«Neanderthalgo gizaki»: berrikuspenen arteko aldeak

Jump to navigation Jump to search
Gehiketa: Biziraupen-estrategiak
t (Robota: Testu aldaketa automatikoa (-deskribatutako espezieak]] +deskribatutako taxoiak]]))
(Gehiketa: Biziraupen-estrategiak)
=== Aldakaren forma ===
Aldaken forma ezberdina da gaur egungo gizakiekin alderatuta. Diferentziarik nagusiena emeek eta arrek forma bera dutela da, nahiko biribildua. Gaur egungo gizakiek, gainera, aldaka estuagoak dituzte, bai ar zein emeen artean. Aldakak hala ere zabalagoak dira latitude altuetan eta hori izan zitekeen arrazoietako bat.<ref name="Aldaka">FRANCISCUS, ROBERT G. 2009. When did the modern human pattern of childbirth arise? New insights from an old Neandertal pelvis. PNAS June 9, 2009 vol. 106 no. 23 9125-9126</ref> [[Iskion]] hezurra ere ezberdina da, primitiboagoa zelarik Neandertalen artean. Tamalez ez da ezagutzen ''[[Homo erectus]] ''en iskion hezurraren forma eta, beraz, ezin da jakin zein izan den bakoitzaren arbaso zuzena ikuspegi hau erabilita.<ref name="Iskion">{{en}} MARCHAL, FRANÇOIS (2000). «A new morphometric analysis of the hominid pelvic bone». ''Journal of Human Evolution'' (2000) 38, 347–365. doi: 10.1006/jhev.1999.0360</ref>
 
== Biziraupen-estrategiak ==
Neanderthalen dietaren osaketari dagokionez, kontserbazio arazoagatik, Paleolitoko dietari buruzko aztarna gehienak animalienak dira, ez landareenak. Hala ere, egungo ehiztari-biltzaileen gaineko azterketaren arabera, landarezko baliabide jangarriak ere garrantzitsuak izan behar ziren Paleolitoko giza-taldeentzat.<ref>{{Cite book|izena=Mary|abizena=Stiner|urtea=1994|izenburua=Honor among Thieves: A Zooarchaeological Study of Neandertal Ecology.|argitaletxea=Princeton University Press.|orrialdea=|orrialdeak=158-198.|ISBN=|hizkuntza=|atala=Small animal exploitation}}</ref> <ref>{{Cite book|izena=Pilar|abizena=López García|urtea=2017|izenburua=La Prehistoria en la Península Ibérica.|argitaletxea=Ediciones Akal.|orrialdea=|orrialdeak=177-197.|ISBN=|hizkuntza=|atala=El Paleolítico Medio en España}}</ref> Asturiasko [[El Sidróngo leizea|El Sidrón]] aztearnategiko giza hortzetako harritxoen azterketaren arabera, landare sendagarriak ere kontsumitzen zituzten. Hortaz, bertako neanderthalak haien ingurune naturala ondo ezagutzen zutela suposa daiteke. Ikerketa konparatibo baten arabera, azternategi horretako neaderthalak belarjaleagoak (zizak, pinaziak eta abarrekin) ziren; eta Belgikako Spy aztarnategikoak, berriz, haragijaleagoak. Hortaz, toki bakoitzeko neanderthalak ingurumenaren arabera egokitzen zirela esan daiteke.<ref>{{Cite aldizkari|izena=Laura et al|abizena=Weyrich|urtea=2017|izenburua=Neanderthal behaviour, diet, and disease inferred from ancient DNA in dental calculus.|argitaletxea=Nature, 544.|orrialdea=|orrialdeak=357-361|ISBN=|hizkuntza=}}</ref> Gainera, leku bera izanda, aldaketa klimatikoei egokitzeko gai ere izan zitezkeen, epealdi hotzean landarezko baliabideak gehiago kontsumituz eta epelean, haragizkoak gehiago. Hau da hain zuzen, Guadalarajako Jarama VI. aztarnategiaren kasua.<ref>{{Cite aldizkari|izena=Antoni et al.|abizena=Romero|urtea=2018|izenburua=Neanderthal communities in the heart of the Iberian Peninsula: taphonomic and zooarchaeological study of the Mousterian site of Jarama VI (Guadalajara, Spain).|argitaletxea=Archaeological and Anthropological Sciences, 11.|orrialdea=|orrialdeak=1713–1725|ISBN=|hizkuntza=}}</ref>
 
== Erreferentziak ==
15

edits

Nabigazio menua

Tresna pertsonalak

Izen-tarteak

Aldaerak