«Iberiar goi-lautada»: berrikuspenen arteko aldeak

Jump to navigation Jump to search
hasiera txukuntzea
(hasiera txukuntzea)
[[Fitxategi:Spain.png|thumb|right|300px|[[Iberiar penintsula]]ren orografia]]
'''Iberiar goi-lautada'''<ref>{{Web erref|izena=22 or.|izenburua=159. araua|url=http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0159.pdf|argitaletxea=Euskaltzaindia|sartze-data=2010-10-6}}</ref> ([[gaztelania]]z: ''{{lang-es|Meseta Ibérica'' edo ''Meseta Central''}}) [[Iberiar penintsula]]nren dagoenerdialdean [[goi-ordoki]]a da. [[Espainia]]ko erdialdean kokatzendago, daeta etaharen ia bere lurralde osoa betetzen du. [[Geologia|Geologikoki]]ren aldetik, [[Paleozoiko]]ko Mendigune Hesperikoan du sorrera; mendiguenamendigune hura, [[higadura]]ren eraginez, [[goi-ordoki]] bihurtu zen.
 
[[Goi-ordoki]]aren batez besteko altuera 600 [[metro]]koa da, baina iparraldeko zatia altuagoa da hegoaldeakoahegoaldekoa baino.
 
[[Alexander von Humboldt]] izan zen goi-lautada hori aipatu zuen lehena, [[XIX. mendea]]n. Ordu arte, lurralde hori ez zen Iberiar penintsulako gainerako lurretatik bereizia zen goi-lautada bakartzat hartzen.
[[XIX. mendea|XIX. mendera]] arte, Iberiar goi-lautada ez zen [[Iberiar penintsula]]ren zati batentzat hartuta, [[Alexander von Humboldt]]ek hala adierazi arte goi lautada zela.
 
== Geografia ==
Iberiar goi-lautadak 210 000 [[kilometro koadro|km²]] ditu, hau da, [[Espainia]]ren azaleraren erdia baino zenbait gehiago.
 
Inguruan zenbait mendigune ditu: ipar-ekialdean [[Iberiar sistema]] du, [[Katalunia]], [[Aragoi]] eta [[Euskal Herria|Euskal Herritik]] banatzen zaiona; ipar-mendebaldean [[Kantauriar mendikatea|Kantauriar mendilerroa]] [[Asturiasko Printzerria|Asturias]], [[Kantabria]] eta [[Galizia|Galizatik]] banatzen zaio eta hegoaldean [[Sierra Morena]] [[Andaluzia]]tik banatzen zaio.

Nabigazio menua