Edukira joan

Besiers

Wikipedia, Entziklopedia askea
Besiers
Béziers
Besièrs
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
BarrutiBézierseko barrutia
AlkateaRobert Ménard
Izen ofizialaBéziers
Besièrs
Jatorrizko izenaBéziers
Besièrs
Posta kodea34500
Geografia
Koordenatuak43°20′36″N 3°12′58″E / 43.3433°N 3.2161°E / 43.3433; 3.2161
Mapa
Azalera95,48 km²
Altitudea17 m, 4 m, 120 m eta 43 m
MugakideakBassan, Boujan-sur-Libron, Cers, Colombiers, Corneilhan, Lespignan, Lieuran-lès-Béziers, Lignan-sur-Orb, Maraussan, Maureilhan, Montady, Montblanc, Sauvian, Servian, Vendres eta Villeneuve-lès-Béziers
Demografia
Biztanleria81.545 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 42.522 (%52,6) (%47,4) 38.287 alt_right
Dentsitatea854 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakChiclana de la Frontera, Heilbronn, Stockport eta Stavropol
ville-beziers.fr

Besiers (okzitanieraz Besiers, frantsesez eta ofizialki: Béziers) Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 81.545 biztanle zituen 95,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bassan, Boujan-sur-Libron, Cers, Colombiers, Corneilhan, Lespignan, Lieuran-lès-Béziers, Lignan-sur-Orb, Maraussan, Maureilhan, Montady, Montblanc, Sauvian, Servian, Vendres eta Villeneuve-lès-Béziers.

Mapa
Béziers eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BéziersBéziers
Població amb 3320 habitants (2000)Maraussan (5,6 km)
Població amb 4101 habitants (2000)Sauvian (6,3 km)
Població amb 1491 habitants (2000)Corneilhan (6,8 km)
Població amb 2373 habitants (2000)Colombiers (7,1 km)
Població amb 2222 habitants (2000)Cers (7,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,8 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 661 mm-koa da, urtarrilean 5,4 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 585 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 1982ko uztailaren 7an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea10.00020.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00090.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 38.287 gizon, 42.522 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.23
 
95+
 
0.71
0.88
 
90-94
 
1.82
2.06
 
85-89
 
2.91
2.85
 
80-84
 
3.86
4.00
 
75-79
 
5.11
5.42
 
70-74
 
6.03
5.74
 
65-69
 
6.22
5.74
 
60-64
 
6.03
5.54
 
55-59
 
5.54
6.24
 
50-54
 
6.34
6.19
 
45-49
 
5.74
5.92
 
40-44
 
5.01
5.94
 
35-39
 
5.65
5.73
 
30-34
 
5.31
6.07
 
25-29
 
5.19
5.74
 
20-24
 
5.36
6.62
 
15-19
 
5.93
6.87
 
10-14
 
5.77
6.30
 
5-9
 
6.11
5.92
 
0-4
 
5.35
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Béziers udalerrian 79.104 biztanle zeuden eta 39.244 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 46,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[9]

79.104biztanle
39.244elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
20.545familia
Udalerria
% 18
% 21
% 13
% 47
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 20.545 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (8.232). Guraso bakarreko 5.061 familietatik 4.354etan ama zen guraso bakarra. 9.728 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 4.678k seme-alaba bakarra zuten etxean, 3.482k bi, eta 2.657k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 7.252 bikoteetatik 930tan (% 12,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

8.232
7.252
5.061
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean9.728
Seme-alaba bat4.678
Bi seme-alaba3.482
Hiru seme-alaba1.800
Lau edo gehiago857

15 urte edo gehiago zituzten 66.879 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 59,1). 80 urte edo gehiagoko 6.229 biztanleetatik 5.607 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 622 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 20
40-54% 21
55-64% 34
65-79% 37
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 15
25-39% 56
40-54% 59
55-64% 54
65-79% 57
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 36,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,0 izatezko bikotean eta % 3,5 PACS bidez lotuta). % 32,4 ezkongabeak ziren, % 7,7 alargunak eta % 9,9 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 36,4
Ezkongabea% 32,4
Izatezko bikotean% 10,0
Dibortziatuta% 9,9
Alarguna% 7,7
PACS bidez lotuta% 3,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,2), enplegatuak (% 16,8), eskulangileak (% 14,1), bestelakoak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,2) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) gainetik dago. 168 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[9]

Udalerria
% 11
% 17
% 14
% 34
% 12
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 48.813 etxebizitza zeuden. Horietatik 39.095 egoitza nagusi ziren, 2.104 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 7.614 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (31.041), etxeak baino gehiago (17.302). Egoitza nagusietatik 15.657 beren jabearen bizilekuak ziren, 22.730 alokairuan zeuden, 6.350 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 708 doan lagata.[10]

48.813etxebizitza
39.095egoitza nagusi
17.302etxe
31.041apartamentu

Etxebizitza multzoa

39.095
7.614
Egoitza nagusia (39.095)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2.104)Hutsik (7.614)

Etxe mota

17.302
31.041
Etxea (17.302)Apartamentua (31.041)

Jabetza egoera

15.657
22.730
6.350
Jabeak (15.657)Alokairuan (22.730)HLM (6.350)Doan lagata (708)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (10.496).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik2.675
1919-19453.722
1946-197010.496
1971-19909.886
1991-20054.806
2006-20206.879

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (11.362). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (21.121 etxebizitzatan). 22.319 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 21.023 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 8.110tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela1.859
2 gela6.643
3 gela11.362
4 gela10.936
5 gela edo gehiago8.296

Berogailu mota

15.644
21.121
Gas sarea (15.644)Fuel-olioa (728)Elektrizitatea (21.121)Gas botila (336)Bestelakoak (1.266)

Aparkalekua eta ibilgailuak

22.319aparkalekua
21.023ibilgailu 1
8.110ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 47.721 biztanleetatik 30.493 aktibo ziren (% 63,9), horietako 23.771 lanean (% 49,8) eta 6.723 langabezian (aktiboen % 22,0).

47.72115-64 urteko biztanle
% 63,9aktibo
% 49,8lanean
% 22,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 39,2
25-54 urte% 76,4
55-64 urte% 52,6
Gizonak% 67,9
Emakumeak% 60,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 36,0
BEPC, brebeta% 33,6
CAP-BEP% 25,3
Batxilergoa% 21,2
Goi-mailako +2% 15,2
Goi-mailako +3/4% 11,0
Goi-mailako +5% 7,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

17.228 ez-aktibotik 4.646 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,0), 2.485 erretiraturik zeuden (% 14,4) eta 10.096 bestelako ez-aktibo ziren (% 58,6).

Ez-aktiboak

% 27
% 14
% 59
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 9
% 13
% 24
% 31
% 22
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 42.080 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 23.771 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

42.080enplegu udalerrian
% 84,7soldatapeko
% 15,3ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 18.390 eurokoa zen, eta biztanleen % 39 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

18.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.280 €
% 39,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5.748 komertzioetatik, 71 erauzte enpresak ziren, 93 janari enpresak ziren, 17 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 186 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 619 eraikuntza enpresak ziren, 1.612 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 97 garraio enpresak ziren, 358 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 86 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 243 finantziazio enpresak ziren, 391 higiezinen enpresak ziren, 755 zerbitzu enpresak ziren, 867 administrazio publikoko enpresak ziren eta 348 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 1.337 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 5 posta bulegoak, 45 banku bulegoak, 5 funerariak, 122 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 13 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 17 ibilgailuen alokairu bulegoak, 17 autoeskolak, 184 igeltseroak, 99 margolariak, 51 zurginak, 76 iturginak, 45 argiketariak, 40 eraikuntza enpresak, 109 ile apaindegiak, 12 albaitariak, 27 aldi baterako lan enpresak, 256 jatetxeak, 141 higiezinen agentziak, 20 tintoreriak eta 46 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 636 establezimendu komertzialetatik, 4 hipermerkatuak, 13 supermerkatuak, 6 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 28 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 74 okindegiak, 45 harategiak, 3 kongelatu-dendak, 9 arraindegiak, 45 liburu dendak, 179 arropa dendak, 24 etxerako tresna dendak, 31 zapata-dendak, 19 elektrotresna dendak, 32 altzari dendak, 24 kirol-dendak, 5 lur eta paretak apaintzeko dendak, 17 drogeria, 20 lurrin-dendak, 23 bitxi-dendak eta 32 lore-dendak ziren.[13]

2000. urtean Béziers udalerrian 237 nekazaritza-ustiategi zeuden, 5.232 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, 2 amatasun-klinika, 3 osasun-zentro, 39 botika eta 5 anbulantzia zegoen.

2009an 20 haur-eskola eta 27 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Béziers udalerrian 9 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 5 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 4.427 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 3.793 eta lizeo teknologikoetan 2.136.

Béziers udalerrian 5 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 formakuntza teknikoko zentroa, 2 osasun-formakuntzakoak eta 2 bestelako formakuntza zentroak.7 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 4 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 1 unibertsitate-insituto bat eta 2 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.

Hiritar ezagunak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1970ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Beziers-Courtade », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Besiers&oldid=11336478"(e)tik eskuratuta