Baeserte

Wikipedia, Entziklopedia askea
Basurdearen marrazkia Altamirako leizean. Basurdea Europako kultura ezberdinetan gurtua izan da

Baeserte edo Baeserta euskal mitologiako jainkoa da; Akitania erromatarrraren garaian Pirineo aldean. Berari oparitutako aldareak Gourdan-Polignan herrian, Garona Garaia eta Sosten Pirineo Garaietan aurkitu zituzten.

Ez dugu bere ezaugarrien berri, baina Nôtre-Dame de Basertelko aperan topatutako bere aldarean, ardo anfora bat (eta ez libazio pitxar bat, ohikoa den bezala) eta basurde bat marraztu ziren erliebean.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jose Migel Barandiaranek lehen aipatutako aurkikuntza kontutan hartuz zera dio; balitekeela harreman izatea basurde marrazki hau eta Baeserte izenaren artean. Hau horrela, Baeserte jainko-basurdea litzateke.

Bernardo Estornes Lasa iritzi berberekoa da.

Toponimia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Aldaretako bat azaldutako auzoak Basert izena dauka. Toponimoak berez jainkoaren izena gorde du.
  • Montréjeau herritik gertu, "Le Basert" toponimoa gorde da baita ere.

Inskripzioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatar garaiko erliebea, Germanian aurkitua. Basurdea ehiza zakur bati aurre egiten

Baeserte jainkoari botoz egindako inskripzioa, Gourdan-eko Basert auzoan aurkitua:

"Baeserte / deo / Harbelex / Harsi f(ilius) / v(otum) s(olvit) l(ibens) m(erito)".

  • Itzulpena: «Baeserte jainkoari Harsus-en seme den Harbelex-ek (eskaini dio aldare hau), gogo onez eta zuzenbidearen arabera konplitu du bere botoa[1]».

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. «HARBELEX - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus (Noiz kontsultatua: 2021-02-21).

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Jose Miguel de Barandiaran, obras completas. Egilea, Jose Miguel de Barandiaran. Argitaletxea, Editorial la gran enciclopedia vasca, Bilbao 1976.
  • José Miguel Barandiarán, Dictionnaire Illustré de Mythologie Basque, traduit et annoté par Michel Duvert, Donostia, éditions Elkar, 1994. ISBN 2-913156-36-3
  • Enciclopedia General Ilustrada del Pais Vasco, Historia General de Euskal Herria. Argitaletxea, Auñamendi, Zarautz 1978.
  • K. Larrañaga Elorza, Euskal Herria Antzinatean. Materiale eta Agiriak, UNED-Bergara, 1988, 316 or., 176 zkia.
  • Julien Sacazeren lanak:
  • Les Anciens dieux des Pyrénées, nomenclature et distribution géographique. Extrait de la Revue de Comminges (Saint-Gaudens), 28p., 1885.
  • Inscriptions antiques des Pyrénées. Hitzaurrea M. Albert Lebèguek eginda. Tolosa, XII-576p. (Bibliothèque méridionale. 2e série,1892. ; 2). Berrargitalpena fakzimilean, Tolosa, ESPER, 1990.
  • Inscriptions antiques du Couserans. Tolosa, 28p., 1892. Berrargitalpena fakzimilean, Nîmes, C. Lacour, 2001.
  • Contribución a los estudios aquitano-vascos, Vahan Sarkisian.
  • Alexandre Louis Charles Andre Du Mege (Auteur), M De La Haye (Auteur). 1828. Notice des monumens antiques et des objects de sculpture moderne consevés dans le musée de Toulouse.

Kanpoko loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]