«Jesus Maria Leizaola»: berrikuspenen arteko aldeak

Jump to navigation Jump to search
ez dago edizio laburpenik
| trataera = Jaun Txit Agurgarria
| irudia = Leizaola Lehendakaria.jpg
| irudioina = Jesus Maria Leizaola [[EAJ]]ko ekitaldi batean,</br>[[1980]]ko [[otsailaren 27]]an.
| armarria = Laurak bat.svg
| kargua = [[Euzko Jaurlaritza]]ko 2. Lehendakaria
== Bizitza ==
 
Oinarrizko ikasketak [[Lekarozko ikastetxea]]n egin ondoren [[Deustuko Unibertsitatea]]n amaitu zituen zuzenbide ikasketak. 1917an [[Gipuzkoako Aldundia]]n lanean zebilela, aldarrikapen autonomiazaleetan parte hartu zuen. 1919-1925 urte bitartean Bilboko udaletxeko Ogasun zuzendaria izan zen. 1922an[[1922]]an espetxean egon zen [[Alfontso XIII.a]]ren aurrean, Euskal Unibertsitatea eskatuz, egindako protesta ekintza batengatik. Gaztetandik EAJ alderdiko kide izan zen, eta Gorteetako diputatua izan zen Gipuzkoatik Errepublikaren garaiko lehen legegintzaldian. 1933an diputatu hautatu zuten berriro, baina dimisioa eman eta Gipuzkoako Aldundiko Idazkaritza hartu zuen. [[1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua|1936ko Autonomia Estatutua]] onartu zelarik, Zuzentza burukidea izendatu zuen [[Jose Antonio Agirre]] Lehendakariak. Frankistek Bilbo inguratua zutenean, behin-behineko Defentsarako Batzordeko lehendakari izendatu zuten. 1937an Agirre Lehendakariak Frantziara erbesteratzeko agindua eman zion Leizaolari. Frantzian euskal iheslariei laguntzen jardun zuen eta Agirre lehendakariak ogasun burukidea izendatu zuen 1946an. 1960an Agirre hil zenean erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzako Lehendakari hautatu zuten. 1977 arte ez zen Hego Euskal Herrira itzuli eta [[Carlos Garaikoetxea]] lehendakariari zilegitasun osoa eman zion. 1980an Euskal Autonomia Erkidegoko legebiltzarkide hautatu zuten. Handik urtebetera Euskalerriaren Adiskideak elkartean sartu zen eta sarrera hitzaldian ''La euritmia en la poesía vasca y sus relaciones con otras Bellas Artes'' lana irakurri zuen. ''Euzkadi, Gipuzkoarra, Argia, El Día, Yakintza, Eusko-Enda. Euzko-Deia, Alderdi, Diario Oficial'' eta ''Gudari'' aldizkarietan eman zituen argitara artikuluak.
 
1924tik María del Coro Loidi Zulaikarekin ezkonduta izan zen.
[[Irudi:Jesús Insausti Urquirizar.jpg|thumb|200px|left|thumb|[[Jesus Elosegi|Jesus Elosegi ''"Uzturre"'']], [[Sabin Zubiri]] eta Jesus Maria Leizaola.]]
 
1924tik[[1924]]tik María del Coro Loidi Zulaikarekin ezkonduta izan zen.
 
Gaztetandik [[EAJ]] alderdiko kide izan zen, eta [[Espainiako Gorteak|Espainiako Gorteetako]] diputatua izan zen [[Gipuzkoa]]tik [[Espainiako Bigarren Errepublika]]ren garaiko lehen legegintzaldian. [[1933]]an diputatu hautatu zuten berriro, baina dimisioa eman eta [[Gipuzkoako Foru Aldundia|Gipuzkoako Aldundiko]] Idazkaritza hartu zuen. [[1936ko Euskadiren Autonomia Estatutua|1936ko Autonomia Estatutua]] onartu zelarik, Zuzentza burukidea izendatu zuen [[Jose Antonio Agirre]] Lehendakariak. Frankistek Bilbo inguratua zutenean, behin-behineko Defentsarako Batzordeko lehendakari izendatu zuten.
 
[[1937]]an Agirre Lehendakariak [[Frantzia]]ra erbesteratzeko agindua eman zion Leizaolari. Frantzian euskal iheslariei laguntzen jardun zuen eta [[1946]]an Agirre lehendakariak ogasun burukidea izendatu zuen. [[1960]]an Agirre hil zenean, erbestean zegoen Eusko Jaurlaritzako Lehendakari hautatu zuten. [[1979]]ko [[abenduaren 15]]a arte ez zen [[Hego Euskal Herria|Hego Euskal Herrira]] itzuli<ref>[http://www.lehendakaritza.ejgv.euskadi.net/r48-contlehe/eu/contenidos/informacion/v2_sedes/eu_sedes/sedes.html Egoitzak. Lehendakaritza.] {{eu}}</ref> eta [[Carlos Garaikoetxea]] lehendakariari zilegitasun osoa eman zion. 1980an Euskal Autonomia Erkidegoko legebiltzarkide hautatu zuten. Handik urtebetera [[Euskalerriaren Adiskideen Elkartea]]n sartu zen eta sarrera hitzaldian ''La euritmia en la poesía vasca y sus relaciones con otras Bellas Artes'' lana irakurri zuen. ''Euzkadi, Gipuzkoarra, Argia, El Día, Yakintza, Eusko-Enda. Euzko-Deia, Alderdi, Diario Oficial'' eta ''Gudari'' aldizkarietan eman zituen argitara artikuluak.
 
== Toki izenak ==
[[Fitxategi:Donostiako Leizaola Lehendakariaren ibiltokia.jpg|thumb|left|200px|Leizaola lehendakariaren ibiltokia jaioterriko, [[Donostia]]ko, [[Kursaal]] jauregiaren ondoan.]]
[[Euskal Herria|Euskal Herriko]] hainbat Udalek Leizaola lehendakaria gogoratu nahi izan dute beraien kaletegian.
 
* {{EH-BI}} [[Berango]]: Kalea.
* {{EH-BI}} [[Bilbo]]: Kalea [[Abandoibarra]] aldean.
* {{EH-GI}} [[Donostia]]: [[Kursaal]] jauregiaren ondoko kai-muturreko ibiltokia.
* {{EH-AR}} [[Gasteiz]]: Enparantza.
* {{EH-AR}} [[Langraitz]]: Kalea.
* {{EH-BI}} [[Mungia]]: Enparantza.
* {{EH-BI}} [[Zamudio]]: Enparantza.
 
== Liburuak ==
 
* ''Literatura Vasca'' (1923);
* ''Contribución vasca a la ciencia y al derecho'', (1935);
* ''Crónicas y romances en la poesía euskérica'', (1981);
* ''La marina civil vasca en los siglos XIII, XIV y XV '', (1984).
 
== Iruditegia ==
<gallery>
[[Fitxategi:Donostiako Leizaola Lehendakariaren ibiltokia.jpg|thumb|left|200px|Leizaola lehendakariaren ibiltokia jaioterriko, [[Donostia]]ko, [[Kursaal]] jauregiaren ondoan.]]
</gallery>
 
== Erreferentziak ==
{{ lur | data=2011/12/26}}
<references/>
 
== Kanpo loturak ==
[[Kategoria:Jeltzaleak|Leizaola, Jesus Maria]]
[[Kategoria:Eusko Legebiltzarkide ohiak|Leizaola, Jesus Maria]]
[[Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kideak|Leizaola, Jesus Maria]]
[[Kategoria:Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak|Leizaola, Jesus Maria]]
[[Kategoria:1896ko jaiotzak|Leizaola, Jesus Maria]]
128.145

edits

Nabigazio menua