Edukira joan

Borrés

Wikipedia, Entziklopedia askea
Borrés
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaLeóngo probintzia
AlkateaEduardo Prada Blanco
Izen ofizialaBorrenes
Posta kodea24443
INEk ezarritako kodea24022
HerriburuaBorrenes
Geografia
Koordenatuak42°29′29″N 6°43′34″W / 42.491388888889°N 6.7261111111111°W / 42.491388888889; -6.7261111111111
Mapa
Azalera36,38 km²
Altitudea556 m
MugakideakCarucedo, Carracedelo, Ponferrada, Priaranza do Bierzo, Benuza eta A Ponte de Domingos Flórez
Demografia
Biztanleria297 (2025)
alt_left 137 (%46) (%54) 161 alt_right
Dentsitatea8 bizt/km²
MatrikulaLE
borrenes.org

Borrés (galizieraz) edo Borrenes (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. Bierzo eskualdean dago, itsas mailatik 556 m metrora, eta 36.38 km²-ko azalera hartzen du. Azken erroldaren arabera 297 biztanle zituen.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Carucedo, Carracedelo, Ponferrada, Priaranza do Bierzo, Benuza eta A Ponte de Domingos Flórez.

Mapa
Borrés eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea250300350400450500550200020052010201520202025BorrésBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 161 gizon, 137 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.73
1.86
 
95-99
 
2.19
1.86
 
90-94
 
6.57
4.35
 
85-89
 
5.84
5.59
 
80-84
 
11.68
5.59
 
75-79
 
6.57
11.18
 
70-74
 
6.57
11.18
 
65-69
 
7.30
15.53
 
60-64
 
10.22
10.56
 
55-59
 
7.30
7.45
 
50-54
 
9.49
4.97
 
45-49
 
3.65
4.97
 
40-44
 
5.11
4.35
 
35-39
 
2.92
3.73
 
30-34
 
6.57
1.86
 
25-29
 
1.46
1.24
 
20-24
 
2.19
0.00
 
15-19
 
0.73
1.24
 
10-14
 
2.19
1.24
 
5-9
 
0.73
1.24
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 56,7 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,7) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 9,7 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,7 —probintzian % 10,1—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Leóngo mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 56,7Probintzia berean · % 27,2Erkidegoan · % 1,7Beste erkidegoa · % 9,7Estatutik kanpo · % 4,7
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 14 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 50)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Venezuela, Frantzia, Erresuma Batua dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Amerika · % 50Europa · % 50
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
1
Venezuela
3
1
Frantzia
2
1
Alemania
1
0
Erresuma Batua
2
0
Mexiko
1
1
Txile
0
1
Uruguai
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 421 etxebizitza zeuden: 180 (% 42,8) nagusiak eta 241 (% 57,2) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 7 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 29 plazarekin (4,14 plaza etxebizitzako).[5]

421etxebizitza
180etxegune
7etxebizitza turistiko (2026) Leóngo mapa

Etxebizitza multzoa Leóngo mapa

180
241
Etxebizitza nagusia (180)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (241)

Guztira 180 etxegune zeuden, eta horietatik 99 (% 55,0) pertsona bakarrekoak ziren.[6]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 199
2 pertsona55
3 pertsona17
4 pertsona3
5 edo gehiago6

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 295 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 17,6; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 34,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 29,8.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 16,2 zen 2021ean eta % 18,3 2024an; beraz, 2,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 34,1 izatetik % 29,8 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 20,1 ziren, eta gizonen artean % 16,8; 3,4 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 36,6 eta gizonen % 24,2 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

295biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,3goi-mailako ikasketak+2,1 puntu 2021etik mapa
% 29,8lehen hezkuntza edo gutxiago−4,3 puntu 2021etik mapa
% 29,8
% 34,2
% 17,6
% 18,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 29,8Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 34,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 17,6Goi-mailako ikasketak · % 18,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Leóngo mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Borrenes, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak54% 18,327% 16,827% 20,1
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa52% 17,632% 19,920% 14,9
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)101% 34,263% 39,138% 28,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago88% 29,839% 24,249% 36,6
Guztira295% 100,0161% 100,0134% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Borrenes, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 16,2% 15,9% 33,8% 34,1302
2022% 17,0% 16,7% 33,0% 33,3300
2023% 18,7% 16,3% 33,3% 31,7300
2024% 18,3% 17,6% 34,2% 29,8295
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.104 euro-koa zen[8], eta etxegune bakoitzeko 23.961 euro-koa, probintziako 3. baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (15.110 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 17.150 euro zen. Errenta gordina 15.811 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 41,9[9]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 41,3), beste diru-sarrerak (% 7,8), langabezia-prestazioak (% 2,6), beste prestazioak (% 6,5).

42%
41%
Soldata · % 41,9Pentsioak · % 41,3Langabezia · % 2,6Beste prestazioak · % 6,5Beste sarrerak · % 7,8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[10][oh 1]. Udalerrian indizea 25,9 da, probintziakoaren (28,6; Leóngo mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,4 da, probintziakoaren (2,4; Leóngo mapa) parean eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Borrenes udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 123 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,7; gainerako % 58,3 inaktibo zeuden.[11] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,3 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 43,5 zen eta emakumezkoena % 39,6; langabezia-tasa, aldiz, % 14,3 eta % 18,9 zen, hurrenez hurren.[11]

Okupatuen kopurua 106 zen 2023ean, 2021eko 101etik gora.[12] Emakumeek okupatuen % 46,2 osatzen dute, eta gizonek % 53,8.

106okupatu, 2023+% 5,0 2021etik
% 46,2emakumeak okupatuen artean
% 41,7jarduera-tasa, 2024
% 16,3langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 34,9
% 58,3
Okupatuak · % 34,9Langabeak · % 6,8Inaktiboak · % 58,3
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Borrenes, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak103% 34,960% 37,343% 32,1
Langabeak20% 6,810% 6,210% 7,5
Inaktiboak172% 58,391% 56,581% 60,4
Guztira295% 100,0161% 100,0134% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 71,7), eraikuntza (% 16,0), industria (% 10,4) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 1,9).[12]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Leóngo mapa
% 10,4
% 16,0
% 71,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 1,9Industria · % 10,4Eraikuntza · % 16,0Zerbitzuak · % 71,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 69,8; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 15,1), eta oinarrizko okupazioak % 12,3.[13] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 77,2 eta emakumeen % 61,2).

% 15,1
% 69,8
% 12,3
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 15,1Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 69,8Oinarrizko okupazioak · % 12,3Ez dago jasota · % 2,8
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Borrenes, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak16% 15,17% 12,39% 18,4
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak74% 69,844% 77,230% 61,2
Oinarrizko okupazioak13% 12,34% 7,09% 18,4
Ez dago jasota3% 2,82% 3,51% 2,0
Guztira106% 100,057% 100,049% 100,0

Okupatuen % 76,4 besteren konturako langileak dira, eta % 23,6 norberaren konturakoak.[14]

% 23,6
% 76,4
Norberaren kontura · % 23,6Besteren kontura eta beste egoera bat · % 76,4
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Borrenes, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura25% 23,615% 26,310% 20,4
Besteren kontura81% 76,442% 73,739% 79,6
Guztira106% 100,057% 100,049% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 69 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 45,2 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[15][oh 2]. Udalerriaren azalera 36,4 km² denez, NAE lurraldearen % 1,2 da[16]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 84,5 arbolak (38,2 ha, 67 ustiategitan), % 8,3 lur goldagarria (3,8 ha, 15 ustiategitan), % 5,7 larre iraunkorrak (2,6 ha, 3 ustiategitan) eta % 1,5 norberaren kontsumorako baratzeak (0,68 ha, 17 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
99%
NAE · 45,2 ha (% 1,2)Gainerako azalera · 3.593 ha (% 98,8)
NAE, lur-erabileraren arabera
8%
85%
Lur goldagarria · 3,8 ha (% 8,3)Larre iraunkorrak · 2,6 ha (% 5,7)Arbolak · 38,2 ha (% 84,5)Baratzeak · 0,68 ha (% 1,5)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 163 gidari zeuden erroldatuta: 111 gizon (% 68,1) eta 52 emakume (% 31,9)[17]. Biztanleen % 54,7 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 411 ibilgailuk osatzen zuten: 237 turismo, 54 furgoneta, 43 kamioi, 37 motozikleta eta 10 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 795 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (606) gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,8 urtekoa zen; turismoen % 5,1k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 32,5k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,9 diesel zen eta % 39,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 57,9k ez zuen etiketarik[oh 4].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
18%
22%
58%
0 etiketa · 1 (% 0,2)ECO · 7 (% 1,7)C etiketa · 72 (% 17,7)B etiketa · 91 (% 22,4)Etiketarik gabe · 235 (% 57,9)
Turismoak, adinaren arabera
14%
42%
32%
< 4 urte · 12 (% 5,1)4–8 urte · 16 (% 6,8)8–15 urte · 32 (% 13,5)15–25 urte · 100 (% 42,2)≥ 25 urte · 77 (% 32,5)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria León.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria León.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  7. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  8. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta León.tab.
  9. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente León.tab.
  10. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  15. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera León.tab (Wikimedia Commons).
  16. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1605911.
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak León.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
 Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Borrés&oldid=11798899"(e)tik eskuratuta