Bernard Kangro

Bernard Kangro
	; (1937) Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Vana-Antsla (en) , 1910eko irailaren 18a
Herrialdea	Estonia ; Suedia
Heriotza	Lund, 1994ko martxoaren 25a (83 urte)
Familia
Seme-alabak	ikusi Eva Merike Kangro-Pennar;
Hezkuntza
Heziketa	Tartuko Unibertsitatea
Hizkuntzak	estoniera; suediera
Jarduerak
Jarduerak	kazetaria, olerkaria, idazlea, argitaratzailea eta militarra
Jasotako sariak	ikusi Henrik Visnapuu Literature Prize (1988) ;

Bernard Kangro (1910eko irailaren 18a – 1994ko martxoaren 25a) estoniar idazlea eta poeta izan zen.^[1]

Heziketa

Bernard Kangro nekazari familia batean jaio zen; bere aita Andres Kangro eta ama Minna izan ziren. Baldintza xumeetan hazi zen. 1919–1922 artean Kiltreko lehen hezkuntzako eskolan ikasi zuen; ondoren Antslako eskolan (1922–1924), eta azkenik Valgako bigarren hezkuntzako ikastetxean (1924–1929).^[1]

1929–1938 artean Tartuko Unibertsitatean estoniera eta literatura ikasi zuen.^[1]

Ibilbide profesionala

1935ean argitaratu zuen bere lehen idazlana Sonetid (sonetoak) poesia-liburua, eta ondoren beste hainbat lan argitaratu zituen. 1938tik aurrera Arbujad taldeko kidea izan zen (estonierazko poeta-taldea; izenak “aztiak” edo “igarlariak” esan nahi du, eta hizkuntzaren dimentsio sinboliko eta existentziala lantzen zuen)..^[2]

Kazetari ere aritu zen, Eesti Sõna^{[oh 1]} aldizkarian (1942) eta Puhkus ja elurõõm (eusk. Atsedena eta bizipoza) argitalpenean (1943). 1943–1944 artean Vanemuine antzokian lan egin zuen, Tartun, dramaturgo gisa. Horrez gain, 1941ean laguntzaile izan zen, eta 1942–1944 artean literatura-irakasle Tartuko Unibertsitatean.^[2]

1944ko Sobietar okupazioa baino lehen, Suediara erbesteratu behar izan zuen. Han, erbestean, idazle eta kazetari nabarmenetako bat bihurtu zen. Hasieran Karlstaden artxibozain gisa lan egin zuen, eta 1947tik aurrera ikerketa-laguntzaile izan zen Lundeko Unibertsitatean.^[2]

1950etik hil arte, Tulimuld estoniar kultura-aldizkariaren editore eta argitaratzaile izan zen, eta 1951tik aurrera Eesti Kirjanike Kooperatiiv (Estoniar Idazleen Kooperatiba) erakundeko zuzendaria.^[2]

Literatura-lana

Bernard Kangrok eleberri ugari eta poesia-liburuak idatzi zituen. Bere lanetan gai nagusiak South Estoniako landa-bizitza eta Tartu hiria izan ziren. Poesian hizkera sortzailea eta askotan sinbolikoa erabili zuen, non tonuak ironiaren, alaitasunaren eta etsipenaren artean aldatzen diren.^[1]

Lan nagusiak

Poesia-liburuak

Sonetid (1935)
Vanad majad (1937)
Reheahi (1939)
Põlenud puu (1945)
Pühapäev (1946)
Seitsmes öö (1947)
Tulease (1949)
Veebruar (1951)
Eikellegi maa (1952)
Suvihari (1955)
September (1964)
Varjumaa (1966)
Allikad silla juures (1972)
Hingetuisk. Jääminek (1988)

Antologiak

Ajatu mälestus (1960)
Minu nägu (1970)
Kogutud luuletused (1991)
Kojukutsuv hääl (2000)

Eleberriak

Igatsetud maa (1949)
Kuma taevarannal (1950)
Peipsi (1954)
Taeva võtmed (1956)
Sinine värav (1957)
Jäälätted (1957)
Emajõgi (1961)
Tartu (1962)
Kivisild (1963)
Must raamat (1965)
Keeristuli (1969)
Joonatan, kadunud veli (1971)
Öö astmes x (1973)
Puu saarel on alles (1973)
Kuus päeva (1980)
Seitsmes päev (1984)

Saiakera, memoriak eta saiakera pertsonalak

Arbujad (1981)
Kipitai (1992)
Härjanädalate aegu (1994)
Üks sündmusteta suvi (1998)

Azalpen-oharrak

↑ Eesti Sõna (1941–1944) Alemaniaren okupazio garaian Estonian argitaratutako egunkaria izan zen, okupazio-agintarien kontrolpean eta propaganda-testuinguruan sortua.

Bibliografia

Liburuak

George, Emery Edward. (1993). Contemporary East European Poetry: An Anthology. Oxford University Press, 14 or..

Cornis-Pope, Marcel; Neubauer, John. (2004). History of the Literary Cultures of East-Central Europe. John Benjamins Publishing, 32 or..

Kruus, Oskar. (2003). Bernard Kangro: Elukäik ja looming. Tallinn: Eesti Raamat.

Kanpo estekak

Datuak: Q719583
Multimedia: Bernard Kangro / Q719583

[3] Eesti Sõna (1941–1944) Alemaniaren okupazio garaian Estonian argitaratutako egunkaria izan zen, okupazio-agintarien kontrolpean eta propaganda-testuinguruan sortua.

[FOOTNOTEGeorge1993-1] 1 2 3 4 George 1993.

[FOOTNOTECornis-Pope2004-2] 1 2 3 4 Cornis-Pope 2004.

[1]

[2]

[oh 1]