Berun oxido(II)
| Berun oxido(II) | |
|---|---|
 | |
| Formula kimikoa | PbO |
| SMILES kanonikoa | [Pb&zoom=2.0&annotate=none 2D eredua] |
| MolView | [Pb 3D eredua] |
| Mota | PbO |
| Ezaugarriak | |
| Dentsitatea | 8.810,23 kg/m³ (0 K, solido) |
| Fusio-puntua | 1.161,15 K |
| Irakite-puntua | 1.743,15 K |
| Entropia molar estandarra | 239,98 J/(mol K) eta 73,38 J/(mol K) |
| Formazio entalpia estandarra | 70,29 kJ/mol, −202,25 kJ/mol eta −219,41 kJ/mol |
| Masa molekularra | 223,971567 Da |
| Kristalografia | |
| Sistema kristalinoa | Kristal-sistema ortorronbiko eta Kristal-sistema tetragonal |
| Talde espaziala | space group P4/nmm (en)  |
| Talde puntuala | ditetragonal-dipyramidal (en) |
| Arriskuak | |
| NFPA 704 |  0
3
0
|
| Identifikatzaileak | |
| InChlKey | YEXPOXQUZXUXJW-UHFFFAOYSA-N eta HTUMBQDCCIXGCV-UHFFFAOYSA-N |
| CAS zenbakia | 1317-36-8 |
| ChemSpider | 14141 |
| PubChem | 14827 eta 159385 |
| Gmelin | 81045 |
| NBE zenbakia | 3288 |
| RTECS zenbakia | OG1750000 |
| ZVG | 3230 |
| DSSTox zenbakia | OG1750000 |
| EC zenbakia | 215-267-0 |
| ECHA | 100.013.880 |
| UNII | 4IN6FN8492 |
Berun oxidoa (PbO), hori kolorekoa, Pb3O4 (berun-oxido bikoitza (II) eta beruna (IV), gorria), PbO formula molekularra duen konposatu inorganikoa da. PbO2 bi polimorfotan agertzen da: litargirioa, kristal-sistema tetragonaleko egitura duena, eta massicota, kristal-sistema ortorronbikoko egitura duena. PbO2ren aplikazio modernoak berunean eta zeramika industrialetan oinarritutako berunezko beira zeramika industrialetan daude, osagai informatikoak barne. Industria kimikoan eta zeramikoan erabiltzen dute gas-hodietako zigilatzaile gisa. Konposatu anfoterikoa da.
Erabilera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]PbO-a berun metalikoa airean berotuz presta daiteke 600 °C-tan. Tenperatura horretan, beste berun oxido batzuen oxidazioaren azken emaitza ere bada, airean jartzean:[1]
- PbO2 –(293 °C)→ Pb12O19 –(351 °C)→ Pb12O17 –(375 °C)→ Pb3O4 –(605 °C)→ PbO
Berun nitratoaren (II) edo berun karbonatoaren deskonposizio termikoak ere PbO sortzen du:
- 2 Pb(NO3)2 → 2 PbO2 + 4 NO2 + O2
- PbCO3 → PbO + CO2
PbO eskala handian ekoizten da berun-minerala fintzeko bitarteko produktu gisa, berun metalikoa lortzeko. Horretrako, orokorrean erabiltzen duten minerala galena (PbS) da. Tenperatura altuan (1400 °C) eta koke erregai gisa hartuta, sulfuroa oxido bihurtzen da:
- PbS + 1.5 O2 → PbO + SO2
Berun metalikoa PbO karbono monoxidoarekin 1200 °C ingurura murriztuz lortzen da.[2]
- PbO + CO → Pb + CO2
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ N.N. Greenwood, A. Earnshaw, Chemistry of Elements, 2nd edition, Butterworth-Heinemann, 1997.
- ↑ Lead Processing @ Universalium.academic.ru. Alt address: Lead processing @ Enwiki.net
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q407879
Multimedia: Lead(II) oxide / Q407879