Bulgariera

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Bulgariera
български
Lurralde eremua: Bulgaria, Ukraina, Moldavia, Serbia, Mazedonia, Grezia, Turkia eta emigrante taldeak 
Eskualdea: Balkanak
Hiztunak: 13 milioi inguru 
Rankina: 88. hizkuntza mintzatuena
Hizkuntza familia: Indoeuroparra
 Balto-eslaviarra
  Eslaviarra
   Hego eslaviarra
    Ekialdeko hego eslaviarra
     Bulgariera 
Estatus ofiziala
Hizkuntza ofizialtzat duten lurraldeak: Bulgaria, Europar Batasuna
Erakunde araugilea: Bulgarieraren Zientzia Institutua
Hizkuntza kodeak
ISO 639-1: bg
ISO 639-2: bul
ISO 639-3: bul

 

Bulgariera[1] (български, ˈbɤ̞ɫɡɐrski ahoskatua) Bulgarian eta Serbia zein Ukrainako inguru batzuetan mintzatzen den hizkuntza indoeuroparra da. Zehazki, Bulgaria, Dobrudja, Hego Valakia eta Besarabian hitz egiten den hizkuntza hego-eslaviarra da. Mazedonia, Grezia eta Turkian ere bulgarieraren dialekto bereziak mintzatzen dira.

Alfabetoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karaktere zirilikoz idazten da:

А а
/a/
Б б
/b/
В в
/v/
Г г
/g/
Д д
/d/
Е е
/ɛ/
Ж ж
/ʒ/
З з
/z/
И и
/i/
Й й
/j/
К к
/k/
Л л
/l/
М м
/m/
Н н
/n/
О о
/ɔ/
П п
/p/
Р р
/r/
С с
/s/
Т т
/t/
У у
/u/
Ф ф
/f/
Х х
/x/
Ц ц
/ʦ/
Ч ч
/tʃ/
Ш ш
/ʃ/
Щ щ
/ʃt/
Ъ ъ
/ɤ̞/, /ə/
Ь ь
/◌ʲ/
Ю ю
/ju/
Я я
/ja/

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bulgaria barneko bulgarieraren dialektoen mapa.

Alfabeto zirilikoz idatzia, bulgariera zaharra (IX-XI. m.) Ekialdeko Elizako hizkuntza eslaviar ofiziala izan zen eta eragin handia izan zuen gainerako hizkuntza eslaviar handien garapenean. Bulgariar literaturak ospe handia hartu zuen mundu eslaviar osoan XIV. mendera arte. Otomandar Inperioaren zapalkuntzak (1396-1878) eten zuen literatur aberastasun hori eta abertzaletasunak XIX. mendean indar berezia hartu arte, bulgarierak ez zuen berriro literatura higikunderik izan.

Bulgariera moderno batua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bulgariera moderno batua XIX. mendean sortu zen. Tradizio aberatseko hiztegiaz gainera, bulgariera modernoak grezieratiko, turkieratiko, errusieratiko eta frantsesetiko maileguak hartu ditu nagusiki.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikipedia
Hizkuntza honek bere Wikipedia du.
Bisita ezazu.
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Bulgariera Aldatu lotura Wikidatan