Bahmani Sultanerria
| Bahmani Sultanerria | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1347 – 1527 | |||||||||
| Sultanerria | |||||||||
| |||||||||
 Kokapena 1470ean | |||||||||
| Geografia | |||||||||
| Hiriburua | Gulbarga (1347-1425) Bidar (1425-1527) | ||||||||
| Kultura | |||||||||
| Hizkuntza(k) | Dekkango urdu, marathera, kannada eta telugu | ||||||||
| Erlijioa | Xiismo[1][2] | ||||||||
| Historia | |||||||||
| |||||||||
Bahmani Sultanerria XIV. mendearen erdialdean Dekkanen ezarritako islamiar erresuma izan zen, Indiar azpikontinentearen konkista musulmanaren garaikoa.[3] Eskualdeko lehen estatu xiita izan zen.[3]
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Sultanerria 1347ko abuztuaren 3an sortu zen, Ismail Mukhek, Delhiko sultanaren (Muhammad bin Tughluq turkiarra) aurka matxinatu zenak. Mukhek boterea Zafar Khan gobernadoreari eman zion, Ala-ud-Din Bahman Shah izena hartu zuelarik.
Estatu berriko hiriburua Ahsanabad (Gulbarga) izan zen 1347 eta 1425 artean, urte horretan Muhammadabadera (Bidar) aldatu zelarik.
Bahmani sultanerria hainbat alditan borrokatu zen Vijayanagara Inperio hinduarekin Dekkanaren kontrolagatik.[4] Bere botererik handiena 1466-1481 aldian lortu zuen, Mahammad III.aren erregealdian, neurri handi batean Mahmud Gawanbere bisirrari esker, zeinek Goa, Vijayanagarako porturik garrantzitsuena, harrapatu zuen. Mahammad III.ak Mahmud Gawan traidoretzat faltsuki salatzen zutenei sinestu eta exekutatu zuenean, erresumaren gainbehera azkar bat hasi zen, azkenean 1518an bost estatutan banatu zena: Ahmednagar, Berar, Bidar, Bijapur eta Golkondako sultanerriak, Dekkango sultanerriak bezala ezagutzen direnak.[5]
Kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Bahmani dinastiak Bahmanen ondorengotzat zuen bere burua, irandar errege mitikoa, eta horrek persiar hizkuntza, literatura eta kulturaren mezenas izatera bultzatu zituen, sultan eta printze asko persieran eta persiar literaturan oso ikasiak izatera iritsi ziren arte.[3][6]
Era berean, persiar estiloko arkitektura monumentala sustatu zuten,[7] jatorri horretako arkitektoak eta artisauak kontratatuz. Bijapurko Golgumbaz garaiko estilo arkitektonikoaren erakusgarri da, eta munduko domorik handienetako bat du.
-
Gulbargako gotorlekuko meskita handia -
Taj ud-Din Firuz Shahen firman -
Ahmad Shah I.a Waliren irudia. -
Ahmad Shah I.a Waliren hilobia. -
Mahmud Gawan madrasa, Mahmud Gawan bisirrak eraikia
Sultanen zerrenda
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Sultanak Ahsanabad-Gulbargan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ala al-Din Hasan Bahman Shah 1347-1358
- Muhammad Shah I.a 1358-1375
- Ala al-Din Mudjahid Shah 1375-1378
- Dawud Shah I 1378
- Muhammad Shah II.a 1378-1397
- Ghiyath al-Din Shah 1397 (dos mesos)
- Shams al-Din Dawud Shah II.a 1397 (bost hilabete)
- Tadj al-Din Firuz Shah 1397-1422
Sultanak Muhammadabad-Bidarren
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Shihab al-Din Ahmad I.a 1422-1436
- Ala al-Din Ahmad II.a 1436-1458
- Ala al-Din Humayun 1458-1461
- Nizam al-Din Ahmad III.a 1461-1463
- Xams al-Din Muhammad III.a 1463-1482
- Xihab al-Din Mahmud 1482-1518
- Ahmad IV Vira Shah 1518-1521
- Ala al-Din Shah 1521-1522
- Wali Allah Shah 1522-1525
- Kalim Allah Shah 1525-1527 (1536/1537ra arte tronua aldarrikatuko du)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Islamic Civilization in South Asia: A History of Muslim Power and Presence in the Indian subcontinent, (Routledge, 2013), 91.
- ↑ Farooqui Salma Ahmed, A Comprehensive History of Medieval India: From Twelfth to the Mid-Eighteenth Century, (Dorling Kindersley Pvt. Ltd., 2011), 170.
- ↑ a b c Ansari, N.H.. Bahmanid Dynasty. in: Encyclopaedia Iranica..
- ↑ Kohn, George C.. (2006). Dictionary of Wars. Infobase Publishing ISBN 9781438129167..
- ↑ History of The Deccan. Mittal Publications, 15 or..
- ↑ Lieberman, Victor. (2003). Strange Parallels: Volume 2, Mainland Mirrors: Europe, Japan, China, South Asia, and the Islands. Cambridge University Press, 730 or. ISBN 9780521823524..
- ↑ Datta, Rangan. (2023-6-6). «Bidar Fort in Karnataka: A treasure trove of south Indian heritage» The Telegraph.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q374521
Multimedia: Bahmani Sultanate / Q374521