Edukira joan

Bompàs (Ariège)

Bompàs
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiFoixeko barrutia
Kantonamenducanton of Tarascon-sur-Ariège
Izen ofizialaBompas
Posta kodea09400
Geografia
Koordenatuak42°51′53″N 1°37′02″E / 42.8647°N 1.6172°E / 42.8647; 1.6172
Mapa
Azalera2,75 km²
Altitudea466 m, 884 m eta 601 m
MugakideakArignac, Arnave, Mercus-Garrabet eta Tarascon-sur-Ariège
Demografia
Biztanleria206 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 114 (%54,8) (%45,2) 94 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²

Bompàs (okzitanieraz Bompàs, frantsesez eta ofizialki: Bompas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 206 biztanle zituen 2,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arignac, Arnave, Mercus-Garrabet eta Tarascon-sur-Ariège.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BompasBompas
Població amb 694 habitants (2000)Arignac (1,5 km)
Població amb 206 habitants (2000)Arnave (2,7 km)
Població amb 340 habitants (2000)Quié (2,9 km)
Població amb 350 habitants (2000)Surba (3,4 km)
Població amb 324 habitants (2000)Ussat (3,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,8 °C-koa da, 3,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 912 mm-koa da, urtarrilean 10,4 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aston_(Ariège) udalerrian dago, 16,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 5,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1103,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 30,2 °C-koa da, 2023ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,3 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 1090 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (116 mm) eta lehorrena uztaila (67 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,11 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,5 °C) baino 0,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2006 eta 2022). Urterik beroena 1997 izan zen (12,0 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Bompàs)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.3 7.3 9.6 13.3 17.0 19.3 19.2 15.4 11.6 6.8 4.2 11.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 105 85 84 108 113 88 67 68 78 84 116 94 1090
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2+0,1+1,3+1,2+1,1+1,0+0,3+0,7−0,60,00,0+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,5 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1201501802102402703003301750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 94 gizon, 114 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
4.39
9.57
 
85-89
 
4.39
9.57
 
80-84
 
4.39
0.00
 
75-79
 
4.39
9.57
 
70-74
 
0.00
9.57
 
65-69
 
4.39
0.00
 
60-64
 
12.28
0.00
 
55-59
 
4.39
5.32
 
50-54
 
4.39
9.57
 
45-49
 
4.39
5.32
 
40-44
 
7.89
14.89
 
35-39
 
7.89
5.32
 
30-34
 
4.39
5.32
 
25-29
 
7.89
0.00
 
20-24
 
0.00
5.32
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
5.32
 
5-9
 
4.39
5.32
 
0-4
 
20.18
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bompas udalerrian 206 biztanle zeuden eta 103 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 42 kide bakarrekoak ziren, 33 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 23 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

206biztanle
103elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
61familia
23Bikotea seme-alabekin
33Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
42Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 61 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (33). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 33 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

33
23
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 156 etxebizitza zeuden. Horietatik 105 egoitza nagusi ziren, 36 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (148), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 87 beren jabearen bizilekuak ziren, 16 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

156etxebizitza
105egoitza nagusi
148etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

105
36
15
Egoitza nagusia (105)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (36)Hutsik (15)

Etxe mota

148
Etxea (148)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

87
16
Jabeak (87)Alokairuan (16)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-19454
1946-19707
1971-199045
1991-200518
2006-202012

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (55). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (50 etxebizitzatan). 82 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 50 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 45tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela17
4 gela30
5 gela edo gehiago55

Berogailu mota

10
50
9
37
Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (50)Gas botila (9)Bestelakoak (37)

Aparkalekua eta ibilgailuak

82aparkalekua
50ibilgailu 1
45ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 98 biztanleetatik 75 aktibo ziren (% 76,5), horietako 71 lanean (% 72,4) eta 4 langabezian (aktiboen % 5,3).

9815-64 urteko biztanle
% 76,5aktibo
% 72,4lanean
% 5,3langabezia-tasa

23 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,7), 12 erretiraturik zeuden (% 52,2) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,4).

Ez-aktiboak

% 22
% 52
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 28 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 71 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

28enplegu udalerrian
% 82,1soldatapeko
% 17,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.400 eurokoa zen.

23.400 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.360 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 eraikuntza enpresa.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aston », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]