Edukira joan

Burualde

Wikipedia, Entziklopedia askea
Oinplano trebolatua duen tenplu baten burualdea.
Zamorako Santiago de los Caballeros elizaren burua.

Burualdeak eliza baten koruaren muturra izendatzen du, elizaren aldare nagusiaren eta santutegiaren atzean, imafrontearen kontrako eliza edo tenplu erlijioso baten zatia da. Oro har, ekialdera begira dagoen kanpoaldeko paramentua da (oriente), eta hantxe egoten da jarrita santutegia edo aldarea; beraz, eraikinaren ardatz nagusia da.[1][2]

Zenbait kasutan, burualdeak abside forma hartzen du, batzuetan girolarekin pasabide bezala. Erromanikoan, oinplano erdizirkularra edo poligonala du. Batzuetan, absidioloak egoten dira gainazalean, pilastra gisa profilatuta (burualde hirustaduna edo hirusta-formako landarea duena).

Gotikoan, eliza eta katedralen burualdeak konplexutasun handia hartu zuen, eta, batzuetan, tenpluaren gainerako zatiak deuseztatu egin ziren. Landare makrocala esaten zaiona da. Ondorengo estiloak burualdearen eskema izatera iritsi ziren, egiturari dagokionez behintzat, barrualdea oparo apaintzen baitzen, batez ere erretabloak jarriz.

Burualdeen tipologia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erromatarren aurreko burualdeak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde wisigodikoak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tradizio bisigotikoko burualdeak arkitektura prerromanikoan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde erromanikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde erromaniko lombardoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualdea absidearekin, hemizikloan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde triangeluarra

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde poligonala edo burualde polifazetikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Burualde gotortua

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Dom Melchior de Vogüé et dom Jean Neufville, Glossaire des termes techniques à l'usage des lecteurs de « La nuit des temps », Éditions Zodiaque, 1983
  2. Jean-Marie Pérouse de Montclos, Principes d'analyse scientifique. Architecture, méthode et vocabulaire, IX. Couvrement, Ministère des Affaires culturelles, 1972

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]