«Jesus Maria Leizaola»: berrikuspenen arteko aldeak

Jump to navigation Jump to search
(Artikulua Lur Hiztegiak Wikipediaratzeko proiektuaren barruan aldatuko den abisua jartzea)
{{ lurlanean }}
{{Agintari infotaula
| irudia = Leizaola Lehendakaria.jpg
| hillekua = [[Donostia]], [[Gipuzkoa]]</br>{{EH|1}}
| alderdia = [[EAJ]]
| lanbidea =
}}
'''Jesús María Leizaola Sánchez''' ([[Donostia]], [[1896]]ko [[irailaren 7]]a - Donostia, [[1989]]ko [[martxoaren 16]]a) [[Zuzenbidea|abokatua]], idazlea eta [[Euzko Alderdi Jeltzalea|EAJko]] burua izan zen.
 
[[1931]]n, [[1933]]an eta [[1936]]an [[Madril]]go gorteetan diputatu hautatuta, 1936ko urrian lehenengo [[Eusko Jaurlaritza]]k Justizia eta Kultura sailburu izendatu zuen. [[Frantzia]]n [[1937]]tik aurrera erbesteratuta, [[Normandiako Lehorreratzea]]n aliatuen laguntzako unitate militar txiki bat antolatu zuen. Agirre lehendakaria hil zenean ([[1960]]), lehendakari izendatu zuten.
 
== Bizitza ==
[[Euskal Herria|Euskal Herrira]] [[1979]]an itzuli zen, [[Carlos Garaikoetxea]] lehendakariari zilegitasun osoa emanda. Eusko Legebiltzarreko kidea izan zen lehen legegintzaldian.
 
Oinarrizko ikasketak [[Lekarozko ikastetxea]]n egin ondoren [[Deustuko Unibertsitatea]]n amaitu zituen zuzenbide ikasketak. 1917an [[Gipuzkoako Aldundia]]n lanean zebilela, aldarrikapen autonomiazaleetan parte hartu zuen. 1919-1925 urte bitartean Bilboko udaletxeko Ogasun zuzendaria izan zen. 1922an espetxean egon zen [[Alfontso XIII.a]]ren aurrean, Euskal Unibertsitatea eskatuz, egindako protesta ekintza batengatik. Gaztetandik EAJ alderdiko kide izan zen, eta Gorteetako diputatua izan zen Gipuzkoatik Errepublikaren garaiko lehen legegintzaldian. 1933an diputatu hautatu zuten berriro, baina dimisioa eman eta Gipuzkoako Aldundiko Idazkaritza hartu zuen. [[1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua|1936ko Autonomia Estatutua]] onartu zelarik, Zuzentza burukidea izendatu zuen [[Jose Antonio Agirre]] Lehendakariak. Frankistek Bilbo inguratua zutenean, behin-behineko Defentsarako Batzordeko lehendakari izendatu zuten. 1937an Agirre Lehendakariak Frantziara erbesteratzeko agindua eman zion Leizaolari. Frantzian euskal iheslariei laguntzen jardun zuen eta Agirre lehendakariak ogasun burukidea izendatu zuen 1946an. 1960an Agirre hil zenean erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzako Lehendakari hautatu zuten. 1977 arte ez zen Hego Euskal Herrira itzuli eta [[Carlos Garaikoetxea]] lehendakariari zilegitasun osoa eman zion. 1980an Euskal Autonomia Erkidegoko legebiltzarkide hautatu zuten. Handik urtebetera Euskalerriaren Adiskideak elkartean sartu zen eta sarrera hitzaldian ''La euritmia en la poesía vasca y sus relaciones con otras Bellas Artes'' lana irakurri zuen. ''Euzkadi, Gipuzkoarra, Argia, El Día, Yakintza, Eusko-Enda. Euzko-Deia, Alderdi, Diario Oficial'' eta ''Gudari'' aldizkarietan eman zituen argitara artikuluak.
1924tik María del Coro Loidi Zulaikarekin ezkonduta zegoenizan zen.
 
== Toki izenak ==
[[Euskal Herria|Euskal Herriko]] hainbat Udalek Leizaola lehendakaria gogoratu nahi izan dute beraien kaletegian.
 
* [[Fitxategi:Bizkaikobanderea.svg|25px|Bizkaia]] [[Berango]]: Kalea.
* [[Fitxategi:Bizkaikobanderea.svg|25px|Bizkaia]] [[Bilbo]]: Kalea [[Abandoibarra]] aldean.
* [[Fitxategi:Gipuzkoa_flag.svg|25px|Gipuzkoa]] [[Donostia]]: [[Kursaal]] jauregiaren ondoko kai-muturreko ibiltokia.
* [[Fitxategi:Álava.svg|25px|Araba]] [[Gasteiz]]: Enparantza.
* [[Fitxategi:Álava.svg|25px|Araba]] [[Langraitz]]: Kalea.
* [[Fitxategi:Bizkaikobanderea.svg|25px|Bizkaia]] [[Mungia]]: Enparantza.
* [[Fitxategi:Bizkaikobanderea.svg|25px|Bizkaia]] [[Zamudio]]: Enparantza.
 
== Liburuak ==
 
* ''Contribución vasca a la ciencia y al derecho'' ([[1935]])
* ''EconomíaLiteratura vascaVasca'' ([[1937]]1923);
* ''La poesíaContribución vasca ena la ciencia lasy Bellasal Artesderecho'', ([[1951]]1935);
* ''La frontera vasca contra los moros'' (1937), ''Contribución de los vascos a la formación y a la ciencia del Derecho'', (1937);
* ''Economía vasca'', (1937);
* ''Euzkadik Iberia lurraldeko erriak alkartu '', (1945);
* ''Estudios sobre la poesía vasca'', (1951);
* ''La poesía vasca en las Bellas Artes'', (1951);
* ''La Crónica en la poesía popular vasca'', (1961);
* ''Líneas generales de la formación de la economía vasca en la historia hasta hoy'', (1962);
* ''1808-1814 en la poesía popular vasca y otros estudios'', (1965);
* ''Acontecimientos del s. XX en poetas euskéricos'', (1974);
* ''Crónicas y romances en la poesía euskérica'', (1981);
* ''La marina civil vasca en los siglos XIII, XIV y XV '', (1984).
 
 
== Kanpo loturak ==
[[it:Jesús María de Leizaola]]
[[nl:Jesús María de Leizaola Sánchez]]
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}

Nabigazio menua