Edukira joan

Ayoó de Vidriales

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ayoó de Vidriales
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
Izen ofizialaAyoó de Vidriales
Posta kodea49619
INEk ezarritako kodea49018
HerriburuaAyoó de Vidriales
Geografia
Koordenatuak42°07′43″N 6°04′00″W / 42.128611111111°N 6.0666666666667°W / 42.128611111111; -6.0666666666667
Mapa
Azalera59,97 km²
Altitudea803 m
MugakideakFuente Encalada, Santibáñez de Vidriales, Brime de Sog, San Pedro de Ceque, Uña de Quintana, Cubo de Benavente, Castrocontrigo eta Castrocalbón
Demografia
Biztanleria264 (2025)
alt_left 128 (%48,5) (%51,5) 136 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²
MatrikulaZA
ayoodevidriales.com

Ayoó de Vidriales Zamorako probintziako udalerria da.

Azken erroldaren arabera 264 biztanle zituen 60 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Fuente Encalada, Santibáñez de Vidriales, Brime de Sog, San Pedro de Ceque, Uña de Quintana, Cubo de Benavente, Castrocontrigo eta Castrocalbón.

Mapa
Ayoó de Vidriales eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500200020052010201520202025Ayoó de VidrialesBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 136 gizon, 128 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.56
5.88
 
90-94
 
9.38
6.62
 
85-89
 
7.81
8.82
 
80-84
 
9.38
10.29
 
75-79
 
15.62
9.56
 
70-74
 
11.72
8.82
 
65-69
 
10.94
2.94
 
60-64
 
5.47
11.03
 
55-59
 
5.47
7.35
 
50-54
 
2.34
7.35
 
45-49
 
4.69
7.35
 
40-44
 
4.69
4.41
 
35-39
 
0.78
0.74
 
30-34
 
3.91
0.00
 
25-29
 
0.00
2.21
 
20-24
 
0.00
0.74
 
15-19
 
0.78
2.94
 
10-14
 
1.56
1.47
 
5-9
 
2.34
1.47
 
0-4
 
1.56
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 62,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,5 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 3,4 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Erki
Best
Udalerri berean · % 62,9Probintzia berean · % 14,8Erkidegoan · % 9,5Beste erkidegoa · % 9,5Estatutik kanpo · % 3,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 55,6)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Portugal, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 11,1Europa · % 55,6Afrika · % 33,3
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
2
Maroko
1
0
Portugal
2
1
Argentina
0
0
Belgika
1
1
Errumania
0
1
Frantzia
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 451 etxebizitza zeuden: 153 (% 33,9) nagusiak eta 298 (% 66,1) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (2 plaza etxebizitzako).[5]

451etxebizitza
153etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Zamorako mapa

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

153
298
Etxebizitza nagusia (153)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (298)

Guztira 153 etxegune zeuden, eta horietatik 79 (% 51,6) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 179
2 pertsona36
3 pertsona23
4 pertsona8
5 edo gehiago7

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 259 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,0 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,7; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,1.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 13,9 zen 2021ean eta % 17,0 2024an; beraz, 3,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 41,2 izatetik % 35,1 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 14,3 ziren, eta gizonen artean % 19,5; 5,3 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 43,7 eta gizonen % 27,1 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

259biztanle 15 urte edo +, 2024
% 17,0goi-mailako ikasketak+3,1 puntu 2021etik mapa
% 35,1lehen hezkuntza edo gutxiago−6,1 puntu 2021etik mapa
% 35,1
% 35,1
% 12,7
% 17,0
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 35,1Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 35,1Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 12,7Goi-mailako ikasketak · % 17,0
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Ayoó de Vidriales, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak44% 17,026% 19,518% 14,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa33% 12,721% 15,812% 9,5
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)91% 35,150% 37,641% 32,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago91% 35,136% 27,155% 43,7
Guztira259% 100,0133% 100,0126% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Ayoó de Vidriales, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 13,9% 11,3% 33,6% 41,2274
2022% 14,9% 12,2% 34,7% 38,2262
2023% 15,9% 12,1% 36,0% 36,0264
2024% 17,0% 12,7% 35,1% 35,1259
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.466 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 27.010 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.897 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 16.448 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 37,5[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 44,8), beste diru-sarrerak (% 12,5), langabezia-prestazioak (% 1), beste prestazioak (% 4,3).

38%
45%
13%
Soldata · % 37,5Pentsioak · % 44,8Langabezia · % 1Beste prestazioak · % 4,3Beste sarrerak · % 12,5
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 28,6 da, probintziakoaren (29,2; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Ayoó de Vidriales udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 93 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 35,9; gainerako % 64,1 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 41,4 zen eta emakumezkoena % 30,2; langabezia-tasa, aldiz, % 12,7 eta % 10,5 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 86 zen 2023ean, 2021eko 82etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 43,0 osatzen dute, eta gizonek % 57,0.

86okupatu, 2023+% 4,9 2021etik
% 43,0emakumeak okupatuen artean
% 35,9jarduera-tasa, 2024
% 11,8langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 31,7
% 64,1
Okupatuak · % 31,7Langabeak · % 4,2Inaktiboak · % 64,1
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Ayoó de Vidriales, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak82% 31,748% 36,134% 27,0
Langabeak11% 4,27% 5,34% 3,2
Inaktiboak166% 64,178% 58,688% 69,8
Guztira259% 100,0133% 100,0126% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,8), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 14,0), eraikuntza (% 12,8) eta industria (% 10,5).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 14,0
% 10,5
% 12,8
% 62,8
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 14,0Industria · % 10,5Eraikuntza · % 12,8Zerbitzuak · % 62,8

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 59,3; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 18,6), eta oinarrizko okupazioak % 16,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 71,4 eta emakumeen % 43,2).

% 18,6
% 59,3
% 16,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 18,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 59,3Oinarrizko okupazioak · % 16,3Ez dago jasota · % 5,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Ayoó de Vidriales, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak16% 18,63% 6,113% 35,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak51% 59,335% 71,416% 43,2
Oinarrizko okupazioak14% 16,39% 18,45% 13,5
Ez dago jasota5% 5,82% 4,13% 8,1
Guztira86% 100,049% 100,037% 100,0

Okupatuen % 64,0 besteren konturako langileak dira, eta % 36,0 norberaren konturakoak.[14]

% 36,0
% 64,0
Norberaren kontura · % 36,0Besteren kontura eta beste egoera bat · % 64,0
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Ayoó de Vidriales, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura31% 36,018% 36,713% 35,1
Besteren kontura55% 64,031% 63,324% 64,9
Guztira86% 100,049% 100,037% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 103 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.600 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 60 km² denez, NAE lurraldearen % 26,7 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 65,1 lur goldagarria (1.041 ha, 59 ustiategitan), % 31,9 larre iraunkorrak (510 ha, 21 ustiategitan), % 3 arbolak (47,8 ha, 70 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,84 ha, 24 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
27%
73%
NAE · 1.600 ha (% 26,7)Gainerako azalera · 4.397 ha (% 73,3)
NAE, lur-erabileraren arabera
65%
32%
Lur goldagarria · 1.041 ha (% 65,1)Larre iraunkorrak · 510 ha (% 31,9)Arbolak · 47,8 ha (% 3)Baratzeak · 0,84 ha (% 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.110 ardi eta ahuntz eta 11.564 txerri zeuden[17][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 147 gidari zeuden erroldatuta: 98 gizon (% 66,7) eta 49 emakume (% 33,3)[18]. Biztanleen % 55,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 257 ibilgailuk osatzen zuten: 172 turismo, 29 kamioi, 28 furgoneta, 16 motozikleta eta 6 ziklomotor[18]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 652 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (637) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,7 urtekoa zen; turismoen % 4,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 34,3k 25 urte baino gehiago[18]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,9 diesel zen eta % 39,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 57,2k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
16%
26%
57%
ECO · 4 (% 1,6)C etiketa · 40 (% 15,6)B etiketa · 66 (% 25,7)Etiketarik gabe · 147 (% 57,2)
Turismoak, adinaren arabera
15%
40%
34%
< 4 urte · 7 (% 4,1)4–8 urte · 12 (% 7)8–15 urte · 25 (% 14,5)15–25 urte · 69 (% 40,1)≥ 25 urte · 59 (% 34,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1765291.
  17. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  18. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Ayoó_de_Vidriales&oldid=11791638"(e)tik eskuratuta