Berreste alderako isuri

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Zer ikusi zuten Amerikako jatorrizko biztanleek lehen aldiz karabela bat ikusi zutenean? Haien kulturan txertatzeko moduko zerbait ikusi zuten.

Berreste alderako isuria, berreste isuria edo baieztatze alderako isuria gizaki orok daukan joera bat da, isuri kognitibo bat[1]. Gizakiok aurreiritziak bultzatuta, sinismenak bultzatuta, badugu informazio jakin bat bilatzeko, ulertzeko, interpretatzeko eta gogoratzeko joera nabarmena. Izan ere, dagoeneko dauzkagun sinesmenek edo guretzat sinesgarri diren hipotesiek goitik behera baldintzatzen dituzte bilatzen ditugun informazioak eta informazio hori prozesatzeko erabiliko ditugun estrategiak. Joera kognitibo unibertsala da, eta arrazoibide induktiboaren akats sistematikoa. Jendeak joera hori erakusten du informazioa modu selektiboan biltzen edo gogoratzen duenean.

Pentsaera kritikoa garatu behar da joera unibertsal horri aurre egiteko.

Berreste alderako isuriak sinesmen pertsonaletan konfiantza gehiegi ematen du. Baieztatze alderako isuri honek kontrako ebidentzien aurrean norberaren sinesmen horiek mantendu edo indartu ditzake. Gainera pertsonek badute joera nabarmena antzeko sinesmenak dauzkatenekin harremanetan egoteko, —harreman horiei lehentasuna emateko—, eta horrela ere sinesmenak indartu egiten dira. Norberaren iritziekin bat datozen datuei duten garrantzia baino handiagoa emateko joera egoten da. Norberaren iritzien kontra datozen ebidentziak, gutxietsi edo ez sinesteko joera egoten da.

Sinismenek, irudimenezko kausa-ondorioak edo korrelazioak asmatzen edo indartzen dituzte askotan. (Xamanaren euriaren dantzak edo prozesioak ekarri digu euria).

Isuri honek testuinguru militarretan, politikoetan, judizialetan eta antolaketakoetan erabaki eskasak ekar ditzake. Pentsaera zientifikoak oso kontuan izan behar du berreste isuri hau, izan ere, zientzialariek ere badaukate, berreste isuriari aurre egiteko lan egiten badute ere.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Matute, Helena. (D.L. 2018) Nuestra mente nos engaña : sesgos y errores cognitivos que todos cometemos EMSE EDAPP ISBN 9788417177690 PMC 1054981886 . Noiz kontsultatua: 2019-09-10.


Zirriborro Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.