Jump to content

«Zenbakizko kognizioa»: berrikuspenen arteko aldeak

ez dago edizio laburpenik
Garapen psikologikoaren ikerketek adierazi dutenez, haurrek, [[animalia]]k bezala, zenbakiaren zentzu hurbila daukate. Adibidez, ikerketa batean, haurrei askotan 16 puntutako hilarak aurkezten zitzaizkien (bloke batean). Kontrolak egiten ziren, tokian zeuden zenbakizkoak ez ziren parametroak baztertzeko, adibidez, azalera gunea, argitasuna, zirkunferentzia, etab. Haurrei 16 puntutako erakusgai ugari erakutsi ondoren, horretara ohitu egiten ziren edo erakusgaiari denbora luzez begiratzeari uzten zioten. Ondoren, haurrei 8 puntuko erakusgaia aurkezten zitzaien eta denbora luzeagoa hartzen zuten erakusgai berria begiratzeko.
 
Zenbakizkoak ez ziren faktoreak baztertzeko zeuden kontrol kantitateagatik, ikertzaileek esan zuten sei hilabeteetako haurrek 8-16 arteko ezberdintasunei sentikorrak direla. Ondoren egindako ikerketetan, antzeko metodologiak erabilita, sei hilabeteko haurrek, zenbakiak ezberdindu ahal dituztela erakusten dute, 2:1 kozientea ezberdinduz (8 vs 16 edo 16 vs 32) baina ez 3:2 [[kozientea]] (8 vs 12 edo 16 vs 24). Beste alde batetik, hamar hilabeteetako haurrek arrakastaizan zuten bi kasuetan, 2:1 kozientean eta baita 3:2an ere. Honekin iradokitzen dute adinaren arabera zenbatekotasunaren inguruko sentsibilitatea handitzen dela.
 
Beste ikerketa batzuetan, [[Karen Wynn]]ek eta bere kideek erakutsi zuten lau hilabete baino gazteagoak diren haurrek [[batuketa]] eta [[kenketa sinpleak]] egiteko gaitasuna dutela, (1+1=2 eta 3-1=2) esaterako. Hau frogatzeko, Wynnek eta bere kideek “ikusmin bortxaketa” paradigma erabili zuten. Horretan, haurrei pantaila baten atzean eskutatzen den [[Mickey Mouse]] panpina eta honi jarraitzen dion beste panpina bat erakutsi zioten. Pantaila jaistean haurrei Mickey bakarra erakusten bazitzaien (“ezinezko gertakaria”) haurrek bi Mickey erakusten zitzaienean baino denbora gehiago behar zuten egoera begiratzeko (“posiblea den gertakaria”). Baina hau egia da gertakari kopurua lau baino handiagoa ez baldin bada (adibidez, haurrek 4-2=2 egitean huts egiten dute).
 
== Ikerlan neuropsikologikoak eta neuro-adierazgarriak ==
 
Gizakiaren ikerkuntza neuro-adierazgarri batzuk frogatu dute [[lobulu]] parietaleko zonalde batzuk, barne hartuta ildo intraparietala (IPS) eta beheko lobulu [[parietala]] (IPL), aktibatu egiten direla galdetua denean kalkulu zeregin bat egiteko. Bietan oinarrituta, neuro-adierazpenean eta neuropsikologian, [[ST. Dehaene]] eta bere kideek sujeritu dute bi estruktura parietal hauek rol osagarriak betetzen dituztela.
 
Ildo [[intraparietala]] pentsatua dago ostatu emateko zirkuitu sistemari, zeintzuk zenbakizko baloespenean eta zuzeneko kalkuluan inplikatuak dauden, kenketan esaterako. Beheko lobulu parietala, berriz, pentsatua dago [[biderketak]] bezelako ekintzetan inplikatzeko. Hau horrela, beheko lobulu parietalean kaltea daukan gaixo atek kenketak egiteko gai izango da baina ez biderketak egiteko, eta kontrakoa ildo intraparietalean kaltea duen gaixoarentzat. Aurrekoei gehitzen zaie aurre lobulua, zeina memorian eta atentzioan inplikatua dagoen.
 
Etorkizunean ikerkuntzak[[ikerkuntza]]k egitea beharrezkoa izango da [[atentzioa]], hizkuntza eta memoriak[[memoria]]k zenbakizko prozesuetan dute inplikazioak zehazteko.
 
[[Kategoria:Matematika]]
15

edits