Bargota

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Bargota
 Nafarroa Garaia, Euskal Herria
Bargota. Navarra. Spanien.jpg
Bargotaren ikuspegia.
Bargotako bandera

Bargotako armarria

Administrazioa
Estatua Espainia
Erkidegoa Nafarroako Foru Erkidegoa
Merindadea Lizarrako merindadea
Eskualdea Vianaldea
Izen ofiziala Escudo de Bargota.svg Bargota
Alkatea Gregorio García Mendaza
(kudeaketa batzordea)
Posta kodea 31229
INE kodea 31047
Herritarra bargotar
Kokapena
Koordenatuak 42° 33′ 40″ N, 2° 18′ 43″ W / 42.561111111111°N,2.3119444444444°W / 42.561111111111; -2.3119444444444Koordenatuak: 42° 33′ 40″ N, 2° 18′ 43″ W / 42.561111111111°N,2.3119444444444°W / 42.561111111111; -2.3119444444444
Bargota hemen kokatua: Nafarroa Garaia
Bargota
Bargota
Bargota (Nafarroa Garaia)
Openstreetmap logo.svg Ikusi OpenStreetMapen
Azalera 25,42 km2
Garaiera 587 metro
Distantzia 74 km Iruñera
Demografia
Biztanleria 295 biztanle
% 48,97 Twemoji 1f6b9.svg  Twemoji 1f6ba.svg % 51,03
Dentsitatea 11,61 biztanle/km²
Hazkundea
(2003-2013)[1]
Red Arrow Down.svg -% 18,23
Zahartze tasa[1] % 15,71
Ugalkortasun tasa[1] ‰ 20,83
Ekonomia
Jarduera tasa[1] % 63,64 (2011)
Genero desoreka[1] % 0 (2011)
Langabezia erregistratua[1] % 5,14 (2013)
Kultura
Euskaldunak % 2,75 (2010)
Euskararen erabilera %  0,0 (2011)
Datu gehigarriak
Webgunea http://www.bargota.org/

Bargota[2] Nafarroako mendebaldean dagoen udalerria da, Lizarrerrian eta Erriberan kokatutakoa. Nafarroako hiriburutik 74 kilometrora kokatzen da eta 295 biztanle zituen 2014. urteko erroldaren arabera.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Inguru naturala eta kokapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bargota Tuterako merindadearen hegoaldean kokatzen da. Herrira heltzeko NA-111 errepidea hartu behar da Viana-Lizarra norabidean. Ondoren, zazpi kilometrora, ezkerreko errepidea hartu, eta hiru kilometro ibili ondoren Bargotara heltzen da.

Honako udalerriak ditu mugakide: Mendebaldean Azuelo, Aras eta Viana; ekialdean Esprontzeda, Armañantzas eta Mendabia; iparraldean Torralba del Rio; eta hegoaldean Errioxako Autonomia Erkidegoa.

Klima eta landaredia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bargotak klima mediterraneoaren eta atlantiarraren arteko trantzisioko klima dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa eta prezipitazioak 500 eta 1.000mm bitartekoak dira. Herrigunean 600mm jausten dira eta udalerriko gunerik menditsuenetan prezipitazio ugariagoak izaten dira. Urteroko egun euritsuak 60 eta 100 bitartean izaten dira, kokagunea zein den.

Jatorrizko landareditik ametz eta haritzen batek baino ez dirau, artea erabat galdu zen nekazaritzaren hedapenarekin, eta XIX. mendetik aurrera, 18 hektarea pinu birlandatu ziren.

Estazio meteorologikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herrigunearen kanpoaldean, itsasoaren mailatik 375 metrora, Espainiako Nekazaritza ministerioaren estazio meteorologikoa dago.[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Elizako plaza.
Bargota 1956. urtean, Indalecio Ojangurenen argazkia.

Bargotako lehen giza arrastoak "El Castejon" izeneko aztarnategian aurkiturikoak dira. "El Castejon" zeramika arrastoak aurkitu diren antzinako herrixka zelta izan zen. Nafarroako erresuma eta Gaztelaren arteko gerren eraginez, Bargotak independentzia galdu eta 1219. urtean Santxo VII.a erregeak Vianari anexionatu zizkion ondoko herri guztiak. Erregearen agindua bete ez zuten herri bakarrak Bargota eta Aras izan ziren.

Urteetan zehar, Bargotan hainbat aldiz aldarrikatu zuen Vianatik banatzeko bere nahia, baina Santxo VII.aren agindua bete beharrekoa zela eta, ezeztatu egiten zuten behin eta berriro Bargotaren banaketa. Azkenik, 1818. urtean udalerri independente bihurtu zen.

Bargotar ospetsuak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Joanes Bargotakoa edo Bargotako aztia. Zalantzarik gabe herritar ospetsuena. haren biografian kondaira eta errealitatea nahasten dira.[4]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Nafarroako parke eolikoak»

Aguilar Kodes eta Azuelo udalerrien artean, Las Llanas de Codés izeneko gunean, Nafarroako gobernuak eraikitako "Codés Azuelo" izeneko parke eolikoa dago. Instalaturiko potentzia 43,20 megawatteko da eta parkearen jabea Acciona Energia da gaur egun.

Herriaren inguruko laborantza lurrak.

Bargotako ekonomiaren ardatza nekazaritza izan da betidanik, eta bereziki ardogintza, Errioxako ardoaren jatorri-izendapenaren barne. Mendeetako aurrerapenen ostean, gaur egungo mahats-biltzeak zerikusi gutxi dauka antzina egiten zenarekin, mekanizazioak mahatsaren biltzea erraztu eta azkertu egin baitu. Bargotan upategi bat dago 1990eko hamarkadaren hasieratik "Biurko Gorri" izenekoa.

Barazkien landaketari dagokionez Nafarroako bestelako herrietan baino garrantzia gutxiago dauka, eta gehienbat, zainzuri, piper eta artora mugatzen da.

Demografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bargotako biztanleria

2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko lau etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,16 (Nafarroako batezbestekoaren azpitik).

Politika[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udal hauteskundeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken urteetan ez da zerrendarik aurkeztu[5]. 2006an kudeaketa batzordearen izenean kargua hartu zuenetik herriko alkatea Gregorio García Mendaza da; beste sei lagun ere zinegotziak dira[6].

Udaletxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • HELBIDEA: Errege kalea, 22

Alkateen zerrenda[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1999-2003 Marta García Llorens Kudeaketa batzordea (k.b.)
2003-2006 Saturnino Fernández k.b.
2006-2007 Gregorio García Mendaza k.b.
2007-2011 Gregorio García Mendaza k.b.
2011- Gregorio García Mendaza k.b.

Azpiegitura eta garraioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2003an elektrizitatearen Espainiako kudeatzaile publikoa den Red Eléctricak Castejón eta Gasteiz artean 400.000 volteko goi-tentsio linea bat eraikitzeko proiektua proposatu zuen. Proiektu horren arabera 46 metroko goi-tentsio dorreak eraikiko ziren Lizarraldeko hainbat udalerri zeharkatuz[7]. 2008an proiektuaren aurkako talde bat sortu zen, eta 2010eko urtarrilaren 31n proiektuaren inguruko bozketa antolatu zen Arabako bost herri eta Nafarroako hogei herritan. Ezezko botoak %98,9 izan ziren[8].

La Estellesaren Donostia eta Logroño bitarteko lineak (NA-10 zenbakiko emakida) geltokia dauka herrian. Lineak honako ibilbidea egiten du:

Euskara[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Bargota eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %2,74k zekien euskaraz hitz egiten.

Jaiak eta ospakizunak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bargotako zelaiak.

Bargotako jaiak irailaren 8tik hurbilen dagoen asteburuan ospatzen dira Nievako Ama Birjinaren omenez. Jaietako egun nagusia irailaren 8a da, Ama Birjinaren eguna. Egun horretan, herritarrek Ama Birjinaren irudia ateratzen dute herriko kaleetan zehar prozesioan.

ean bestalde udaberriko jaiak antolatzen dira, Poioko Ama Birjinaren omenez, normalean San Isidroren osteko lehen igandean. Bargotarrak Ama Birjinaren baselizara joaten dira, eta meza entzun ostean, ondoko frontoian bazkari herrikoia antolatzen da.

Ospatzen diren beste jaiegunen artean San Sebastian (urtarrilaren 20an), eta Corpus Christi eguna daude.

Ondasun nabarmenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Andre Mariaren eliza: estilo gotiko-errenazentistako eliza da, 1550. urtean eraikia. Jatorrizko egitura osorik mantentzen da. Barruan, Esklabotzako Ama Birjina dago.
  • Puiuko Ama Birjinaren baseliza: XIX. mendean eraiki zen, XVI. mendeko beste eraikin baten gainean.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commons-logo.svg
Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak:
Bargota
Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Herriko Wikiatlasa