Jump to content

«Herodes Antipas»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
(Artikulua Lur Hiztegiak Wikipediaratzeko proiektuaren barruan aldatuko den abisua kentzea)
[[Fitxategi:CristoHerod ante Herodes (Maestro de Sijena)Antipas.jpg|thumb|Jesus Herodesen aurrean. Sijenako monasterioko [[erretaula]]Herodes nagusikoAntipasen taulatxanpona.]]
'''Herodes Antipas''' ('''Herodes Tetrarka''' bezala ere ezaguna) ([[antzinako greziera]]z: Ἡρῴδης Ἀντίπατρος, ''Hērǭdēs Antipatros''; [[Judea]] [[K. a. 20]] - [[Lyon]], [[39]]), [[Galilea]] eta [[Perea (eskualdea)|Pereako]] [[tetrarkia|tetrarka]] izan zen ([[K. a. 4]]-[[39]]). [[Herodes I.a Handia]] eta Malthace [[Samariako eskualdea|samariarraren]] semea eta [[Herodes Arkelao]]ren anaia zen.
 
[[File:Brooklyn Museum - Herod (Hérode) - James Tissot - overall.jpg|thumb|Herodes Antipas, [[James Tissot]]en margolana.]]
[[Erroma]]n hazia izan zen bere anaia Arkelao eta [[Herodes Filipo]] izeneko bere anaiordearekin batera. Bere aita hil ondoren, [[Augusto]] enperadoreak, Galilea eta Pereako tetrarkia eman zion. Bere anaiorde zen Herodes Filiporen emaztea zen [[Herodias]]ekin ezkontza zalapartatsu bat ospatu zuen. Herodiasekin ezkondu ahal izateko, bere emazte legitimoa eta [[nabateo]]en (hiriburua [[Petra]]n zuen herri arabiarra) errege zen Aretas IV.aren alaba zena arbuiatu zuen. Haserre bizian, Aretasek Herodes Antipas eraso zuen, eta soilik Siriako gobernari erromatarra eta, denbora bat beranduago, erromatar enperadore izango zen [[Vitelio]]k eragotzi zuen Herodesen erabateko porrota.
 
'''Herodes Antipas''' ('''Herodes Tetrarka''' bezala ere ezaguna) ([[antzinako greziera]]z: Ἡρῴδης Ἀντίπατρος, ''Hērǭdēs Antipatros'';), '''Herodes Tetrarka''' izenaz ere ezaguna ([[Judea]], [[K. a. 20]] - [[Lyon]], [[39]]), [[Galilea]] eta [[Perea (eskualdea)|Pereako]] [[tetrarkia|tetrarka]] izan zen ([[K. a. 4]]-[[39]]). [[Herodes I.a Handia]]ren eta Malthace [[Samariako eskualdea|samariarraren]] semeaseme eta [[Herodes Arkelao]]ren anaia zen.
Herodes Antipasek, bere aitaren eraikuntza lana jarraitu zuen. [[Seforis]] gotortu zuen, hau, bere hiriburu bihurtuz, Perean Bet-Haramgo gotorlekua altxarazi zuen, eta, beranduago, [[Tiberiades]] hiria ([[Tiberio]] erromatar enperadorearen omenez bataiatu zuena) [[Galileako Itsasoa]]ren ibarrean, hiriburua bertara eraman zuelarik (hiriak, bere izena eman zion lakuari, eta, denbora luzez, judutar gune kultural handia izan zen). Dirudienez, Herodiasek konbentzituta, [[Kaligula]]gana joan zen, berriki enperadore izendatua izan zena, Judeako koroa aldarrikatzera, une horretan bere iloba zen [[Herodes Agripa I.a]]ren eskuetan zegoena. Erantzun bezala, Agripak Kaligula enperadoreari idatzi zion, bere osaba Herodesi, partiarrekin [[Erroma]]ren aurka aliantza sekretu bat adostu izana leporatzen. Kaligulak, orduan, Herodes Antipas eta bere emaztea, 39an, [[Lyon]]era (Lugdunum) erbesteratzea agindu zuen, eta urte hortan bertan hil zen Herodes Lyonen.
 
[[Erroma]]n hazia izan zen, bere anaia ArkelaoArkelaorekin eta bere anaiorde [[Herodes Filipo]] izeneko bere anaiordearekinrekin batera. BereHerodes Antiparen aita hil ondoren, [[Augusto]] enperadoreak, Galilea eta Pereako tetrarkia eman zion. Bere anaiorde zen Herodes Filiporen emaztea zenemazte [[Herodias]]ekin ezkontza zalapartatsu batzalapartatsua ospatuizan zuen. Herodiasekin ezkondu ahal izateko, bere emazte legitimoa eta [[nabateo]]en (hiriburua [[Petra]]n zuen herriarabiar arabiarraherria) errege zen Aretas IV.aren alaba zena arbuiatu zuen. Haserre bizian, Aretasek Herodes AntipasAntipasi eraso zuenzion, eta soilikorduko hartan Siriako gobernarierromatar erromatarragobernaria zen eta, denbora bat beranduago,geroago erromatar enperadore izango zen [[Vitelio]]k eragotzi zuen Herodesen erabateko porrota.
Herodes Antipas [[Itun Berria]]n agertzen da, [[Joan Bataiatzailea]]ren hilketaren erantzule bezala, bere emazte Herodiasek konbentzituta (Markos 6:17-29, Mateo 14:3-12). [[Lukasen Ebanjelioa]]n, Jesus bere aurrean agertzen da, eta bere isekak jasaten ditu (Lukas 23:6-12), beste ebanjelistako batek ere kontatzen ez duen topaketa batean.
 
Herodes Antipasek, bere aitaren eraikuntza lana jarraitu zuen. [[Seforis]] gotortu zuen, hau,eta bere hiriburu bihurtuz,bihurtu; Perean Bet-Haramgo gotorlekua altxarazi zuen,; eta, beranduagogeroago, [[Tiberiades]] hiria ([[Tiberio]] erromatar enperadorearen omenez bataiatu zuena), [[Galileako Itsasoaitsasoa]]ren ibarreanertzean, eta hiriburua bertarahara eraman zuelarikzuen (hiriak, bere izena eman zion lakuariaintzirari, eta, denbora luzez, judutar gune kulturalkulturagune handia izan zen). Dirudienez, Herodiasek konbentzituta, [[Kaligula]]gana joanjo zenzuen, berriki enperadore izendatua izan zena, Judeako koroa aldarrikatzeraeskatzera, une horretan bere iloba zen [[Herodes Agripa I.a]]ren eskuetan zegoena. Erantzun bezalagisa, Agripak Kaligula enperadoreari idatzi zion,: bere osaba Herodesi, leporatu zion partiarrekin [[Erroma]]ren aurkaaurkako aliantza sekretu bat adostu izana leporatzen. Ondorioz, Kaligulak, orduan39an, Herodes Antipas eta bereharen emaztea, 39an, [[Lyon]]eraa (Lugdunum) erbesteratzea agindu zuen, eta urte hortanhartan bertan hil zen Herodes Lyonen.
 
Herodes Antipas [[Itun Berria]]n agertzenageri da, [[Joan Bataiatzailea]]ren hilketaren erantzule bezalagisa, bere emazte Herodiasek konbentzituta (Markos 6:17-29, Mateo 14:3-12). [[Lukasen Ebanjelioa]]n, Jesus bereHerodes Antipasen aurrean agertzen da, eta bereharen isekak jasaten ditu (Lukas 23:6-12), beste ebanjelistako batek ere kontatzen ez duen topaketa batean.
 
{{Commonskat|Herod Antipas}}
[[he:הורדוס אנטיפס]]
[[id:Herodes Antipas]]
[[is:Heródes Antípas]]
[[it:Erode Antipa]]
[[ja:ヘロデ・アンティパス]]