Edukira joan

«Tarpan»: berrikuspenen arteko aldeak

45 bytes added ,  Duela 7 hilabete
Aro modernoan tarpan izena erabili izan da gaur egungo etxeko zaldien arbasoa izendatzeko, ''[[Equus ferus]]'', bai eta garai historikoetan etxekotu diren aurretiko zaldi azpiespezieak, hau da, ''Equus ferus ferus'' izendatzeko. Azkenean, oro har, izena Europako zaldi arraza "basati" edo antzinakoak izendatzeko erabiltzen da. Baita tarpanak berreskuratzeko asmoz sortutako arrazak ere, esate baterako [[heck zaldi]]a.<ref>{{en}} Poni arraza zaharrak tarpan deitzeko joerari buruzko artikulua [https://web.archive.org/web/20121006235626/http://grazers.wordpress.com/2010/11/12/dont-call-me-tarpan/]</ref>
 
Izen zientifikoari dagokionez, [[Johann Friedrich Gmelin]]ek [[1774]]en urtean deskribatu zuen lehendabiziko aldiz, baina ez zion espezieari izen zientifikorik ezarri. [[Gmelin]]ekGmelinek zaldi hauek aurrenekoz [[1769]]ean [[Bobrovsk]] eskualdean ikusi zituen, [[Vorónezh]]tik hurbil. [[1784]]ean [[Pieter Boddaert]] '''Equus ferus''' deituizendatu zuen espezie, Gmelinek egindako deskribapenean oinarriturik. [[Peter Simon Pallas]]ek [[1811]]. urtean deskribatu zuen eta "Equus ferus equiferus" izendatu zuen. Boddaerten izena ezagutu gabe, [[Otto Antonius]]ek argitaratu zuen '''Equus gmelini''' izena argitaratu zuen [[1912]]an, berriro Gmelinen deskribapenak oinarri hartuta.
 
Gmelini eta ferus izenak sinonimotzat hartzen dira. Kontutan hartuz [[Nomenklatura binomial|nomenklaturaren]] araua non emandako lehendabiziko izena izaten dela baliagarri bakarra, trapanatarpana ferus deitu beharko litzateke. Beraz [[2003]], Nazioarteko Nomenklatura Zoologikoaren Kodeak, etxeko arrazen arbaso edo garai berekoak ziren 17 arraza basatien adiera espezifikoak mantendu zituen, tarpanarentzat ''E. ferus'' izena finkatuz.<ref>{{en}} Bulleting of Zoological Nomenclature. [https://web.archive.org/web/20080422031319/http://www.iczn.org/BZNMar2003opinions.htm Opinion 2027, published in Volume 60, Part 1 of the ''Bulletin of Zoological Nomenclature'', 31 March 2003].</ref>
 
Beraz Equus gmeli izena baztertuta geratu da eta Nazioarteko Nomenklatura Zoologikoaren Batzordeak bi izen hipotetikoak dauzka tarpanarentzat; Equus ferus aparteko espeziea balitz eta Equus ferus ferus, Przewalski zaldiarekin batera aparteko espeziea balitz.
34.071

edits