Edukira joan

«Behazun xixku»: berrikuspenen arteko aldeak

1.626 bytes added ,  Duela 9 hilabete
No edit summary
{{DISPLAYTITLE:Behazun-xixku}}
[[Fitxategi:Behazun_xixkuaren_kokapena.jpg|thumb|291x291px|Behazun xixkuak gibelarekiko, barearekiko, duodenoarekiko eta arearekiko kokapena adierazten da.]]
'''Behazun-xixkua''' edo '''kolezistoa''' (''gazteleraz [[:es:Vesícula_biliar|vesícula biliar]])'' organo huts txiki bat da, 8cm-12cm-koa. Gizakietan, behazun-xixkuak madari forma du eta '''[[Gibel|gibela]]'''ren azpian kokatzen da, '''behazun hobian''' hain zuzen ere (gibelaren errai aldeko aurpegiaren aurreko ertzean). Hala ere, bere egitura eta posizioa nabarmen alda daitezke animalia-espezie desberdinen artean.
* <u>Gorputz kanpoko '''[[litotrizia]]'''</u>. Giltzurrun kalkuluak bezala, kontaktu bidezko uhinen bidez txikitu daitezke, eta lortutako kalkulu zati txikiak gernuaren bidez kanporatuko dira.
 
=== Behazun-xixkuko minbizia (BXM)<ref>{{Erreferentzia|izena=C. P.|abizena=Ramírez|izenburua=Actualización del diagnóstico y el tratamiento del cáncer de vesícula biliar|orrialdeak=102–111|hizkuntza=es|abizena2=Suárez|abizena3=Santoyo|abizena4=Fernández|abizena5=Jiménez|abizena6=Pérez|abizena7=Bondía|abizena8=de la Fuente|izena2=M. A.|izena3=J.|izena4=J. L.|izena5=M.|izena6=J. A.|izena7=J. A.|izena8=A.|data=2002-01-01|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0009739X02719404|aldizkaria=Cirugía Española|alea=2|zenbakia=71|issn=0009-739X|doi=10.1016/S0009-739X(02)71940-4|sartze-data=2021-12-11}}</ref> ===
=== Behazun-xixkuko minbizia (BXM) ===
Behazun-xixkuko minbizia (BXM) ez-ohiko [[neoplasia]] oso hilgarria da. Kasu gehienetan, BXM asintomatiko gisa agertzen da, sintomak gaixotasun aurreratua dagoenean baino ez baitira agertzen. BXMren bizi-pronostikoa etapa guztietan %5 ingurukoa da; emakumezkoetan gizonezkoetan baino 6 aldiz ohikoagoa izanez. Intzidentzia handitu egiten da adinarekin, eta maizago diagnostikatzen da bizitzako seigarren eta zazpigarren hamarkadetan.
 
Behazun-xixkuaren neoplasia ia guztiak [[adenokartzinoma]]<nowiki/>k dira, ehun glandularretan sortzen den minbizi mota.
 
==== Etiologia<ref name=":3">{{Erreferentzia|izena=M.|abizena=Mario Uribe|izenburua=Actualización en cáncer de vesícula biliar|orrialdeak=638–643|hizkuntza=es|abizena2=Clauio Heine|abizena3=Freddy Brito|abizena4=Diana Bravo|izena2=T.|izena3=M.|izena4=L.|data=2013-07-01|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0716864013702025|aldizkaria=Revista Médica Clínica Las Condes|alea=4|zenbakia=24|issn=0716-8640|doi=10.1016/S0716-8640(13)70202-5|sartze-data=2021-12-11|serie=Tema central: Cáncer}}</ref> ====
==== Etiologia ====
BXMren etiologia zehatza oraindik ez da argitu. Hala ere, BXMren garapenean onartutako arrisku-faktore nagusiak kolezistolitiasi kronikoa eta sexu femeninoa dira, beste aldagai batzuez gain.
 
* <u>Adina eta sexua</u>: intzidentziarik handiena 65 urterekin da, eta emakumeek BXM garatzeko joera handiagoa dute, gizonezkoek baino 2:8 aldiz handiagoa den Odds Ratioarekin
 
==== Diagnostikoa<ref name=":3" /> ====
Kasu gehienetan, BXM sintomak gaixotasun aurreratua dagoenean baino ez dira agertuko. Sintoma bakarrak, oro har, kolelitiasi batek sortutakoak dira. Odol analisien bitartez, funtzio hepatikoaren egoera aztertu ahal da, baita tumore-markatzaileak ere.
 
Gaixotasun aurreratua den adierazlea ikteriziaren presentzia izango da, (pazienteen %34), eta paziente hauen %7ak tumore lehorgarria izango du (kirurgiarekin tratatu ahal dena)
 
==== Etapifikazioa<ref name=":3" /> ====
BXMren gaur egungo etapifikazioa TNM (tumour-node-metastasis) sistemaren arabera arautzen da:
 
* T4 tumoreetan kirurgia erabilgarriena izaera paliatiboa du. Honetan afektatutako organo guztiak errekzionatzen dira. Bizitza 5 urtera arte luzatu daiteke kirurgia honekin.
 
== Kirurgia (koleozistektomia)<ref>{{Erreferentzia|izenburua=Colecistectomía|hizkuntza=es|data=2021-10-23|url=https://es.wikipedia.org/w/index.php?title=Colecistectom%C3%ADa&oldid=139237089|sartze-data=2021-12-11|encyclopedia=Wikipedia, la enciclopedia libre}}</ref> ==
== Kirurgia (koleozistektomia) ==
Kolezistektomia behazun-xixku ateratzeko egiten den ebakuntza kirurgikoa da, nahiko arrunta eta konplikazio-arrisku txikiarekin. Behazun-xixkua kutsatuta eta handituta badago ('''kolezistitisa'''), edo blokeatuta  badago, behazun-kalkuluz beteta, egin ohi da. Gehienetan, kolezistektomiaren egunean bertan itzuliko zara etxera.
 
Bi koleozistektomia mota:
 
====== Kolezistektomia irekia<ref name=":4">{{Erreferentzia|izenburua=Colecistectomía (cirugía de extracción de la vesícula) - Mayo Clinic|url=https://www.mayoclinic.org/es-es/tests-procedures/cholecystectomy/about/pac-20384818|aldizkaria=www.mayoclinic.org|sartze-data=2021-12-11}}</ref> ======
====== Kolezistektomia irekia ======
Ebaki txiki bat egiten da saihetsen ertzaren azpian, abdomenaren eskuinaldean. Gibela mugitzen da besikula ikusteko. Zainak eta behazun-hodiak (arteria eta hodi zistikoa) moztu eta besikula atera. Koledokoa (behazun-hodia) aztertu egiten da kalkuluak edo beste blokeoak dauden egiaztatzeko.
 
====== Kolezistektomia laparoskopikoa<ref name=":4" /> ======
Anestesia orokorrarekin egiten da. Hiru edo lau kanula erabiliko dira. Zilbor eremutik laparoskopio bat sartuko da, zirujaua prozesuan zehar ikusteko. Beste kanula batzuk sartuko dira prozesua burutzeko. Zirujauak besikula erauzi ondoren, ebaki txikiak puntu bat edo birekin edo zinta kirurgiko batekin ixten dira.
 
Anonymous user