Capcir: berrikuspenen arteko aldeak

Wikipedia, Entziklopedia askea
Ezabatutako edukia Gehitutako edukia
Adrar (eztabaida | ekarpenak)
No edit summary
Adrar (eztabaida | ekarpenak)
No edit summary
38. lerroa: 38. lerroa:


== Hizkuntza ==
== Hizkuntza ==
Eskualdeko [[katalan]]a (''[[capcinès]]'') oso berezia da; [[Joan Coromines]]en arabera [[iparraldeko katalan]] arkaikoarenak izan litezkeen ezaugarriak ditu. Horrek bai katalan estandarrarengandik bai [[Rosselló]]koarengandik argi desberdintzen da. [[Okzitaniera]]rekiko trantsiziozko [[dialekto]]a da eta herriak zenbat eta iparralderago egon hainbat argiagoa da antzekotasuna, bereziki [[fonetika]]n.



== Erreferentziak ==
== Erreferentziak ==

23:19, 28 iraila 2012ko berrikusketa

Capcirreko kokapena Ekialdeko Pirinioak departamenduan.
Eskualdea eta udalerrietako mugak.

El Capcir Ipar Kataluniako eskualdea da. Administrazioz Frantziako estatuaren menpean dago eta ez du onarpen ofizialik.

Geografia

Zazpi udalerrik osatua da; hiriburua Formiguera (435 biztanle) da eta els Angles (568) apur bat populatuago, beti ere oso biztanleria apalean. Iparraldean Okzitania du, ekialdean Conflent eta hegoalde zein mendebaldean Cerdanya.

Cerdanyako urak Segre eta Ebrora -hegoalderantz joz- eta Conflentekoak Tet ibaira -ekialderantz- doazen bitartean, Capcir iparraldeari begira dago: eskualdean jaiotzen den Aude ibaia du ardatz eta hegoaldetik iparraldera eskualde osoa zeharkatzen du. Ibai hau garrantzi handikoa da, batez ere Okzitaniako lurretatik pasatzen da eta departamendu bati izena ematen dio.

Batez beste 1.500 mtan dagoen goi-ordokia da. XX. mendearen azken hamarkadak arte nekazaritza izan da baina turismoak hazkunde handia izan du; baso eta aintziraz josita, mendi ibilaidietarako eta eski nordikorako oso egokia da. Klima nolakoa den adierazten duten bi ezizen eman zaizkio: el Petit Canadà ("Kanada txikia") eta la Petita Sibèria ("Siberia txikia"). Siberiari egiten zaion erreferentzia egokia da, Mendebaldeko Europan geratzen diren Ligularia sibirica Artiko aldeko landarearen ale bakanetakoak Capcirren daudelako.

Historia

Capcir eta Ipar Kataluniako beste eskualdeak Kataluniatik banandu ziren XVII. mendean Segadorsen Guduaren ostean sinatu zen Pirinioetako Hitzarmenaren ondorioz. Han, Frantziak eta Espainiak Katalunia elkarren artean banatzea adostu zuten.

Udalerriak

Udalerria Biztanleria[1]
els Angles 568
Font-rabiosa 107
Formiguera 435
la Llaguna[2] 288
Matamala 290
Puigbalador 98
Real 41

Argazkia

La Bollosa, els Angles (Capcir) eta Angostrina i Vilanova de les Escaldesen (Cerdanya) artean banatutako aintzira.

Hizkuntza

Eskualdeko katalana (capcinès) oso berezia da; Joan Corominesen arabera iparraldeko katalan arkaikoarenak izan litezkeen ezaugarriak ditu. Horrek bai katalan estandarrarengandik bai Rossellókoarengandik argi desberdintzen da. Okzitanierarekiko trantsiziozko dialektoa da eta herriak zenbat eta iparralderago egon hainbat argiagoa da antzekotasuna, bereziki fonetikan.

Erreferentziak

  1. Iturria: INSEE, 2006.
  2. Gran Enciclopèdia Catalanak Capcirren baina Nomenclàtor toponímic de la Catalunya del Nord lanak (IECk eta Perpinyàko Unibertsitateak eginikoa) Conflenten kokatzen du.

Ikus, gainera

Kanpo loturak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Capcir


Ipar Kataluniako eskualdeak
Alta Cerdanya | Capcir | Conflent | Rosselló | Vallespir