Bideetako klitozibe zuri

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bideetako klitozibe zuria
Clitocybe rivulosa 20081116w.JPG
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaAgaricales
FamiliaTricholomataceae
GeneroaClitocybe
Espeziea Clitocybe rivulosa
P.Kumm., 1871
Mikologia
Gills icon.png 
orriak himenioan
Depressed cap icon.svg 
txapel zapaldua
Adnate gills icon2.svg 
himenioa adnatua da
Bare stipe icon.png 
hanka biluzik dago
White spore print icon.png 
espora zuriak dauzka
Saprotrophic ecology icon.png 
saprobioa da
Hazard T.svg 
hilgarria da

Oharra: ez fidatu soilik orri honetan ematen diren datuez perretxiko bat identifikatzeko orduan. Inolako zalantzarik izanez gero, kontsultatu aditu batekin.

Bideetako klitozibe zuria (Clitocybe rivulosa) Tricholomataceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Muskarina toxinak ditu eta sindrome muskarinikoa eragiten du, oso toxikoa, baina ez da hilgarria izaten.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 2 eta 5 cm arteko diametrokoa. Zurixka kolorekoa, tonalitate gorrixka-arrosakarekin hainbat eremutan. Hasieran ganbil-laua, gero hondoratua edo inbutu itxuran. Ertz mehea, kurbatua, ondoren izurtua edo zimur gutxirekin.

Orriak: Estu, Itsatsi-dekurrenteak, zurixkak edo zertxobait haragi kolorekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Hanka: Zurixka, gero zertxobait arrosakara zurbila. Trinkoa, zaila, batzuetan okertua eta, azkenik tomentosoa.

Haragia: Zuria edo, azalaren azpian, arrosa zurbilez pixka bat koloreztatua. Usain arina eta atsegina du, zaporea ere gozoa.[2]

Etimologia: Clitocybe hitza grekotik dator, burua esan nahi du, kapelaren formagatik.

Toxikotasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oso pozoitsua, baina ez hilgarria, Amanita muscaria delakoak eta Inocybe askok bezala, muskarina dauka.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Marasmius oreades, koloreagatik, oinaren trinkotasunagatik eta orriak ez direlako dekurrenteak, erraz bereizten da. Clitopilus prunulus delakoarekin, perretxiko zuria, hauskorra, irin usain sendoarekin eta tamaina handiagokoa.

Clitocybe dealbata eta Clitocybe cerussata, biak ere toxikoak, oso hurbilekoak dira.[4]

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udan eta udazkenean, korroetan, toki zabaletako belarretan, Nahiko maiz agertzen da.[5]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europa, Ipar Amerika, Afrikako iparraldea, Asiako iparraldea.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Mendaza, Ramon, Diaz, Guillermo. (1987). Guia fotografica y descriptiva 800 especies a todo color. Iberduero, 161 or. ISBN 84-404-0530-8..
  3. (Gaztelaniaz) Palazon Lozano Fernando. (2006). Setas para todos. JoseLuis Añanos Echo Editorial Pirineo, 212 or. ISBN 84-87997-86-4..
  4. (Gaztelaniaz) Zaldunbide J. M. (1998). Setas conocerlas cocinarlas. Martin de Retana editor, Editorial La gran enciclopedia vasca, 188 or. ISBN 84-248-1026-0..
  5. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 212 or. ISBN 978-84-617-0196-4..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]