Jump to content

«Azterketa (ebaluazioa)»: berrikuspenen arteko aldeak

"froga" okerraren ordez "proba"; eta "ezagutza" hitzaren ordezko gisa "jakite maila"
t (85.86.10.214 wikilariaren aldaketak ezabatuz, Luckas-bot wikilariaren azken bertsiora itzularazi da.)
("froga" okerraren ordez "proba"; eta "ezagutza" hitzaren ordezko gisa "jakite maila")
[[Fitxategi:Test_(student_assessment).jpeg|thumb|300px|Ikasle batzuk azterketa bat egiten.]]
 
[[Hezkuntza]]n, '''azterketa''' ikasleen ezagutzak eta trebeziak [[ebaluazio|ebaluatzeko]] erabiltzen den frogaproba bat da, normalizatua eta uniformea azterketa burutzen ari diren ikasle guztientzat. Hezkuntzaz gainera, azterketak lanpostuetarako lehiaketetan (Enplegu Publikorako Eskaintza batean, esaterako) eta zertifikazio-arloan ([[EGA]] azterketa, esaterako) ere erabiltzen dira. Gehienetan, galdera edo atal ezberdinetan banatzen da eta [[ikasle]] edo hautagai bakoitzak galdera horiek zuzen erantzun edo lortutako [[gaitasun]]ak erakutsiz garatu behar ditu. Ikasleak frogaproba amaitutakoan, irakasleak edo azterketa ebaluatzeko aukeratutako pertsonak azterketa zuzendu eta kalifikazio bat jartzen dio, bere ezagutza eta gaitasunen erakusgarri dena. Ohikoa da, kalifikazio kuantitatibo batekin batera, azterketa ''gainditua'' edo ''gainditu gabe'' erara ebaluatzea eta ''gainditu gabe'' izatekotanizanez gero ikasleak berriz ere azterketa errepikatu behar du beste momentu batean bere ezagutzajakite maila egiaztatzeko.
 
== Azterketa motak ==
Test erako azterketetan baliteke erantzun bat jakin gabe zoriz asmatzea. Hau ekiditeko erantzun okerrengatik puntuazio totala murrizteko formulak asmatu dira. Horrela, ikasleak nahiago izango du askotan galdera hutsean utzi, jakin gabe erantzutea baino. Testeko galderak laburrak eta azkarrak izanik, irakasgai osoa laburbil daiteke azterketa batean, galdetu gabeko hutsunerik utzi gabe. Ebaluatzailearentzako beste abantailak zuzenketa azkarra eta kalifikazio objektiboa dira. Eragozpenetan buruz ikasita erantzuten dela eta galderak testuingurutik kanpo kokatzea hautematen dira. Hori dela eta, galdera objektiboen azterketa tresna egokia izan dadin garrantzitsua da galderen diseinuan hutsalkeriak baztertu eta edukiaren alderdi nagusienak planteatzen dituzten galderak jartzea. Ebaluazio-tresna moduan, testa fidagarritasun edo zehaztasun handikoa da, baina bere baliozkotasuna edo neurtu nahi duen aldagaia benetan neurtzen duen zalantzazkoa da.
 
Testak edo frogaproba objektiboak oso azkarrak izaten dira, minutu gutxi batzuetan egin beharrekoak, eta erantzuna zuzena zein den hausnartzeko denbora gutxi eskaintzen dute. Horregatik, ikasleak gai guztiak buruz ongi ikasita izatea gomendatzen da, pentsatu gabe lehenbaitlehen erantzuteko. Erantzunak oso antzekoak izaten dira askotan eta horregatik galdera eta aukerak ongi irakurtzea komeni da. Bukaeran eta denbora izanez gero, komeni da erantzunak errepasatzea, baina ez da gomendatzen erantzunak behin eta berriz aldatzen ibiltzea, horrekin denbora galdu, urduri jarri eta kontzentrazioa galdu besterik ez baita egiten.
 
=== Galdera irekiak ===
 
Galdera irekietan, berriz, ikasleak idatziz ematen du erantzun zuzena. Galdera hauen erantzunak ez dira testekoak bezain laburrak izaten eta definizioak azaldu, kontzeptuen arteko erlazioak ezarri edota gai orokor bat garatzea eskatzen da, enuntziatuan edo izenburuan jarritakoari jarraituz. Test motako azterketetan ez bezala, erantzuna ez da zuzena ala okerra eta galdera ebaluatzeko orduan zuzentasun-maila ezberdinak daude. Galdera irekiak malguak dira, edozer gain galdetu baitaiteke beraietan, baina galderak argiak eta zehatzak izatea komeni da, ikasleak zer erantzun behar duen zehaztasunez jakin dezan. Horrela, ''XVIII. mendea'' izenburu hutsa duten galdera irekiak baztertu eta ahalik eta xehetasun gehien eman behar dira ikasleak eman beharreko erantzunari buruz, ikasleak zer galdetzen zaion jakiteko eta ebaluatzerakoan zuzenketa objektiboagoa izan dadin. Bestalde, galdera irekien bitartez ikasleak gaiari buruz duen ezagutzajakite maila ebaluatzeaz gainera, ikasleak garatu beharreko beste [[konpetentzia]] zenbait ere erakutsi behar ditu, idazketa egokia eta ahalmen analitikoa, besteak beste.
 
Galdera irekiek eragozpenak ere badituzte:
Orokorrean, pertsona baten [[komunikazio gaitasun]]a, analisi- eta sintesi-ahalmena ebaluatzeko erabiltzen dira. Hizkuntza batean pertsona batek duen mintzamena eta ulermena ebaluatzeko ere erabiltzen dira ahozko azterketak. Aldi berean, ez dira informazioaren ezagutza edo oroimen hutsa ebaluatzeko egokienak. Lanpostu baterako hautaprobetan ere egiten dira, elkarrizketa moduan. Unibertsitate-mailan maiz erabiltzen dira, [[tesi]]ak, karrera amaierako lanak edo gai bat jorratzeko aurkezpenak baloratzeko. Kasu hauetan, ohikoa da gainera ahozko azterketa epaimahai baten aurrean egitea eta ikasle edo hautagaiaren aurkezpena bukatzean epaimahaikideek ikasleari edo hautagaiari galderak egitea.
 
Ahozko frogarenprobaren abantaila moduan,
 
* gai bati buruzko ezagutza sakonaz gainera, ahalmen kritikoa eta gaitasun komunikatiboa egiaztatzen ditu;
* ikasle edo hautagai anitz direnean ebaluatu beharrekoka, denbora luzea eskatzen duen ebaluaketa metodoa da;
* ebaluatzailearen eta ebaluatuaren arteko harreman zuzenak subjetibitate eta zilegitasun-arazoak izan ditzake ebaluatzaile bakarra dagoenean;
* frogaproba baliogabeturik gera daiteke ikaslea edo hautagaia oso urduri dagoenean, orduan egindako lana edo bestelako gaitasunak erakusteko aukerarik ez baitu izango;
* hitz egiteko erraztasunak eta atsegina izateak gaiaren ezagutza eskasa ezkuta dezake;
* ikasleak eta hautagaiak frgoa ezberdinekin ebaluatzen dira;
Anonymous user