Jump to content

Nabigazio menua

«Maoismo»: berrikuspenen arteko aldeak

122 bytes removed ,  Duela 1 urte
t
Robota: Aldaketa kosmetikoak
Etiketa: 2017 wikitestu editorearekin
t (Robota: Aldaketa kosmetikoak)
Hala ere, beste alderdi maoista batzuk kontsideratzen dute, Maok, leninismoa garatu zuten aportazio teoriko eta praktikoak egin zituela.
 
Txinatik kanpo, maoista terminoa [[1960ko hamarkada|1960ko hamarkadatik]]tik aurrera hasi zen erabiltzen, normalean gutxiesgarri gisa ([[Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna|SESB]]<nowiki/>ren komunismo eraren aurka zijoazten pertsona eta alderdientzat).
 
== Mao eta nekazariak ==
Mao estratega militar bikaintzat hartzen da; bere ideien kontra daudenek ere onartzen dute hala dela. Bere gerrilla gerrari buruzko idatziak, gerrilla planak egin nahi dituztenentzako oinarrizko irakurgaiak dira.
 
Maoisten ideia militarrak [[XXI. mendea|XXI. mendearen]]ren hasieran hartu zuten garrantzia, [[Txinako Herri Errepublika|Txina]] kanpoan barnean baino gehiago.
 
== Klaseen arteko borroka sozialismoan ==
Maoismoa beste ideologia komunista batzuetatik desberdintzen duen kontzeptu bat honako hau da: boterea hartu ondoren, [[Klaseklase sozial|klase sozialak]]ak oraindik esistituko lirateke, beraz [[Klase-borroka|klaseen arteko borrokak]] jarraituko luke gobernu sozialistan zehar. Nahiz eta proletarioek botere estatala iraultza sozialista batekin lortu izan, [[Burgesia|burgesiakburgesia]]k [[Kapitalismo|kapitalismoakapitalismo]]a berriz ezartzeko ahalmena edukiko lukete.
 
Analisi maoistaren arabera, esperientzia sobietarrak erakusten zuen, nola Estatuan enkistatutako burokrazia mota berri bateko burgesian bihurtu eta kapitalismoa berriz ezarri litekeen. Hau saihesteko antolatu zen Iraultza Kulturala, non Maok sozialismoan sakontzera eta alderdi barneko errebisionistak kanporatzera deitu zuen.
 
== Maoismoa eta SESB ==
Maok [[SESB]]<nowiki/>n egondako aldaketak analizatu zituen [[Iosif Stalin|Stalinen]] heriotzaren ondoren. Maok baieztatu zuen Stalin, [[Karl Marx|Marx]] eta [[Vladimir Lenin|Leninen]] banderak alde batera utziak izan zirela, sistema kapitalistaren berrezartzeko prozesuari hasiera emanez. Maok zion, SESB herrialde "sozialfaxista" batean bihuru zela; horrela, Txina eta SESBren arteko tentsioa hasi zen.
 
Maorentzat, Stalin leninismoaren defendatzailea izan zen, sozialismoaren eraikuntzan aurrerapen asko lortu zituena. Hala ere, kontsideratzen zuen akatsak egin zituela.
 
== Idazkiak ==
[[FileFitxategi:Mao zhuxi yulu.jpg|thumb|Maoren Liburu Gorria edo ''[[Mao Zedong buruzagiaren aipuak]]''.]]
Maoismoaren ildo nagusiak ''Maoren Liburu Gorrian'' biltzen dira nagusiki, zehatz euskaratuta ''[[Mao Zedong buruzagiaren aipuak]]'' liburuan. [[Mao Zedong|Mao Zedongen]]en hitzaldi eta idazkietako adierazpenak jasotzen dituen [[Liburu|liburualiburu]]a da, 1964tik gutxi gorabehera 1976 arte argitaratua. [[Iraultza]] [[Sozialismo|sozialistaren]] gaineko pentsamendu garrantzitsuenen antologia da, kolore gorriko liburutxo batean argitaratua; liburuak laster hartu zuen ''Liburu gorria'' izena. Liburutxo hori sarri erabili zuten [[Txinako Herri Errepublika|Txinako Herri Errepublikako]]ko gazteek [[Txinako Iraultza Kulturala|Kultura Iraultzaren]] denboran, eta liburuko esakune edo aipuak [[hizkuntza]] askotara itzuli dira.
 
== Maoismoa Euskal Herrian ==
Euskal Herrian bere burua maoistatzat jo izan zuen alderdi politiko bat izan zen, [[Euskadiko Mugimendu Komunista]] (EMK). Bere lehen aurrekari [[1966|1966an]]an sortu zen ETAren zatiketa batetik, ''ETA-berri'' izenarekin. [[Euskadi Ta Askatasuna|ETAren]] helburuak eta metodoak baztertu eta langile eta herri mugimendua [[marxismo]]-[[Leninismo|leninismoarenleninismo]]aren ikuspegi [[Maoismo|maoista]] batetik egituratzeko beharra aldarrikatu zuen.
 
Maoistak zirelakoan, eguneroko hizkeran euskaraz ''txinoak'' esaten zitzaien EMK alderdikoei ([[Liga Komunista Iraultzailea|Liga Komunista Iraultzailekoei]] edo LKIkoei ''troskoak'' esaten zitzaien bezala).<ref name=":0">{{Erreferentzia|abizena=Berria.eus|izenburua=Ezkerreko hegalean, beste xendra batetik|hizkuntza=eu-ES|url=https://www.berria.eus/paperekoa/1841/006/001/2016-03-22/ezkerreko_hegalean_beste_xendra_batetik.htm|aldizkaria=Berria|sartze-data=2018-05-26}}</ref> Hala ere, EMK-koei txino eta maoista etiketa jarri arren, bere benetako ildo maoista 1970eko hamarkada hasierako hiruzpalau urtekoa izan zen, gero ez zegoen benetan Maoren aldeko aldarri politiko benetakorik. Mikal Isasi militante ohiak Berriari esana: maoismoaz: «Txinako egoeraren eta maoismoaren interpretazio oso idealizatua egiten zen orduan, ezkerreko militante europar batek Txinako egoera ezagutzeko aukerak hutsaren hurrengo zirelako. EMK-k ere nozitu zuen hori, eta bolada batez, ''marxista-leninista Mao Zedongen ekarpenekin'' izan zen haren ideologiaren definizio ofiziala. Baina gutxi iraun zuen, bizpahiru urte, eta laster oso kritiko agertu ginen etapa horrekin»<ref name=":0" />.
 
== Ikus, gainera ==