Balerko setioa
| Balerko setioa | |||
|---|---|---|---|
| Filipinetako Iraultza | |||
José Ferré Clauzelen margolana | |||
| Data | 1898ko uztailaren 1a - 1899ko ekainaren 2a | ||
| Lekua | Baler | ||
| Koordenatuak | 15°45′33″N 121°33′44″E / 15.75917°N 121.56222°E | ||
| Emaitza | Filipinar garaipena | ||
| Gudulariak | |||
| |||
| Buruzagiak | |||
| |||
| Indarra | |||
| |||
| Galerak | |||
| |||
Balerko setioa, 1898ko uztailaren 1a eta 1899ko ekainaren 2a artean, Filipinetako Iraultzan zehar, Luzon uhartean filipinar matxinatuek Baler herriko elizan gotortutako espainiar destakamentu militar baten aurka burututako setioa izan zen.
Setioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1898ko abenduan Espainia eta AEBek Parisko Hitzarmena sinatu eta Filipinak Espainiar Inperioaren kolonia izatetik AEBen kolonia izatera igaro ziren.
Halere, setioak hitzarmen hori aintzakotzat ez hartu eta 1899ko ekainaren 2rarte Balerko espainiar soldaduak beraiek baina askoz ere gehiago ziren filipinar matxinoei ez ziren errenditu, setioak 337 egun iraunez. Horregatik, espainiar herri kulturan soldadu talde horren adorea eta egoskortasuna ospetsu egin eta Filipinetako Azkenak ezizena jaso zuten.
Filipinar agintariek espainiarrek eskatutako baldintza ohoretsudunak zituen kapitulazioa onartu zuten, eta preso hartu gabe, Manilara joatea utzi zieten, bertan, Emilio Aguinaldo filipinar presidenteak espainiar destakamentuaren kemena goraipatuz dekretua argitaratu zuen. Filipinetako hiriburuan harrera jendetsua izan ondoren Espainiara itzuli zituzten.
Indarrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainiar destakamentua 61 gizonez osatua zegoen: kapitaina, 2 teniente, teniente medikua, 53 ehiztari, apaiza eta 2 fraide. Guzti hauen artean 2 euskal herritar zeuden:
- Julián Galbete Iturmendi, 2. mailako soldadua (Morentin, Nafarroa Garaia), 1898ko uztailaren 31n zaurien ondorioz hila.
- José Sanz Beramendi soldadua (Sagues, Nafarroa Garaia), 1899ko otsailaren 13an gaixotasunez hila.
Setioan parte hartutako filipinar matxinoak 800 inguru izan ziren.
Galerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Espainiarrek 17 hildako eta 6 desertore izan zituzten.
Filipinarrek 700 hildako inguru.
Zinema
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Los últimos de Filipinas (1945)
- 1898: Los últimos de Filipinas (2016)