Azido nikotiniko
| Azido nikotiniko | |
|---|---|
| Formula kimikoa | C6H5NO2 |
| SMILES kanonikoa | 2D eredua |
| MolView | 3D eredua |
| Konposizioa | Nitrogeno, oxigeno, karbono eta hidrogeno |
| Mota | nicotinic acid (en) |
| Ezaugarriak | |
| Fusio-puntua | 238 ℃ |
| Masa molekularra | 123,032 Da |
| Erabilera | |
| Konposatu aktiboa | Niaspan (en) |
| Tratatzen du | Pelagra eta familial hyperlipidemia (en) |
| Elkarrekintza | Hydroxycarboxylic acid receptor 1 (en) |
| Rola | hypolipidemic (en) |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 | |
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | PVNIIMVLHYAWGP-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 59-67-6 |
| ChemSpider | 913 |
| PubChem | 938 eta 117629482 |
| Reaxys | 109591 |
| Gmelin | 15940 |
| ChEBI | 3340 |
| ChEMBL | CHEMBL573 |
| RTECS zenbakia | QT0525000 |
| ZVG | 40310 |
| DSSTox zenbakia | QT0525000 |
| EC zenbakia | 200-441-0 |
| ECHA | 100.000.401 |
| CosIng | 35498 |
| MeSH | D009525 |
| RxNorm | 7393 |
| Human Metabolome Database | HMDB0001488 |
| KNApSAcK | C00000208 |
| UNII | 2679MF687A |
| NDF-RT | N0000146039 eta N0000147570 |
| KEGG | D00049 eta C00253 |
| PDB Ligand | NIO |
Azido nikotinikoa konposatu organiko heteroziklikoa da C6H5NO2 formula duena, azido karboxilikoen familiakoa eta piridinaren deribatua. B3 bitaminaren formetako bat da, besteak nikotinamida eta nikotinamida erribosidoa direlarik, Solido kristalino zuria da. Uretan disolbagaitza da, baina disolbagarria da etanoletan eta dietil eterretan. Narritagarria da[1].
Azido nikotinikoari niazina ere esaten zaio, baina horrek arazo terminologikoa eragiten du B3 bitaminari ere niazina esaten baitzaio. Hainbat nazioarteko erakundek, Munduko Osasun Erakundeak eta AEBetako FDAk besteak beste, niazina terminoa B3 bitaminarentzat soilik gordetzea onetsi dute[2][3].
Azido nikotinikoa produktu naturala da eta landare eta animalien metabolitoa da. Gibelean, arraineta eta zerealetan aurkitzen da besteak beste[4].
Sintesia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido nikotinikoa sintetizatzeko hainbat molde dago. Nikotina azido nitrikoz oxidatuz edo kinolina potasio permanganatoz oxidatuz sintetiza daiteke etsenplurako[5]. Bigarrena beheko eskeman
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azido nikotinikoa elikagai-osagarri gisa usatzen da. Halaber, animalien elikagai gisa, kosmetikan, sintesi kimikoan eta elikagaien aditibo moduan ere baliatzen da[4].
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) PubChem. «Nicotinic Acid» pubchem.ncbi.nlm.nih.gov (kontsulta data: 2026-04-05).
- ↑ World Health Organization, ed. (2004). Vitamin and mineral requirements in human nutrition. (2nd ed. argitaraldia) World Health Organization ; FAO ISBN 978-92-4-154612-6. (kontsulta data: 2026-04-05).
- ↑ (Ingelesez) Program, Human Foods. (2024-10-01). «Guidance on Units of Measure for Folate, Niacin, Vitamins A, D, and E» U.S. Food and Drug Administration (kontsulta data: 2026-04-05).
- 1 2 «Nicotinic acid - Hazardous Agents | Haz-Map» haz-map.com (kontsulta data: 2026-04-05).
- ↑ O'Neil, M.J. (ed.). (2013). The Merck Index - An Encyclopedia of Chemicals, Drugs, and Biologicals. Royal Society of Chemistry, 1214 or..