Bego Montorio

Bego Montorio
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Bilbo, 1959 (66/67 urte)
Herrialdea	Bizkaia, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa	Deustuko Unibertsitatea : soziologia
Hizkuntzak	euskara; gaztelania; portugesa; galiziera; frantsesa; katalana; italiera
Jarduerak
Jarduerak	itzultzailea eta interpretea
Enplegatzailea(k)	Euskal Herriko Unibertsitatea ; Gipuzkoako Foru Aldundia
Kidetza	Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea

Artikulu hau Bego Montoriori buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Montorio (argipena)».

Bego Montorio Uribarren (Santutxu, Bilbo, Bizkaia, 1959) itzultzailea eta interpretea da.

Biografia

Deustuko Unibertsitatean Soziologian lizentziatu bazen ere, unibertsitatean zegoela hasi zen itzultzen, eta bere pasioa aurkitu zuen. Bere itzultzaile karrera profesionala administrazioan hasi zuen. Basauriko Udalean egon zen aurrena (1980-1985), eta geroago, Gipuzkoako Foru Aldundian aritu zen (1985-1990).^[1] Hamar urte horien ondoren, administrazioko itzultzaile izateari utzi zion, eta gehien bat literatura itzuli du harrezkero. Itzulpen praktika irakaskuntzarekin uztartu zuen hainbat urtez; EHUko Letren Fakultatean ezarri berria zen Itzulpengintza eta interpretazio lizentzian (geroago, gradua) itzulpen-irakasle hasi zen 2003an, eta hala jarraitu zuen 2024an erretiroa hartu zuen arte.^[1]^[2]

Interpretazioan ere lan egin du. Administrazioan ziharduten beste itzultzaile batzuekin batera egin zituen lehen kabina-lanak 80ko hamarkadan, eta gero interprete autonomo gisa aritu zen 2024ra arte, euskara-gaztelania eta gaztelania-euskara konbinazioan batez ere.

Bere lan-arlo nagusia ez izan arren, azpititulazioan, bereziki gorrentzako azpititulazioan, ere aritua da Bego Montorio.

Itzultzaile eta interprete izateaz gain, EIZIEn aritu izan da elkartearen hasieratik, haren lana oso garrantzitsua dela uste baitu, itzultzaileak koordinatzeko, elkartzeko eta, batez ere, prestatzeko. Elkarteko Idazkari Nagusia izan zen 1996-1997. urteetan eta, gaur egun, Nor da Nor datu-basearen arduraduna da 2014tik.^[1]

Literaturan, narratiba -helduena zein haur eta gazteena- da gehien itzuli duen generoa. Nolanahi ere, nabarmentzekoa da komikiek duten presentzia Montorioren lan itzulietan, berak ekarri baititu euskarara, besteak beste, Paco Rocaren lanak edota euskal umeen artean arrakasta handia izan duen Biga saileko komikietako asko.^[1]

Gaztelaniatik, frantsestik, portugesik eta galizieratik euskaratu dituen obrez gain, hainbat euskal idazleren gaztelaniazko itzulpenak ere argitaratu ditu.^[1]

Etorkizunean, literatura (komikiak barne) itzultzen jarraitzeko asmoa du.

Itzulpenak

Gaztelania-Euskara

Iratxo txikia eta ibarreko munstroa - Ortiz, Álvaro (2024) - Komikia
Ahanzturaren leizea - Roca, Paco (2024) - Komikia
Piqo-Piqo eta Indotxinako erraldoi izugarria - Ferreyra, Lucas (2023) - Komikia
Uxio eta lagunak - Romero, Martín (2023) - Komikia
Iratxo txikia eta shatranj partida - Ortiz, Álvaro (2022) - Komikia
Alde egin edo hil - Martín, Susanna (2021) - Komikia
Emakume guztiok - Casillas, Elizabeth; Garay, Higinia (2020) - Nobela grafikoa
Waluk 3 : Txakur handiaren bidea - Ruiz, Emilio (2019) - Komikia
Waluk 2 : Bidaia handia - Ruiz, Emilio (2018) - Komikia
Zubigileak - Zapiko, Alfonso (2018) - Komikia
Waluk - Ruiz, Emilio (2017) - Komikia
Korrespondentziak = Correspondencias - Rodriguez, Eider; Gopegui, Belen (2016) - Literatura
Etxea - Roca, Paco (2016) - Nobela grafikoa
Asylum - De Isusi, Javier (2015) - Komikia
Maríak 20 urte ditu - Gallardo, María; Gallardo, Miguel (2015) - Komikia
Dublindarra - Zapico, Alfonso (2014) - Komikia (Eskarne Mujika Gallastegirekin batera itzulia)
Zimurrak - Roca, Paco (2014) - Komikia
María eta biok - Gallardo, María; Gallardo, Miguel (2014) - Nobela grafikoa
Baleak ikusi ditut - De Isusi, Javier (2014) - Komikia
GRVS, nire laguna - Erlich, Bernardo (2008) - Haur eta gazte literatura
Beste bat nahi dut! - Rosell, Joel Franz (2008) - Haur eta gazte literatura
Nire familiaren kolorea - Erlich, Bernardo (2007) - Komikia
Hareazko gazteluaren kanta - Rosell, Joel Franz (2007) - Haur eta gazte literatura
Itsaso marraduna - Barragués Sainz, Susana (2007) - Komikia
Miren txirintxaketan - Calleja, Aránzazu (2007) - Haur eta gazte literatura
Gaur nire iraganean sartuko zara - Docampo, Xabier P. (2006) - Narratiba
Elurra ibarrean - Aleixandre, Marilar (2004) - Haur eta gazte literatura
Txanogorritxo Ramalan - Tellaetxe Isusi, José A. (2004) - Haur eta gazte literatura
Ariadna eta hankapalo - Tellaetxe Isusi, José A. (2001) - Haur eta gazte literatura

Euskara-Gaztelania

La última casa -Urretabizkaia, Arantxa (2024) - Narratiba
Vínculos - Mendizabal, Antxiñe (2022) - Narratiba
Korrespondentziak = Correspondencias - Rodriguez, Eider; Gopegui, Belen (2016) - Literatura
El zorro y el león - Jimenez, Edorta (2015) - Narratiba
100% Basque - Borda, Itxaro (2012) - Narratiba
Ecce homo - Mintegi, Laura (2009) - Narratiba
Pintxos: nuevos cuentos vascos [Antologia] - Atxaga, Bernardo; Cano, Harkaitz; Cillero, Javi; Garzia Garmendia, Juan; Iturbe, Arantxa; Lertxundi, Anjel; Linazasoro, Karlos; Lizarralde, Pello; Montoia, Xabier; Mujika Iraola, Inazio; Oñederra, Lourdes; Rozas, Itziar; Sarrionandia, Joseba; Zaldua, Iban (2005) - Narratiba (Beste bederatzi itzultzailerekin batera itzulia)
El canto de los grillos - Jimenez, Edorta (2007) - Narratiba
Deseos de hielo - Urkiza, Ana (2006) - Narratiba
Objetivo Camembert - Alonso Fourcade, Jon (2004) - Narratiba
Agur, Hollywood = Hollywood me mata - Cillero, Javi (2004) - Narratiba
Leuropa - Sastre, Pablo (2003) - Narratiba
Las moscas no salen en las fotos - Iturralde, Joxemari (2003) - Narratiba
Cinco escritores vascos: entrevistas de Hasier... - Etxeberria Canales, Hasier (2002) - Literatura (Koldo Biguri eta Jorge Gimenezekin batera itzulia)
Enseres de ortopedia inútil [Antologia] - Cano, Harkaitz (2002) - Narratiba
La estela de los ahogados - Jimenez, Edorta (2000) - Narratiba
Amor y guerra - Saizarbitoria, Ramon (1999; berrarg.: 2015) - Narratiba
Paciencia de buey - Alonso Fourcade, Jon (1997) - Saiakera
Malandanzas de un Aguirre llamado Mecha - Izagirre, Koldo (1997) - Narratiba
Desde aquí: antología del cuento vasco actual [Antologia] - Jose Luis Otamendi et al. (1996) - Narratiba
Euzkadi merezi zuten - Izagirre, Koldo (1995) - Narratiba
El último fusil - Jimenez, Edorta (1995) - Narratiba
Agua turbia - Epaltza, Aingeru (1995; berrarg.: 2013) - Narratiba
Allegro ma non troppo - Borda, Itxaro (1994) - Literatura
No soy de aquí - Sarrionandia, Joseba (1991) - Saiakera

Frantsesa-Euskara

Aldaketak datoz! - Pujol, Romain (2025) - Komikia
Arrosa koloreko bizitza! - Pujol, Romain (2024)- Komikia
Munduaren itzulia 80 egunean - Coblence, Jean-Michel (2024) - Komikia
Txantxak sortzeko makina - Pujol, Romain (2024) - Komikia
Bat eta bakarra - Pujol, Romain (2023) - Komikia
Endreda-makila - Pujol, Romain (2022) - Komikia
Claude eta Morino: Zorionak zuri! - Albert, Adrian (2021) - Komikia
Jakob : gaueko langilea - Matz (2021) - Komikia
Claude eta Morino: Madarikazioa - Albert, Adrian (2020) - Komikia
Patti eta inurriak - Ricard, Anouk (2020) - Komikia
Salto - Bellido, Mark (2019) - Komikia
Pilula Urdinak - Peeters, Frederik (2016) - Komikia
Popotka siux txikia. Iktomiren irakasgaia - Chauvel, David (2004) - Komikia
Sherlock Holmes ez da ezeren beldur - Veys, Pierre (2002) - Komikia
Sherlock Holmes eta kirol arriskutsuetako elkartea - Veys, Pierre (2002) - Komikia
Sherlock Holmes: Kameliako gizonak - Veys, Pierre (2002) - Komikia
Filosofia apaingelan - Sadeko markesa (2001) - Narratiba (Juan Martin Elexpururekin batera itzulia)
Zergatik gerrak? - Perrault, Guilles (1994) - Haur eta gazte literatura
Errautsen gorakoa - Ben Jelloun, Tahar (1992) - Poesia
Bakarkako isolamendua - Ben Jelloun, Tahar (1990) - Narratiba

Portugesa-Euskara

Zertarako balio du? - Mendes, José Maria Vieira (2024) - Haur eta gazte literatura
Munduko bandarik txarrena - Fernandes, Jose Carlos (2013) - Komikia
Hamaika poema - Neto, Agostinho (2004) - Poesia (Iñigo Aranbarri eta Urtzi Urrutikoetxearekin batera itzulia)
Napumoceno da Silva Araujo jaunaren testamentua - Almeida, Germano (2002) - Narratiba
Piztiak - Torga, Miguel (1997) - Narratiba
Ngungaren abenturak - Pepetela (1996) - Haur eta gazte literatura
Uala maitasuna - Betto, Frei (1993) - Haur eta gazte literatura

Portugesa-Gaztelania

Historias de dentro de casa - Almeida, Germano (2003) - Narratiba
Azul turquesa - Lucas Pires, Jacinto (2003) - Narratiba
El incorruptible - Hélder Costa, Hélder (2002) - Antzerkia
El gran tabú - Tavares Rodriges, Urbano (2001) - Narratiba
Nadie nos mira - Peixoto, José Luís (2001) - Narratiba
El príncipe de Spandau y otras piezas - Costa, Hélder (2000) - Antzerkia
Tiempo de cenizas - Tavares Rodrigues, Urbano (2000) - Narratiba
Cuerpo del delito en la sala de los espejos - Cardoso Pires, José (1999) - Antzerkia
La desobediencia - Rebello, Luiz Francisco (1997) - Antzerkia
Cronicando - Couto, Mia (1996) - Narratiba

Katalana-Euskara

Hiru delizia - Anguera, Mercè (2011) - Haur eta gazte literatura
Kalekumeak - Anguera, Mercè (2011) - Haur eta gazte literatura
Supermegaextraeskolarrak - Anguera, Mercè (2010) - Haur eta gazte literatura
Nahikoa dun, Marta! - Anguera, Mercè (2010) - Haur eta gazte literatura

Galegoa-Euskara

Uxío - Romero, Martín (2020) - Komikia
Alqueidoneko iratxoa - Aleixandre, Marilar (2003) - Haur eta gazte literatura
Robot txiki bat - Martín, Paco (1999) - Haur eta gazte literatura
Mugaldeko jendea - Mendez Ferrin, Xose Luis (1998) - Narratiba
Ilenti - Casalderrey, Fina (1999) - Haur eta gazte literatura
Beti Galizan - Rodriguez Castelao, Alfonso (1986) - Saiakera

Italiera-Euskara

Bost poema - Pasolini, Pier Paolo (1986) - Poesia

Erreferentziak

1 2 3 4 5 «Begoña Montorio Uribarren» Irakasleak - Graduak - EHU (kontsulta data: 2025-10-15).
↑ Montorio, Bego. «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (kontsulta data: 2025-01-17).

Ikus, gainera

31 eskutik

Kanpo estekak

Datuak: Q42328330
Multimedia: Bego Montorio / Q42328330

[:0-1] 1 2 3 4 5 «Begoña Montorio Uribarren» Irakasleak - Graduak - EHU (kontsulta data: 2025-10-15).

[2] Montorio, Bego. «NorDaNor | EIZIE» nordanor.eus (kontsulta data: 2025-01-17).

[1]

[2]