Berbeia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Berbeia
Kokapena
Herrialdea Euskal Herria
Probintzia Araba
HerriaBarrio (Gaubea)
Koordenatuak42°48′43″N 3°05′08″W / 42.812°N 3.0855°W / 42.812; -3.085542°48′43″N 3°05′08″W / 42.812°N 3.0855°W / 42.812; -3.0855

Berbeia edo Berbea[1] Gaubeako Barrio eta Bachicabo herrien artean dagoen aztarnategi arkeologikoa da. 849 metroko altitudean kokaturik, bukaerako Brontze Aroko eta II. Burdin Aroko arteko aztarnak ditu.

Testuingurua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Arabako alderik sartaldekoenean eginiko indusketak erromanizatu gabeko hainbat kokapen mailatako herrixka baten aztarnak eman zituen, eta zeramika ugariez gainera, brontzezko eta hezurrezko apaingarri batzuk bildu ziren. Usteen arabera, iparreko goi-lautadako herrien kultura berekoak dira.[2]

Kastroa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskal Herriko Unibertsitateko Ondarearen eta Paisaia Kulturalen ikerketa taldearen dokumentuetan ikus daitekeenaren arabera, gaztelu bakar bat besterik ez zegoen eremu horretan XII. mendean; dokumentu zaharrago batzuetan, ordea, argi ageri da gune hori erreferentzia espazial eta sozial garrantzitsu bat zela Gaubeako eta Lantarongo Goi Erdi Aroko konderriko biztanleentzat. 1000. urtearen inguruan, justizia administratzeko lekua zen Berbeia, eta, ondorioz, hainbat lehiakideren arteko gatazkak ebazten ziren bertan. Gainera, gotorleku militarra ere bazen: Ebro ibaiaren ibilguak eta Omecilloren haranak hartzen zituen lurraldea kontrolatzen zuten bertatik. Hori gutxi balitz bezala, konderri hori gobernatzen zuten eliteen bizilekua ere bazen, eta elite horiek harreman sare bat zuten Valpuestako apezpikutzarekin eta Gaubeako beste erdigune batzuekin. Konderriak, bestalde, bazituen bigarren mailako beste zentro batzuk, Los Castros haitzean aurkitutako gotorlekua.[3]

Berbeian egindako indusketa arkeologikoen kanpainei esker, zenbait material arkeologiko berreskuratu zituzten, gaztelua Goi Erdi Arotik erabiltzen zela erakusten zutenak, zehazki. Gainera, brontzezko plaka zurruneko paparreko orratz txiki bat aurkitu zuten.[3]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. López de Guereñu Galarraga, Gerardo. (1989). Toponimia alavesa seguido de Mortuorios o despoblados y Pueblos alaveses. in: Onomasticon Vasconiae. 5 Bartzelona-Bilbo: ALSOGRAF, Euskaltzaindia, 541 or. ISBN 8485479483..
  2. Lur entziklopedietatik hartua.
  3. a b Perlines Apalategi, Leire. (2022-08-25). «Euskal Herriko Antzinate Berantiarreko lehen gaztelua aurkitu dute» Berria CC BY-SA 4.0 lizentziapean.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Euskal Wikiatlasa