Edukira joan

Berat (Garona Garaia)

Berat
Bérat
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiMureteko barrutia
Kantonamenducanton of Rieumes
Izen ofizialaBérat
Jatorrizko izenaBérat
Posta kodea31370
Geografia
Koordenatuak43°22′40″N 1°10′33″E / 43.3778°N 1.1758°E / 43.3778; 1.1758
Mapa
Azalera24,46 km²
Altitudea202 m, 265 m eta 227 m
MugakideakPoucharramet, Bois-de-la-Pierre, Labastide-Clermont, Lavernose-Lacasse, Lherm, Longages, Rieumes eta Savères
Demografia
Biztanleria3.087 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.621 (%52,6) (%47,4) 1.459 alt_right
Dentsitatea126 bizt/km²
berat.fr

Berat (okzitanieraz Berat, frantsesez eta ofizialki: Bérat) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.087 biztanle zituen 24,46 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Poucharramet, Bois-de-la-Pierre, Labastide-Clermont, Lavernose-Lacasse, Lherm, Longages, Rieumes eta Savères.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BératBérat
Població amb 812 habitants (2000)Poucharramet (4,2 km)
Població amb 203 habitants (2000)Savères (5,8 km)
Població amb 2468 habitants (2000)Longages (5,9 km)
Població amb 3237 habitants (2000)Rieumes (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 725 mm-koa da, urtarrilean 9,2 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Lherm_(Garona_Garaia) udalerrian dago, 10,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 620,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5001000150020002500300035001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.459 gizon, 1.621 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.69
 
90-94
 
0.62
0.69
 
85-89
 
0.86
2.60
 
80-84
 
1.48
3.63
 
75-79
 
3.21
4.25
 
70-74
 
4.07
4.32
 
65-69
 
4.44
4.32
 
60-64
 
5.61
9.94
 
55-59
 
6.54
7.75
 
50-54
 
7.53
10.01
 
45-49
 
8.45
7.33
 
40-44
 
9.01
5.21
 
35-39
 
5.68
5.55
 
30-34
 
5.80
2.74
 
25-29
 
3.39
4.39
 
20-24
 
2.53
7.33
 
15-19
 
7.83
6.58
 
10-14
 
8.88
7.75
 
5-9
 
6.42
4.93
 
0-4
 
7.65
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bérat udalerrian 3.087 biztanle zeuden eta 1.224 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,52 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,8). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

3.087biztanle
1.224elkarbizitza-unitate
2,52lagun elkarbizitza-unitateko
944familia
Udalerria
% 37
% 30
% 9
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 944 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (460). Guraso bakarreko 115 familietatik 85etan ama zen guraso bakarra. 400 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 245k seme-alaba bakarra zuten etxean, 225k bi, eta 75k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 460 bikoteetatik 65tan (% 14,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

370
460
115
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean400
Seme-alaba bat245
Bi seme-alaba225
Hiru seme-alaba70
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 2.420 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 82,4).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 6
40-54% 8
55-64% 19
65-79% 19
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 81
40-54% 82
55-64% 75
65-79% 74
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 24,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,9 izatezko bikotean eta % 11,3 PACS bidez lotuta). % 21,2 ezkongabeak ziren, % 4,1 alargunak eta % 5,2 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 45,3
Ezkongabea% 21,2
Izatezko bikotean% 12,9
PACS bidez lotuta% 11,3
Dibortziatuta% 5,2
Alarguna% 4,1

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,1), erdi-mailako lanbideak (% 18,8), enplegatuak (% 18,4), eskulangileak (% 17,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,1) Garona Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 22,7) gainetik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,0).[9]

Udalerria
% 10
% 19
% 18
% 17
% 24
Garona Garaia
% 20
% 18
% 15
% 10
% 23
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.299 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.223 egoitza nagusi ziren, 19 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 57 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.204), eta apartamentuak gutxi ziren (88). Egoitza nagusietatik 964 beren jabearen bizilekuak ziren, 239 alokairuan zeuden, 86 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[10]

1.299etxebizitza
1.223egoitza nagusi
1.204etxe
88apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.223
Egoitza nagusia (1.223)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (19)Hutsik (57)

Etxe mota

1.204
Etxea (1.204)Apartamentua (88)

Jabetza egoera

964
239
Jabeak (964)Alokairuan (239)HLM (86)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (376).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik143
1919-194523
1946-197059
1971-1990207
1991-2005370
2006-2020376

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (620). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (753 etxebizitzatan). 1.070 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 440 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 737tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela7
2 gela39
3 gela143
4 gela414
5 gela edo gehiago620

Berogailu mota

753
308
Gas sarea (7)Fuel-olioa (96)Elektrizitatea (753)Gas botila (59)Bestelakoak (308)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.070aparkalekua
440ibilgailu 1
737ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.957 biztanleetatik 1.592 aktibo ziren (% 81,3), horietako 1.472 lanean (% 75,2) eta 120 langabezian (aktiboen % 7,5).

1.95715-64 urteko biztanle
% 81,3aktibo
% 75,2lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,6
25-54 urte% 94,6
55-64 urte% 69,1
Gizonak% 84,5
Emakumeak% 78,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 16,4
BEPC, brebeta% 8,9
CAP-BEP% 8,1
Batxilergoa% 8,5
Goi-mailako +2% 5,2
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

365 ez-aktibotik 166 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 45,5), 82 erretiraturik zeuden (% 22,5) eta 117 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,1).

Ez-aktiboak

% 45
% 22
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 11
% 28
% 29
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 395 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.472 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

395enplegu udalerrian
% 70,1soldatapeko
% 29,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.970 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.970 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 27.040 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 15,9

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 84 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 5 margolariak, 7 zurginak, 5 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 higiezinen agentziak.[12]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Bérat udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.728 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. Estazioko erregistroak 1996ko irailaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Muret-Lherm », fiche climatologique. .
  6. Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]