Edukira joan

Bilhom

Bilhom
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Puy-de-Dôme
Izen ofizialaBillom
Posta kodea63160
Geografia
Koordenatuak45°43′22″N 3°20′19″E / 45.7228°N 3.3386°E / 45.7228; 3.3386
Mapa
Azalera16,96 km²
Altitudea345 m, 563 m eta 389 m
MugakideakChas, Chauriat, Égliseneuve-près-Billom, Espirat, Glaine-Montaigut, Montmorin, Reignat, Saint-Georges-sur-Allier eta Saint-Julien-de-Coppel
Demografia
Biztanleria4.805 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.505 (%52) (%48) 2.310 alt_right
Dentsitatea283 bizt/km²
billom.fr

Bilhom (okzitanieraz Bilhom, frantsesez eta ofizialki: Billom) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 4.805 biztanle zituen 16,96 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chas, Chauriat, Égliseneuve-près-Billom, Espirat, Glaine-Montaigut, Montmorin, Reignat, Saint-Georges-sur-Allier eta Saint-Julien-de-Coppel.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BillomBillom
Població amb 322 habitants (2000)Espirat (3,1 km)
Població amb 309 habitants (2000)Reignat (3,3 km)
Població amb 562 habitants (2000)Montmorin (3,5 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea330036003900420045004800510054001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.310 gizon, 2.505 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.22
 
95+
 
2.40
1.52
 
90-94
 
3.19
1.08
 
85-89
 
3.99
2.16
 
80-84
 
3.19
2.81
 
75-79
 
3.99
7.79
 
70-74
 
6.59
6.28
 
65-69
 
6.99
6.28
 
60-64
 
6.19
7.58
 
55-59
 
7.39
6.93
 
50-54
 
7.39
6.93
 
45-49
 
7.39
6.49
 
40-44
 
4.79
6.28
 
35-39
 
6.79
5.84
 
30-34
 
4.79
3.90
 
25-29
 
3.59
4.33
 
20-24
 
3.19
5.19
 
15-19
 
4.99
7.36
 
10-14
 
6.39
5.41
 
5-9
 
3.99
5.63
 
0-4
 
2.79
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Billom udalerrian 4.374 biztanle zeuden eta 2.135 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,8), Frantzia metropolitarreko batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[3]

4.374biztanle
2.135elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
1.231familia
Udalerria
% 23
% 25
% 10
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.231 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (527). Guraso bakarreko 219 familietatik 199etan ama zen guraso bakarra. 627 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 254k seme-alaba bakarra zuten etxean, 269k bi, eta 81k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 485 bikoteetatik 69tan (% 14,2) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[3]

527
485
219
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean627
Seme-alaba bat254
Bi seme-alaba269
Hiru seme-alaba67
Lau edo gehiago14

15 urte edo gehiago zituzten 4.062 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 23,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,5). 80 urte edo gehiagoko 456 biztanleetatik 204 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 252 kolektibitateren batean.[3]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 18
40-54% 16
55-64% 29
65-79% 34
80 +% 24
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 67
40-54% 70
55-64% 61
65-79% 57
80 +% 24

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 35,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,1 izatezko bikotean eta % 7,6 PACS bidez lotuta). % 26,1 ezkongabeak ziren, % 11,3 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.[3]

Ezkonduta% 35,8
Ezkongabea% 26,1
Alarguna% 11,3
Izatezko bikotean% 11,1
Dibortziatuta% 8,2
PACS bidez lotuta% 7,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,6), erdi-mailako lanbideak (% 20,7), enplegatuak (% 15,2), eskulangileak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,6) Puy-de-Dôme departamenduko batez bestekoaren (% 31,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[3]

Udalerria
% 21
% 15
% 14
% 32
Puy-de-Dôme
% 11
% 15
% 15
% 13
% 32
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.601 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.149 egoitza nagusi ziren, 76 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 376 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.877), eta apartamentuak gutxi ziren (706). Egoitza nagusietatik 1.394 beren jabearen bizilekuak ziren, 716 alokairuan zeuden, 160 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 38 doan lagata.[4]

2.601etxebizitza
2.149egoitza nagusi
1.877etxe
706apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.149
376
Egoitza nagusia (2.149)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (76)Hutsik (376)

Etxe mota

1.877
706
Etxea (1.877)Apartamentua (706)

Jabetza egoera

1.394
716
Jabeak (1.394)Alokairuan (716)HLM (160)Doan lagata (38)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (453).[4]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik405
1919-1945241
1946-1970334
1971-1990453
1991-2005318
2006-2020384

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (906). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.041 etxebizitzatan). 1.333 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.022 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 864tan bi edo gehiago.[4]

Gela kopurua

1 gela41
2 gela217
3 gela357
4 gela628
5 gela edo gehiago906

Berogailu mota

1.041
741
256
Gas sarea (1.041)Fuel-olioa (98)Elektrizitatea (741)Gas botila (13)Bestelakoak (256)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.333aparkalekua
1.022ibilgailu 1
864ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.788 biztanleetatik 2.083 aktibo ziren (% 74,7), horietako 1.880 lanean (% 67,4) eta 203 langabezian (aktiboen % 9,7).

2.78815-64 urteko biztanle
% 74,7aktibo
% 67,4lanean
% 9,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,8
25-54 urte% 91,0
55-64 urte% 56,5
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 72,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,3
BEPC, brebeta% 16,1
CAP-BEP% 10,3
Batxilergoa% 10,4
Goi-mailako +2% 4,6
Goi-mailako +3/4% 3,9
Goi-mailako +5% 5,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

705 ez-aktibotik 236 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,5), 226 erretiraturik zeuden (% 32,1) eta 243 bestelako ez-aktibo ziren (% 34,5).

Ez-aktiboak

% 33
% 32
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 11
% 32
% 26
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.730 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerrian bertan bizi eta lan egiten zutenak 1.880 ziren, beraz udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

1.730enplegu udalerrian
% 82,7soldatapeko
% 17,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.210 eurokoa zen, eta biztanleen % 14 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.210 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.040 €
% 14,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,8

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 278 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 10 janari enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 78 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 13 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 43 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[5]

2009an zeuden norbanakoentzako 72 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 9 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[6]

2009an zeuden 39 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 9 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.[7]

2000. urtean Billom udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 744 hektarea erabiltzen.[8]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Billom udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 834 ikaslekin.

  1. INSEEren "ménage" kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon ala ez. "Famille" kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]