946-197060

1971-1990140

1991-2005118

2006-202076

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (288). 141 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 464 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 178 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 298tan bi edo gehiago.^[10]

Gela kopurua

1 gela5

2 gela14

3 gela68

4 gela119

5 gela edo gehiago288

Berogailu mota

59

125

115

54

141

Gas sarea (59)Fuel-olioa (125)Elektrizitatea (115)Gas botila (54)Bestelakoak (141)

Aparkalekua eta ibilgailuak

464aparkalekua

178ibilgailu 1

298ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua	%
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	494	% 92,3
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	4	% 0,7
Hutsik	37	% 6,9
Etxe mota
Etxeak	415	% 77,6
Apartamentuak	118	% 22,1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	5	% 1,0
2 gela	14	% 2,8
3 gela	68	% 13,8
4 gela	119	% 24,1
5 gela edo gehiago	288	% 58,3
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	51	% 10,3
1919-1945	43	% 8,7
1946-1970	60	% 12,1
1971-1990	140	% 28,3
1991-2005	118	% 23,9
2006-2020	76	% 15,4
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	412	% 83,4
Alokairuan	75	% 15,2
HLM	0	% 0,0
Doan lagata	7	% 1,4
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	59	% 11,9
Fuel-olioa	125	% 25,3
Elektrizitatea	115	% 23,3
Gas botila	54	% 10,9
Bestelakoak	141	% 28,5
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	464	% 93,9
Ibilgailu bat	178	% 36,0
Bi ibilgailu edo gehiago	298	% 60,3
Iturria: INSEE, RP2023.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 730 biztanleetatik 615 aktibo ziren (% 84,2), horietako 563 lanean (% 77,1) eta 53 langabezian (aktiboen % 8,6).

73015-64 urteko biztanle

% 84,2aktibo

% 77,1lanean

% 8,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,0

25-54 urte% 95,7

55-64 urte% 69,6

Gizonak% 86,6

Emakumeak% 81,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 14,7

BEPC, brebeta% 5,6

CAP-BEP% 9,6

Batxilergoa% 11,4

Goi-mailako +2% 5,2

Goi-mailako +3/4% 3,8

Goi-mailako +5% 7,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

114 ez-aktibotik 46 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,4), 34 erretiraturik zeuden (% 29,8) eta 34 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,8).

Ez-aktiboak

% 40

% 30

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria^{[oh 3]}

% 12

% 40

% 21

% 23

NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 219 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 563 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.^{[oh 4]}

219enplegu udalerrian

% 78,5soldatapeko

% 21,5ez-soldatapeko

NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 32.190 eurokoa zen.

32.190 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 27.620 €

Departamenduarekiko konparaketa xehea

Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua)

18 urtez azpiko% 22,2

18-29 urte% 16,3

30-39 urte% 13,9

40-49 urte% 14,5

50-64 urte% 11,4

65-74 urte% 8,4

75 urte eta gehiago% 7,6

Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua)

Jabeak% 5,4

Errentariak% 29,6

Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua)

INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga).

Jarduera-errenta% 76,6

Pentsio/erretiroak% 27,5

Ondarea, bestelakoak% 9,1

Gizarte-prestazioak% 4,0

Zuzeneko zergak−% 17,2

Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 70,8, ez-soldatapekoen errenta % 3,5, langabezia-sariak % 2,3.

Ekonomia jarduerak

2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.^[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 6 zurginak eta 1 argiketaria.^[12]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra liburu denda bat zen.^[13]

2000. urtean Aspach udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 205 hektarea erabiltzen.^[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..
↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Carspach », fiche climatologique. .
↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

(Frantsesez)Résumé statistique^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
(Frantsesez)Évolution et structure de la population^{[Betiko hautsitako esteka]} INSEEren udalerriko datuen fitxa.
(Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.

Datuak: Q457013
Multimedia: Aspach (Haut-Rhin) / Q457013

[6] Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.

[10] INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.

[13] Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.

[14] Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

[Joly-1] 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:10.4000/cybergeo.23155..

[Dubreuil2022-2] (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..

[MFTipologia-3] (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .

[RE2020-4] (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.

[FICHECLIM68062001-5] 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Carspach », fiche climatologique. .

[7] Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999

[8] «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).

[9] (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).

[menages-11] 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[etxebizitzak-12] 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

[15] Créations et stock d'établissements par commune en 2009

[16] Nombre d'équipements des services aux particuliers

[17] Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

[18] Exploitations agricoles

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[oh 1]

[6]

[7]

[8]

[oh 2]

[9]

[10]

[oh 3]

[oh 4]

[11]

[12]

[13]

[14]