Jump to content

Nabigazio menua

«Francesc Macià»: berrikuspenen arteko aldeak

t
Robot: Cambios triviales
(Rename)
t (Robot: Cambios triviales)
'''Francesc Macià i Llussà''' ([[Vilanova i la Geltrú]], [[Katalunia]], [[1859]]ko [[urriaren 29]]a - [[Bartzelona]], [[1933]]ko [[abenduaren 25]]a) ideologia errepublikar eta independentista zuen politikari eta militar katalandarra izan zen. Kataluniako Generalitateko 122. ''president''a (lehendakaria) eta [[Estat Catalá]] (Estatu Katalandarra) eta [[Esquerra Republicana de Catalunya]] (Kataluniako Ezker Errepublikarra) alderdi politikoen sortzailetako bat, Lluís Companys i Jover-rek ordezkatuko zuelarik. Bere bizitzaren amaieran "El Avi" ("Aitona") ezizenez ezaguna zen herri xehearen artean.
 
[[IrudiFitxategi:Manuel Ainaud Sanchez 3.jpg|thumb|left|250px|1932, Francesc Macià (ezk.) eta [[Manuel Ainaud Sánchez]] pedagogoa (esk.)]]
 
== Bizitza ==
Halere, erakunde militarretik atera beharrean suertatu zen 1905an '[[La Veu de Catalunya]]'' ("Katalunia Zaharra") aldizkariari ofizial espainiar batzuek egindako erasoa gaitzetsi ostean. (Aldizkaria moldatzen zen imprimategia erasotu zuten, han Katalunian zeuden espainiar ofizialei buruzko karikatura bat marraztu baitzuten eta espainiar ofizialek iseka moduan hartu zuten. Militar hauen erasoaren aurkako neurriak hartu beharrean arrazoi eman zitzaien eta karikaturaren egileak epaitegi militar batek epaitu zituen).
 
[[IrudiFitxategi:Monument_Macià.jpg|thumb|right|Bartzelonako Kataluniako Enparantzan Francesc Maciá-ren oroimenez eraikitako monumentua]]
 
Moskura joan zen bertako agintari komunisten laguntza bila baina bidaia porrot bat izan zen, hortaz, bere indarrekin jokatzea besterik ez zuen izan eta barneraldi edo sarrera, militar bat antolatu zuen Kataluniaruntz. 1922an [[Estat Català]] (Estatu Katalandarra) alderdi politikoa sortu zuen, 1931an [[Esquerra Republicana de Catalunya]] (Kataluniako Ezker Errepublikarra) alderdiarekin batuko zena, bere barne autonomia bat gozatuaz. 1926an [Estat Català]]k [[Prats de Molló]]ko Konplotaren saiakera egin zuen [[Primo de Riveraren Diktatura]]ren aurka, [[Prats-de-Mollo-la-Preste]]tik («Prats de Mollóko Konplota» zeritzona), [[Frantzia]]n. Saiakera hau [[Frantziako Gendarmeri Nazionala]]k galerazi zuen, baina [[Katalunia]]n ospe handia irabazteko aukera zoragarria eman zion. Konplota erabat galerazita, [[Francesc Macià]] atxilotua eta Belgikara atzerriratua izan zen. Bruselan zenbait hilabetez bizi ondoren, Argentinan klandestinoki sartu zen, han urte erdi baino gehiagoz bizitu zelarik. Habanan [[Partido Separatista Revolucionario de Cataluña]] edo [[Kataluniako Alderdi Iraultzaile Separatista]] sortu zuen, bere presidentea izan zelarik eta lehendabizikoz Katalandar Errepublika bat hedatzeko aukera bat aztertu zuen (1928ko iraila-urria). Primo de Rivera jeneralaren erorketa ondoren(1930 urtarrila), azkenik Macià Kataluniara itzultzen da 1931ko otsailaren 22an. Espainiar Gorteetako diputatu aukeratzen dute 1931an eta 1933an.
466.290

edits