Assona Enekoitz

Wikipedia, Entziklopedia askea
Assona Enekoitz
Bizitza
Herrialdea Iruñeko Erresuma
Heriotza IX. mendea
Familia
Aita Eneko Aritza
Ama Oneka Beraskoitz Iruñekoa
Ezkontidea(k) Musa ibn Musa
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Aritza leinua
Jarduerak
Jarduerak aristokrata

Assona Enekoitz, garaiko testuetan Aussona edo Ossona Iñiguez izenekin ere agertzen dena, Nafarroako lehen erret dinastiakoa izan zen, nahiz eta oraindik ezin ziren ez errege ez Nafarroakoak kontsideratu[1].

Bizitza[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Eneko Aritza buruzagiaren, Nafarroako erret dinastian lehen izen ezagunaren alaba zen. Ez dago argi nor izan zen bere ama, batzuek diote Oneka Belaskoitzekoa izan zitekeela. Jaiotza data ere ez dago argi, baina ziurrenik 790. urtearen ostean jaio zen.

Assona 820an (?) Musa ibns Musa, Tutera, Huesca eta Zaragozako walia eta Ebro Haraneko jaunarekin ezkondu zen. Musa Banu Qasitarren buruzagia zen eta aldi berean Eneko Aritzaren (Assonaren aitaren) anaia-ordea; izan ere ama berdina zeukaten.

Familia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Senarra Musa ibn Musa ibn Fortun izan zuen. Hala ere ez dago argi zenbat seme-alaba ziren Musa eta Assonarenak, Musak beste emazte bat izan zuelako. Hala ere, Musaren seme-alabak izan ziren:

  • Lubb ibn Musa ibn Musa, bere aita oinordekatu zuena[2]. Ayab al-Bilatiyya emakume noble arabiarrarekin ezkondu zen. Berarekin Muhammed ibn Lubb eta agian Awriya bint Lubb ibn Musa (Oria) izan zuen, Fortun Gartzesekin ezkondua.
Rodako Kodizearen irudia

Garaiko testuetan[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako lehenengo leinu primitiboei buruzko iturri garrantzitsuenetako bat Meyako Genealogiak dira (eta hauek bi kodizeetan bildu dira: Santa Maria Rodako Kodizean eta  Leongo San Isidroren Kodizean). Bertan lehenengo genealogian, Ordo numerum Regum Pampilonensium, Assona Enekoren alaba zela esaten du eta Musarekin ezkondu zela.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Martínez Díez, 2007, 22.
  2. Lorenzo Jiménez, 2010, 215.
  3. a b c Lorenzo Jiménez, 2010, 372.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Auñamendi Entziklopedia. Genealogías de Meyá. Auñamendi Entziklopedia [on line], 2020. [Kontsulta data: 2020ko Maiatzaren 15a]. Eskuragarri hemen: http://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/genealogias-de-meya/ar-95230/
  • Cañada Juste, Alberto (1980). «Los Banu Qasi (714-924)». Príncipe de Viana (58-59): 5-96. ISSN 0032-8472.
  • Lorenzo Jiménez, Jesús (2010). La dawla de los Banū Qasī: origen, auge y caída de una dinastía muladí en la frontera superior de Al-Ándalus. Madrid: Consejo Superior de Investigaciones Científicas. ISBN 978-84-00-09164-4.
  • Martínez Díez, Gonzalo. (2007). Sancho III el Mayor Rey de Pamplona, Rex Ibericus. Madril: Marcial Pons Historia, 21-23 or. ISBN 978-84-96467-47-7.