Edukira joan

Baños de Valdearados

Baños de Valdearados
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
Probintzia Burgosko probintzia
AlkateaLorenzo Izcara Hernando
Izen ofizialaBaños de Valdearados
Posta kodea09450
INEk ezarritako kodea09035
HerriburuaBaños de Valdearados
Geografia
Koordenatuak41°46′11″N 3°33′22″W / 41.769722222222°N 3.5561111111111°W / 41.769722222222; -3.5561111111111
Mapa
Azalera37 km²
Altitudea890 m
MugakideakHontoria de Valdearados, Quemada, Aranda de Duero, Villanueva de Gumiel, Tubilla del Lago, Valdeande eta Caleruega
Demografia
Biztanleria322 (2025)
alt_left 136 (%42,2) (%57,8) 186 alt_right
Dentsitatea9 bizt/km²
MatrikulaBU
banosdevaldearados.es

Baños de Valdearados Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko datuen arabera 407 biztanle zituen 36,52 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Hontoria de Valdearados, Quemada, Aranda de Duero, Villanueva de Gumiel, Tubilla del Lago, Valdeande eta Caleruega.

Biztanleriaren tamainaUrtea300330360390420450480200020052010201520202025Baños de ValdearadosBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 186 gizon, 136 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
2.21
0.54
 
90-94
 
2.21
2.15
 
85-89
 
2.94
7.53
 
80-84
 
7.35
5.38
 
75-79
 
6.62
7.53
 
70-74
 
4.41
10.22
 
65-69
 
4.41
6.99
 
60-64
 
2.94
10.22
 
55-59
 
6.62
5.91
 
50-54
 
13.24
5.91
 
45-49
 
4.41
4.30
 
40-44
 
3.68
8.06
 
35-39
 
5.88
4.30
 
30-34
 
5.15
5.38
 
25-29
 
4.41
4.84
 
20-24
 
3.68
5.38
 
15-19
 
6.62
3.76
 
10-14
 
5.15
1.08
 
5-9
 
4.41
0.54
 
0-4
 
3.68
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 46,9 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46,8) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 5,6 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 13,4 —probintzian % 14,4—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Burgosko mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 46,9Probintzia berean · % 33,2Erkidegoan · % 0,9Beste erkidegoa · % 5,6Estatutik kanpo · % 13,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 43 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 55,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Errumania, Kolonbia, Bulgaria dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 39,5Europa · % 55,8Afrika · % 4,7
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 534 etxebizitza zeuden: 141 (% 26,4) nagusiak eta 393 (% 73,6) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 3 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 52 plazarekin (17,33 plaza etxebizitzako).[5]

Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 378 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 215 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 200-400 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 158 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 22,5 jaitsi zen (488 €/m²). Balio hori Burgosko udalerrien medianaren (542 €/m²) % 30,3 azpitik zegoen.[6]

534etxebizitza
141etxegune
3etxebizitza turistiko (2026) Burgosko mapa
378€/m² batez beste (2023) Burgosko mapa

Etxebizitza multzoa Burgosko mapa

141
393
Etxebizitza nagusia (141)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (393)

Guztira 141 etxegune zeuden, eta horietatik 59 (% 41,8) pertsona bakarrekoak ziren.[7]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 159
2 pertsona29
3 pertsona24
4 pertsona20
5 edo gehiago9

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 288 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 19,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 38,5; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 24,3.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,6 zen 2021ean eta % 19,8 2024an; beraz, 0,8 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 26,1 izatetik % 24,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 26,3 ziren, eta gizonen artean % 15,3; 11,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 31,4 eta gizonen % 19,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

288biztanle 15 urte edo +, 2024
% 19,8goi-mailako ikasketak−0,8 puntu 2021etik mapa
% 24,3lehen hezkuntza edo gutxiago−1,8 puntu 2021etik mapa
% 24,3
% 38,5
% 17,4
% 19,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 24,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 38,5Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,4Goi-mailako ikasketak · % 19,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Burgosko mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Baños de Valdearados, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak57% 19,826% 15,331% 26,3
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa50% 17,436% 21,214% 11,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)111% 38,575% 44,136% 30,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago70% 24,333% 19,437% 31,4
Guztira288% 100,0170% 100,0118% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Baños de Valdearados, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,6% 16,8% 36,4% 26,1291
2022% 20,1% 16,8% 34,5% 28,6304
2023% 19,2% 18,2% 36,8% 25,8291
2024% 19,8% 17,4% 38,5% 24,3288
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.630 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 34.461 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.879 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 19.950 euro zen. Errenta gordina 17.293 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,5[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 32,1), beste diru-sarrerak (% 13,9), langabezia-prestazioak (% 1,7), beste prestazioak (% 3,8).

49%
32%
14%
Soldata · % 48,5Pentsioak · % 32,1Langabezia · % 1,7Beste prestazioak · % 3,8Beste sarrerak · % 13,9
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 27,9 da, probintziakoaren (28,3; Burgosko mapa) parean eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,4; Burgosko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Baños de Valdearados udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 142 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 49,7; gainerako % 50,3 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 7,7 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 51,2 zen eta emakumezkoena % 47,5; langabezia-tasa, aldiz, % 4,7 eta % 12,5 zen, hurrenez hurren.[12]

Okupatuen kopurua 121 zen 2023ean, 2021eko 126etik behera.[13] Emakumeek okupatuen % 39,7 osatzen dute, eta gizonek % 60,3.

121okupatu, 2023−% 4,0 2021etik
% 39,7emakumeak okupatuen artean
% 49,7jarduera-tasa, 2024
% 7,7langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 45,8
% 50,3
Okupatuak · % 45,8Langabeak · % 3,8Inaktiboak · % 50,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Baños de Valdearados, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak131% 45,882% 48,849% 41,5
Langabeak11% 3,84% 2,47% 5,9
Inaktiboak144% 50,382% 48,862% 52,5
Guztira286% 100,0168% 100,0118% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 35,5), industria (% 32,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 25,6) eta eraikuntza (% 6,6).[13]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Burgosko mapa
% 25,6
% 32,2
% 35,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 25,6Industria · % 32,2Eraikuntza · % 6,6Zerbitzuak · % 35,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 62,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 19,0), eta oinarrizko okupazioak % 12,4.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 67,1 eta emakumeen % 56,3).

% 19,0
% 62,8
% 12,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 19,0Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 62,8Oinarrizko okupazioak · % 12,4Ez dago jasota · % 5,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Baños de Valdearados, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak23% 19,011% 15,112% 25,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak76% 62,849% 67,127% 56,3
Oinarrizko okupazioak15% 12,48% 11,07% 14,6
Ez dago jasota7% 5,85% 6,82% 4,2
Guztira121% 100,073% 100,048% 100,0

Okupatuen % 70,2 besteren konturako langileak dira, eta % 29,8 norberaren konturakoak.[15]

% 29,8
% 70,2
Norberaren kontura · % 29,8Besteren kontura eta beste egoera bat · % 70,2
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Baños de Valdearados, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura36% 29,825% 34,211% 22,9
Besteren kontura85% 70,248% 65,837% 77,1
Guztira121% 100,073% 100,048% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 150 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 2.501 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 37 km² denez, NAE lurraldearen % 67,6 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 83,7 lur goldagarria (2.094 ha, 57 ustiategitan), % 15,8 arbolak (394 ha, 139 ustiategitan), % 0,5 larre iraunkorrak (12,1 ha, 15 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 14 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
68%
32%
NAE · 2.501 ha (% 67,6)Gainerako azalera · 1.199 ha (% 32,4)
NAE, lur-erabileraren arabera
84%
16%
Lur goldagarria · 2.094 ha (% 83,7)Larre iraunkorrak · 12,1 ha (% 0,5)Arbolak · 394 ha (% 15,8)Baratzeak · 0,35 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 60 hegazti zeuden[18][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 164 gidari zeuden erroldatuta: 111 gizon (% 67,7) eta 53 emakume (% 32,3)[19]. Biztanleen % 50,9 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 353 ibilgailuk osatzen zuten: 235 turismo, 33 furgoneta, 31 kamioi, 24 motozikleta eta 21 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 730 turismokoa zen, probintziako (555) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 5,5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 17,4k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64 diesel zen eta % 34 gasolinazko; 2 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,6; probintzian % 0,6). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 4,2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 41,1k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
20%
34%
41%
0 etiketa · 3 (% 0,8)ECO · 12 (% 3,4)C etiketa · 72 (% 20,4)B etiketa · 121 (% 34,3)Etiketarik gabe · 145 (% 41,1)
Turismoak, adinaren arabera
10%
22%
46%
17%
< 4 urte · 13 (% 5,5)4–8 urte · 23 (% 9,8)8–15 urte · 51 (% 21,7)15–25 urte · 107 (% 45,5)≥ 25 urte · 41 (% 17,4)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Burgos.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Burgos.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) Mapa interactivo de precios de la vivienda en España. CoHispania.
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  8. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  9. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Burgos.tab.
  10. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Burgos.tab.
  11. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  16. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  17. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q929461.
  18. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Burgos.tab (Wikimedia Commons).
  19. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Burgos.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.