Edukira joan

«Elkarrekintza nuklear ahul»: berrikuspenen arteko aldeak

t
(Testua osatzen eta irudiko testuak euskaratzen ari naiz.)
[[Quark]]ei eta Ezkerreko [[Kiralitate (fisika)|kiralitatea]] duten [[leptoi]]ei eragiten die elkarrekintza ahulak. Grabitateaz aparte, [[neutrino]]en gainean eragiten duen indar bakarra da. Horrez gain, badaude elkarrekintza nuklear ahulak soilik erakusten dituen propietate berezi batzuk:
# Quarken [[Zapore (fisika)|zaporea]] alda dezakeen elkarrekintza bakarra da.
# Paritate-simetria apurtzen duen elkarrekintza bakarra da, 1957. urtean [[Chien-Shiung Wu|C. -S. Wu-k]] kobaltoaren esperimentuan frogatu zuen moduan.<ref>{{erreferentzia|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbasees/quantum/parity.html|izenburua=Paridad|sartze-data=13/03/2018|egunkaria=|aldizkaria=|abizena=|izena=|egile-lotura=|hizkuntza=es|formatua=}}</ref>
# Masa handiko [[Gauge bosoi|partikula indar-eramaleen]] (gauge bosoiak) bidez hedatzen da elkarrekintza ahula, eta hori nahiko ezaugarri ezohikoa da. Hori azaldu ahal izateko [[Eredu Estandarra|Eredu Estandarean]] aurki dezakegun Higgsen Mekanismora jo behar dugu.
Elkarrekintza ahula garraiatzen duten partikulen masa hain handia denez <math>(</math><math>\text {90</math> <math>GeV/}c^{2}</math>-tik gertu<math>)</math>, haien [[Batez besteko bizitza (fisika)|batez besteko bizitza]] <math>3 \cdot 10^{-27} \text { s}</math>segundo ingurukoa izango da gehienez, [[Heisenbergen ziurgabetasunaren printzipioa|ziurgabetasun-printzipioaren]] ondorioz. [[Batez besteko bizitza (fisika)|Bizitza-erdi]] labur horrek elkarrekintza ahularen irismena 10<sup>-18</sup> metrora mugatzen du, hau da, [[Atomo nukleo|atomoaren nukleoaren]] diametroa baino mila aldiz txikiagoa.
 
=== Interakzio motak ===
1.133

edits